Een tolk Arabisch heeft u nodig wanneer u een in het Arabisch opgesteld document in Georgië moet indienen, of wanneer u een Georgisch stuk voorbereidt voor een Arabischtalig land. Het Arabisch is de officiële taal van meer dan twintig landen, dus de eerste vraag is altijd uit welk land het stuk precies afkomstig is.
Bij een Arabisch document spelen een aantal specifieke technische kwesties: de schrijfrichting van rechts naar links, meerdere mogelijke Latijnse spellingen van een naam, twee parallelle kalenders en twee cijfersystemen. Hieronder beschrijven we ze elk in de volgorde waarin ze in de praktijk aan bod komen.
Het Arabische schrift en schrijven van rechts naar links
Het Arabisch wordt van rechts naar links geschreven en de letters worden aan elkaar verbonden. Elke letter heeft vier vormen, afhankelijk van de plaats in het woord - aan het begin, in het midden, aan het eind of los. Daardoor kan dezelfde letter er totaal anders uitzien.
Het praktische gevolg is dat het uitknippen van een deel van een Arabische tekst of het losmaken van één woord uit de context de vermelding vaak vertekent. Ook als u maar één veld van een document vertaald wilt hebben, moeten wij toch de hele pagina zien.
Een ander belangrijk kenmerk is dat korte klinkers in het Arabisch meestal helemaal niet worden geschreven. De tekst bestaat uit medeklinkers en lange klinkers, en de lezer vult de rest aan vanuit de context.
Juist dit veroorzaakt de grootste moeilijkheid bij het lezen van namen: dezelfde reeks letters kan overeenkomen met verschillende namen, en uit de tekst alleen valt niet eenduidig vast te stellen welke de juiste is.
Waarom één naam meerdere Latijnse spellingen heeft
Dit is het meest voorkomende praktische probleem bij Arabische documenten. Omdat korte klinkers niet worden geschreven en Arabische klanken geen directe tegenhangers in het Latijnse alfabet hebben, wordt dezelfde naam in verschillende documenten verschillend weergegeven.
Het verschil hangt vaak af van de spellingtraditie van de Europese taal die het afgevende land volgt. In landen met Franse invloed wordt een klank op de ene manier geschreven, in landen met Engelse invloed op een andere. Daardoor kunnen leden van hetzelfde gezin in hun paspoort een verschillend geschreven achternaam hebben.
Een aparte kwestie is het lidwoord dat voor veel achternamen staat. Op sommige plaatsen wordt het met een koppelteken aan de achternaam verbonden, op andere los geschreven en op weer andere helemaal weggelaten. Alle drie de varianten duiden dezelfde achternaam aan.
Een Arabische naam bevat bovendien onderdelen die de vaderlijke lijn aangeven en die geen achternaam in Europese zin zijn. De volledige naam kan vier of meer delen omvatten, terwijl er in het paspoort maar twee staan.
In de vertaling bedenken wij geen nieuwe Latijnse variant. Bestaat er een paspoort of een ander officieel stuk, dan moet de vorm van de naam daarmee overeenkomen, en elk verschil tussen documenten moet vooraf worden gemeld.
Twee kalenders en twee cijfersystemen
In documenten uit Arabischtalige landen bestaan vaak twee kalenders naast elkaar: de gregoriaanse kalender en de Hidjra-maankalender. Een Hidjra-jaar is korter dan een gregoriaans jaar, dus het verschil tussen beide systemen is niet constant en kan niet met een eenvoudige aftrekking worden berekend.
Veel stukken vermelden beide data tegelijk. Staat er maar één, dan is het belangrijk in de vertaling aan te geven bij welke kalender die hoort - anders leest de ontvangende partij de datum verkeerd.
Ook voor cijfers bestaan twee systemen. Naast de Europese cijfers gebruikt Arabische tekst Oosterse cijfertekens, die er heel anders uitzien. Vaak komen beide in hetzelfde document voor - bijvoorbeeld het formuliernummer in het ene systeem en de datum in het andere.
Dat levert een praktische moeilijkheid op bij het overnemen van persoonlijke nummers en reeksen, waar een fout in één cijfer het document onbruikbaar maakt. Daarom moeten de cijfers in de scan bijzonder duidelijk zichtbaar zijn.
Documenten die per land verschillen
Het Arabisch is de officiële taal van veel landen, maar documenten worden niet op een uniforme manier opgesteld. Dit is een geval waarin kennis van de taal niet volstaat - u moet ook het formulier van het betreffende land kennen.
In de landen van Noord-Afrika - Marokko, Algerije en Tunesië - zijn akten van de burgerlijke stand vaak tweetalig: naast de Arabische tekst staat een parallel Frans gedeelte. In zo'n document moeten beide delen worden vergeleken, omdat de spelling van de naam tussen beide kan verschillen.
In de Golfstaten gaan veel formulieren vergezeld van Engelse tekst, vooral bij arbeids- en onderwijsdocumenten.
In Egypte en de landen van de Levant zijn documenten vaker uitsluitend in het Arabisch opgesteld.
De beoordeling van een vertaling begint dus met vaststellen welke instantie het stuk heeft afgegeven en in welk land. Dat bepaalt zowel de omvang als de manier waarop de naam van de instelling wordt weergegeven.
Registraties van de persoonlijke staat
In Arabischtalige landen wordt de gezinsstatus vaak in een apart systeem geregistreerd, en de gegevens van meerdere gezinsleden worden in één document samengebracht.
Zo'n stuk heeft de vorm van een tabel en bevat veel velden. In de vertaling moet de structuur van de tabel behouden blijven, zodat de ontvangende partij de velden aan elkaar kan koppelen en de familierelaties juist kan lezen.
Deze documenten bevatten vaak handgeschreven velden en aantekeningen, en het lezen daarvan is een taak op zich. Is een vermelding onduidelijk, dan geven wij dat aan en vragen wij om een duidelijkere kopie in plaats van naar de betekenis te raden.
Stempels, handtekeningen en aanvullende aantekeningen
In Arabische documenten is het stempel vaak het belangrijkste element van de echtheid van het document. De tekst van het stempel bevat de volledige naam van de instelling en soms de naam van de stad of regio.
De tekst van het stempel maakt deel uit van de vertaling en moet worden weergegeven. Daarom moet het stempel volledig en duidelijk zichtbaar zijn op de foto - het afsnijden van een deel ervan is een veelvoorkomende reden waarom een vertaling als onvolledig wordt beschouwd.
Veel documenten hebben bovendien aanvullende stempels, registratienummers of waarmerkingsaantekeningen die in verschillende stadia zijn toegevoegd. Ook die vormen een integraal onderdeel van het document en worden in de vertaling vastgelegd.
Onderwijs- en beroepsdocumenten
In de onderwijsdocumenten van Arabischtalige landen is het beoordelingssysteem niet uniform: sommige landen gebruiken een procentuele schaal, andere cijfers uitgedrukt in letters, en weer andere beide tegelijk.
Diploma's en cijferlijsten vermelden vaak een totaalbeoordeling die het resultaat in woorden uitdrukt. Deze vermelding maakt deel uit van het document en wordt ook in de vertaling in woorden overgenomen, zonder automatische omrekening.
De naam van de instelling vraagt aparte aandacht. Universiteiten en ministeries hebben vaak ook een officiële Engelse naam, die geen directe vertaling van de Arabische is. Bestaat zo'n officiële vorm, dan wordt die in de vertaling gebruikt.
Beroepsdocumenten - werkgeversverklaringen, contracten en vergunningen - bevatten vaak functiebenamingen zonder directe tegenhanger in het Georgisch. In dat geval geeft de vertaling de functie omschrijvend weer en vervangt ze die niet door een benaderende Georgische term.
Vertaling uit het Georgisch naar het Arabisch
De omgekeerde richting is een aparte taak, met andere moeilijkheden.
Wanneer een Georgische voornaam en achternaam in het Arabisch worden geschreven, komen er klanken voor die in het Arabisch geen directe tegenhanger hebben. Daardoor kan één Georgische achternaam op verschillende mogelijke manieren in het Arabisch worden gespeld.
Daarom is het belangrijk vooraf na te gaan of er al een vaste Arabische spelling bestaat - bijvoorbeeld in een eerder visum, een werkvergunning of een ander document. Is dat zo, dan moet precies die spelling in de nieuwe vertaling worden herhaald.
Hetzelfde principe geldt voor de namen van Georgische instellingen: heeft een organisatie een officiële anderstalige naam, dan wordt die in de vertaling gebruikt en wordt er geen nieuwe variant bedacht.
Veelgestelde vragen
Waarom is mijn achternaam in verschillende stukken anders geschreven?
Korte klinkers worden in het Arabisch niet geschreven, en Arabische klanken hebben geen directe tegenhangers in het Latijnse alfabet. Bovendien volgen verschillende landen verschillende spellingtradities. In de vertaling geldt de vorm in het paspoort als referentie, en het verschil wordt vermeld.
In mijn document staan twee data - welke is de juiste?
Waarschijnlijk is de ene in de gregoriaanse kalender en de andere in de Hidjra-maankalender. Beide zijn echt en duiden dezelfde dag aan. In de vertaling wordt aangegeven welke datum bij welk systeem hoort.
Mijn stuk is ook in het Frans opgesteld - moet het Arabische deel worden vertaald?
In tweetalige Noord-Afrikaanse documenten moeten beide delen worden vergeleken, omdat de spelling van de naam tussen beide vaak verschilt. Welk deel in de vertaling wordt weergegeven, stellen we vast wanneer we het document zien.
Moet het stempel worden vertaald?
Ja. In Arabische documenten is het stempel een belangrijk element van de echtheid en draagt het de volledige naam van de instelling. Daarom moet het stempel volledig zichtbaar zijn in de scan.
Kan ook maar één veld worden vertaald?
Arabische tekst is cursief en de letters zijn aan elkaar verbonden, dus het losmaken van één fragment uit de context vertekent de vermelding vaak. Voor een juiste beoordeling moeten we de hele pagina zien.
Hoe wordt een Georgische achternaam in het Arabisch geschreven?
Georgische klanken hebben niet altijd een directe tegenhanger in het Arabisch, dus er bestaan meerdere mogelijke spellingen. Heeft uw naam in een eerder document al een vaste Arabische vorm, dan wordt precies die vorm in de vertaling herhaald.