Bu sayfa tek bir durumu anlatır: Gürcistan'da Gürcüce düzenlenmiş bir belgenin Türkiye'deki bir kuruma sunulması. Gürcü belge adlarının Türkçe karşılıklarını, Gürcü pasaportundaki isim yazımını ve Türkiye'de kabul için izlenebilecek iki tercüme yolunu somut örneklerle bulacaksınız.
დაბადების მოწმობა
dabadebis mots'moba
Doğum belgesi
ჯავახიშვილი
Pasaportta: JAVAKHISHVILI
Tercümede: JAVAKHISHVILI
Belge adı Türkçeye çevrilir, kişi adı pasaporttaki yazımla korunur.Türkiye'deki memur, avukat veya üniversite görevlisi belgenin Gürcüce başlığını okuyamaz; neyle karşı karşıya olduğunu Türkçe başlıktan anlar. Aşağıdaki tablo, Gürcistan'da en sık alınan belgelerin Gürcüce adını, okunuşunu ve tercümede kullandığımız Türkçe karşılığı gösterir.
| Gürcüce ad | Okunuş | Türkçe karşılık | Türkiye'de tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| დაბადების მოწმობა | dabadebis mots'moba | Doğum belgesi | Nüfusa tescil, vatandaşlık, ikamet |
| ქორწინების მოწმობა | korts'inebis mots'moba | Evlilik belgesi | Evliliğin Türk nüfusuna tescili, aile ikameti |
| განქორწინების მოწმობა | gankorts'inebis mots'moba | Boşanma belgesi | Medeni hal değişikliği, yeniden evlilik |
| ნასამართლობის ცნობა | nasamartlobis tsnoba | Adli sicil kaydı | Çalışma ve ikamet izni, işe giriş |
| ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ | tsnoba ocahuri mdgomareobis şesaheb | Medeni hal (bekarlık) belgesi | Türkiye'de evlenme başvurusu |
| დიპლომი და დიპლომის დანართი | dip'lomi da dip'lomis danarti | Diploma ve diploma eki | YÖK denklik, iş başvurusu |
| ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან | amonats'eri sacaro reestridan | Kamu Sicili kayıt özeti | Şirket ve taşınmaz işlemleri, banka |
| მინდობილობა | mindobiloba | Vekaletname | Temsil, dava, mülk işlemi |
| ფორმა IV-100/ა | porma IV-100/a | Sağlık raporu ("Form 100") | Tedavinin sürdürülmesi, sigorta |
Karşılıklar açıklayıcıdır. Tercümede Türkçe başlığın yanında Gürcüce özgün ad da korunur; böylece Türk kurumu tercümeyi asıl belgeyle kolayca eşleştirir. Aynı başlığı taşıyan iki belge farklı alanlar içerebileceği için kapsamı belgenin adı değil, sayfadaki içerik belirler.
Sovyet döneminde düzenlenen doğum ve evlilik belgeleri çoğu zaman Rusça ya da Gürcüce-Rusça iki dillidir. Bu durumda kaynak dil yalnızca Gürcüce kabul edilmez; her alanın hangi dilde yazıldığı ayrı ayrı belirlenir. Eski belge Türkiye'de sorun çıkarırsa, Gürcistan'da Adalet Evi üzerinden güncel tarihli yeni bir nüsha almak çoğu zaman daha pratik bir çözümdür.
Gürcü pasaportları ve kimlik kartları, isimleri Gürcistan'ın resmi Latin harf çevirisiyle yazar: შ → SH, ჩ ve ჭ → CH, ჯ → J, ხ → KH, ღ → GH, ყ → Q, ჟ → ZH, წ ve ც → TS. Bu sistem İngilizce okunuşa yakındır, Türkçe okunuşa değil. Bu yüzden aynı kişi Türk kulağına "Cavahişvili" gibi gelir, pasaportunda ise JAVAKHISHVILI yazar.
| Gürcüce | Gürcü pasaportundaki yazım | Türkçe okunuş (yalnız bilgi amaçlı) |
|---|---|---|
| შალვა | SHALVA | Şalva |
| ჯავახიშვილი | JAVAKHISHVILI | Cavahişvili |
| ხატია | KHATIA | Hatia |
| ღვინიაშვილი | GHVINIASHVILI | Ğviniaşvili |
| ჭავჭავაძე | CHAVCHAVADZE | Çavçavadze |
| ყიფიანი | QIPIANI | Kipiani |
| წერეთელი | TSERETELI | Tsereteli |
| ჟორჟოლიანი | ZHORZHOLIANI | Jorjoliani |
-შვილი (-shvili), -ძე (-dze), -ია (-ia) ve -ანი (-ani) Gürcü soyadlarının parçasıdır. Soyaddan ayrılmaz ve "oğlu" gibi bir Türkçe karşılıkla çevrilmez.
Gürcistan ve Türkiye, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'nin tarafıdır (HCCH taraf devletler tablosu). Bu sayede Gürcü resmi belgesi Türkiye'de konsolosluk tasdiki olmadan, apostil ile kullanılabilir. Apostil yalnızca imza ve mührü doğrular; Türkçe tercüme ayrıca gerekir.
Gürcistan'da apostil hizmeti Devlet Hizmetleri Geliştirme Ajansı (SDA) tarafından sunulur ve başvurular Adalet Evi (იუსტიციის სახლი) şubeleri üzerinden yapılır (SDA apostil sayfası). Eğitim belgeleri gibi bazı belge türlerinde süreç farklı yürüyebilir; başvurmadan önce güncel bilgiyi kontrol edin.
| Yol A: Tiflis'te tercüme | Yol B: Türkiye'de tercüme | |
|---|---|---|
| Nasıl işler | Asıl belgeye Gürcistan'da apostil alınır, Tiflis'te Türkçeye çevrilir, Gürcü noter tercümanın imzasını onaylar. Türk kurumu isterse bu noter işlemine de ayrıca apostil alınır. | Apostilli asıl belge Türkiye'ye götürülür, orada Gürcüce bilen yeminli tercüman çevirir ve Türk noteri onaylar. |
| Ne zaman mantıklı | Belge sahibi Gürcistan'daysa ve dosya Türkiye'ye tamamlanmış paket olarak gidecekse. | Kişi Türkiye'deyse ve Türk kurumu özellikle Türk noter onaylı tercüme istiyorsa. |
| Dikkat | Gürcü noter içeriği değil, tercümanın imzasını onaylar. Zincirin her halkası Türk kurumunun istediğiyle eşleşmelidir. | Gürcüce yeminli tercüman her şehirde bulunmayabilir; bu da süreyi uzatabilir. |
Hangi yolun geçerli olduğunu genel bir kural belirlemez. Nüfus müdürlüğü, göç idaresi, üniversite veya mahkeme farklı biçim isteyebilir. Başvuracağınız kuruma şu soruyu yazılı olarak sorun:
Yabancı uyruklu kişi Türkiye'de evlenirken kendi ülkesinden medeni hal (bekarlık) veya evlenme ehliyeti belgesi sunar. Gürcistan'dan alınan ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ güncel tarihli ve apostilli olmalıdır. Belgenin kaç gün geçerli sayılacağını evlendirme memurluğuna önceden sorun.
Türk vatandaşının Gürcistan'daki evliliği veya çocuğunun doğumu Türk nüfusuna tescil edilmelidir. Başvuru Türkiye'nin Tiflis Büyükelçiliği veya Batum Başkonsolosluğu üzerinden de yapılabilir; temsilciliğin istediği tercüme biçimini ayrıca sorun.
Gürcü üniversiteleri notu genellikle A-F harfleri ve 100 puan üzerinden, krediyi ECTS ile gösterir (A: 91-100, B: 81-90, C: 71-80, D: 61-70, E: 51-60; FX ve F başarısız). Tercümede bu ölçek olduğu gibi aktarılır; Türk sistemine dönüştürme YÖK Denklik makamının işidir.
Şirket türleri kısaltmayla yazılır: შპს (limited sorumluluklu ortaklık), სს (anonim şirket), ი/მ (bireysel girişimci). Tercümede özgün kısaltma korunur ve açıklaması eklenir; "Ltd. Şti." gibi bir Türk şirket türüne dönüştürülmez. Şirketin 9 haneli tanımlama kodu (საიდენტიფიკაციო კოდი) rakamı rakamına aktarılır.
Gürcü mahkeme kararının Türkiye'de sonuç doğurması çoğu zaman tanıma veya tenfiz davası gerektirir; anlaşmalı boşanmalarda nüfusa idari yoldan işleme imkânı da bulunabilir. Hangisinin uygun olduğunu bir avukata danışın. Tercümeden önce kararda kesinleşme ibaresinin (კანონიერ ძალაში შესვლა) bulunduğunu kontrol edin.
Gürcistan'daki standart sağlık raporu ფორმა IV-100/ა formudur. Tanı kodları ICD-10 ile yazılır; kodlar aynen korunur, tanı adı Türkçeye çevrilir. Okunamayan el yazısı ilaç adları tahmin edilmez, daha net nüsha istenir.
| Unsur | Gürcü belgesinde | Türkçe tercümede |
|---|---|---|
| Tarih | 2026 წლის 24 სექტემბერი | 24 Eylül 2026 |
| Para | 1 500,50 ₾ (lari) | 1.500,50 GEL; Türk lirasına çevrilmez |
| Kişisel numara | პირადი ნომერი (11 hane) | "Gürcistan kişisel numarası" etiketiyle, rakamlar aynen; T.C. kimlik numarasıyla karıştırılmaz |
| Mühür | Kurum adı Gürcüce, bazen İngilizce | [Mühür: kurum adının Türkçesi] biçiminde köşeli parantez içinde |
| Elektronik belge | Doğrulama kodu veya QR alanı | Kod ve açıklaması aktarılır; ekran görüntüsü yerine indirilen PDF kullanılır |
Genel fiyat, süre ve noter soruları için Gürcüce çeviri ana sayfasındaki sorulara bakabilirsiniz.
Resmi tercümede pasaporttaki Latin yazım, yani KHATIA kullanılır; çünkü Türk kurumları kimliği pasaportla eşleştirir. Türkçe okunuş gerekiyorsa ilk geçişte parantez içinde bilgi amaçlı eklenebilir. Türkiye'de daha önce farklı yazımla kayıt açıldıysa o kaydı bize gösterin.
Birçok işlemde kabul edilir, ancak herkes için geçerli tek bir kural yoktur. Bazı Türk kurumları Gürcü noter işlemine ayrıca apostil ister, bazıları ise tercümenin Türkiye'de yeminli tercüman ve Türk noteri tarafından yapılmasını şart koşar. Başvuracağınız kurumdan yazılı teyit alın.
Gürcistan'da apostil hizmeti Devlet Hizmetleri Geliştirme Ajansı (SDA) tarafından sunulur ve başvurular Adalet Evi şubeleri üzerinden yapılır. Eğitim belgeleri gibi bazı belge türlerinde süreç farklı olabilir. Güncel ücret ve süreyi SDA'nın resmi sayfasından kontrol edin.
Harf notları ve 100 puanlık karşılıkları belgede yazdığı gibi aktarılır; gerekirse ölçeğin açıklaması (A: 91-100 gibi) eklenir. Türk 4'lük veya 100'lük sistemine dönüştürme yapılmaz, çünkü bu karar denklik makamına aittir.
შპს, Gürcistan'daki limited sorumluluklu ortaklığın kısaltmasıdır. Tercümede kısaltma korunur ve yanına "limited sorumluluklu ortaklık" açıklaması eklenir. Şirketin Gürcüce unvanı ve 9 haneli tanımlama kodu değiştirilmeden aktarılır.
Belge Rusça veya Gürcüce-Rusça ise kaynak dil yalnızca Gürcüce değildir ve kapsam buna göre belirlenir. Türk kurumu eski belgeyi kabul etmezse Gürcistan'da güncel tarihli yeni nüsha almak genellikle daha kolaydır; yeni nüsha Gürcüce düzenlenir.
11 haneli numara rakamı rakamına aynen aktarılır ve "Gürcistan kişisel numarası" olarak etiketlenir. T.C. kimlik numarası veya Türkiye'deki yabancı kimlik numarasıyla karıştırılmaması için bu etiket değiştirilmez.
Bütün sayfaları, apostili ve pasaportunuzun kimlik sayfasını paylaşın. İsim yazımını, tercüme yolunu, fiyatı ve teslim tarihini başlamadan önce yazılı olarak netleştirelim.