🏛️ Tolk Latijn

Een tolk Latijn is nodig wanneer een tekst werkelijk in de Latijnse taal is geschreven en de inhoud in het Georgisch moet worden weergegeven, of wanneer een Georgische zin, een motto, een kerkelijke formule of een academische tekst in het Latijn moet worden opgesteld. Latijn is geen taal meer van de dagelijkse bestuurlijke communicatie, maar komt nog altijd voor in historische archieven, katholieke documenten, universitaire symbolen, oude juridische teksten, de geneeskunde, de farmacie, de biologische nomenclatuur en gedenkinscripties.

Daarom verschilt een vertaling uit het Latijn aanzienlijk van de vertaling van een gewone moderne taal. Op één pagina kunnen spellingen uit verschillende eeuwen staan, afkortingen, Romeinse cijfers, aaneengeschreven handschrift, kerkelijke formules en gelatiniseerde vormen van plaatselijke namen. Soms is de eerste stap geen vertaling, maar het lezen van de tekst en het overschrijven ervan in moderne letters. Wij stellen vooraf vast welk soort werk nodig is: een directe vertaling, een transcriptie, een toelichtende vertaling, een terminologiecontrole of een definitieve versie die bedoeld is voor waarmerking.

Vertaaldiensten Latijn

De dienst omvat vertaling uit het Latijn naar het Georgisch, het opstellen van een Latijnse tekst vanuit het Georgisch, transcriptie van oude handschriften, het uitschrijven van afkortingen, het lezen van titels en zegels, het toelichten van juridische en medische formules en het opstellen van een parallelle tekst. De vorm van het werk hangt altijd af van het uiteindelijke doel: wetenschappelijk onderzoek, genealogisch speurwerk, het gebruik van een kerkelijke inschrijving, een gedenkinscriptie, een universitair project of indiening in een officiële zaak.

Klassiek, middeleeuws en neo-Latijn

Het Latijn is niet eenvormig. Proza uit de klassieke periode heeft een eigen zinsbouw en stijl; middeleeuwse teksten bevatten vaak kerkelijke woordenschat, plaatselijke invloeden en een afwijkende spelling; het neo-Latijn werd op zijn beurt gebruikt als taal van de wetenschap, de diplomatie en de universiteiten. Een juiste vertaling vraagt dat de kenmerken van elke periode worden herkend. Zo kan een vorm die bij Cicero zeldzaam is, volkomen gewoon zijn in een universitaire inschrijving uit de 17e eeuw of in een katholiek parochieregister.

Hoe wij vaststellen of een tekst echt in het Latijn is

In oude documenten kunnen Latijnse, Italiaanse, Poolse, Duitse of Franse fragmenten samen op één pagina staan. Het komt ook vaak voor dat namen en data in gelatiniseerde vorm zijn geschreven terwijl de hoofdtekst in een andere taal is. Bij de eerste beoordeling kijken wij naar de grammaticale uitgangen, de hulpwoorden, de formules in de titels, het dateringssysteem en de herkomst van het document. Deze stap behoedt ons voor de keuze van de verkeerde taal en maakt het mogelijk om zo nodig specialisten in meerdere talen in te schakelen.

Welke Latijnse teksten worden vertaald

Kerkelijk en Vaticaans Latijn

Het Latijn behoudt een bijzondere rol in de historische en hedendaagse stukken van de Rooms-Katholieke Kerk. Wij kunnen te maken krijgen met een pauselijk document, een canoniek decreet, een liturgische tekst, een bisschoppelijke brief, een kloosterinschrijving of stukken van een kerkelijke rechtbank. In zo'n tekst is de alledaagse betekenis van de woorden vaak niet genoeg: kennis van de canonieke terminologie en formules is essentieel. In de vertaling bewaren wij de hiërarchie van het document, de officiële titels, de citaten en de nummering, en waar nodig voegen wij een toelichting toe bij een onduidelijke kerkelijke term.

Inschrijvingen van doop, huwelijk en overlijden

Bij genealogisch onderzoek komen wij vaak kerkboeken tegen waarin de doop van een kind is vastgelegd, de namen van de ouders, de peetouders, de getuigen bij een huwelijk, de doodsoorzaak of de plaats van begraving. De tekst kan kort zijn en toch veel afkortingen en gelatiniseerde eigennamen bevatten. Zo kan dezelfde persoon in verschillende inschrijvingen voorkomen als Ioannes, Johannes of een andere Latijnse vorm van een plaatselijke naam. Daarom maken wij in het resultaat onderscheid tussen de precieze vertaling van de tekst, de oorspronkelijke vorm van de naam en het waarschijnlijke moderne equivalent ervan.

Handschriften, paleografie en het uitschrijven van afkortingen

De moeilijkheid van een oud Latijns handschrift zit vaak meer in de kalligrafie dan in de taal. Letters kunnen aan elkaar vastzitten, meerdere woorden kunnen als één teken zijn geschreven en veelvoorkomende uitgangen kunnen met een speciale haal of een symbool zijn afgekort. Bij de transcriptie schrijven wij de tekst in moderne letters, maar wij vullen een beschadigde passage niet op met giswerk. Een onduidelijk deel wordt gemarkeerd met vierkante haken, een vraagteken of een apart commentaar. Zo'n transparante werkwijze is belangrijk, omdat de klant precies moet weten welk deel met zekerheid gelezen is en welk deel alleen waarschijnlijk.

Juridisch Latijn en rechtsspreuken

Veel Latijnse uitdrukkingen worden nog in het moderne recht gebruikt, maar hun betekenis is niet altijd letterlijk. bona fide, prima facie, habeas corpus, lex specialis of res judicata moeten in hun concrete juridische context worden vertaald. De dienst kan bestaan uit het toelichten van uitdrukkingen in een rechterlijke uitspraak, een volledige vertaling van een oude akte, een tekst uit het canoniek recht of de terminologische redactie van een onderzoeksartikel. Het doel is niet alleen een Georgisch equivalent te vinden, maar de juridische functie correct weer te geven.

Medisch, anatomisch en farmaceutisch Latijn

Latijn komt veel voor in de anatomische nomenclatuur, oude diagnoses, receptformules en beschrijvingen van kruidenpreparaten. Dezelfde term kan een klassieke betekenis hebben, een latere medische betekenis en een modern terminologisch equivalent. Daarom controleren wij bij de vertaling van een diagnose wat het woord in de concrete medische context betekent en hoe het in het Georgisch moet worden weergegeven. Bij een oud recept is het precies uitschrijven van de dosis, de vorm, de gebruiksaanwijzing en de afkortingen belangrijk; zo'n tekst mag niet als instructie voor zelfbehandeling worden gebruikt.

Botanische en zoölogische namen

De wetenschappelijke namen van planten en dieren worden vaak in het Latijn of in gelatiniseerde vorm geschreven. Bij de vertaling wordt een soortnaam meestal niet vrij vertaald; hij wordt gecontroleerd als eenheid van de wetenschappelijke nomenclatuur. De vorm van geslacht en soort, de auteursnaam, cursivering en hoofd- en kleine letters doen ertoe. Een gangbare Georgische naam kan worden toegevoegd, maar mag de officiële wetenschappelijke vorm niet vervangen. In een wetenschappelijke catalogus, een herbariumetiket of een zoölogische beschrijving is de vastheid van de termen bijzonder belangrijk.

Universitaire diploma's, motto's en academische formules

Sommige universiteiten, colleges, geleerde genootschappen en ceremoniële instellingen gebruiken nog Latijnse motto's en formules. In zo'n tekst telt niet alleen de grammatica, maar ook de traditie van het genre. De titel van een diploma, een academische graad, een eretitel en een ceremoniële formule kunnen per land en per eeuw verschillen. Wanneer wij vanuit het Georgisch een motto in het Latijn opstellen, bepalen wij vooraf of u de letterlijke betekenis wilt, een klassieke stijl, een korte heraldische formule of een kerkelijke klank.

Genealogie en familiegeschiedenis

Voor de familiegeschiedenis bevat een Latijnse bron vaak meer informatie dan op het eerste gezicht lijkt: de oude naam van een dorp of stad, de maatschappelijke positie, de graad van verwantschap, het beroep van de vader, wettige of onwettige geboorte, de woonplaats of de gegevens van getuigen. De vertaling kan worden opgesteld als volledige tekst of als gestructureerd uittreksel. Voor onderzoek is het handig om een regel-voor-regeltranscriptie van het origineel te hebben, een Georgische vertaling en een aparte lijst met namen, zodat verschillende inschrijvingen gemakkelijk met elkaar kunnen worden vergeleken.

Inscripties, grafschriften, zegels en heraldiek

Op steen, metaal, een zegel of een wapen is de tekst vaak beschadigd en afgekort. Een grafschrift kan Romeinse cijfers gebruiken, woorden die door punten worden gescheiden, een religieuze formule of een familiemotto. Bij het fotograferen zijn meerdere invalshoeken en strijklicht aan te raden, omdat reliëf bij direct licht vaak niet zichtbaar is. Samen met de vertaling kan een reconstructie van de volledige letters worden gegeven, de uitgeschreven afkortingen en de waarschijnlijke datering van de tekst, al wordt een historische conclusie altijd gescheiden gehouden van een duidelijk gelezen feit.

Romeinse cijfers, de kalender en dateringsformules

In Latijnse teksten kan het jaar in Romeinse cijfers zijn vermeld en de dag volgens het Romeinse kalendersysteem - ten opzichte van de kalenden, nonen en iden. In een kerkelijke inschrijving wordt de datum soms aangeduid met de feestdag van een heilige, een liturgische tijd of het indictiejaar. De vertaling moet de vorm bewaren en het equivalent in de moderne kalender zorgvuldig berekenen. Is de datum beschadigd of laat de omrekening meerdere varianten toe, dan geven wij in het resultaat zowel de oorspronkelijke vorm als een onderbouwde waarschijnlijke datum.

Eigennamen en aardrijkskundige namen

In een Latijnse tekst verandert een naam vaak grammaticaal: er komt een naamvalsuitgang bij, een plaatselijke vorm wordt gelatiniseerd of dezelfde persoon wordt in verschillende spellingen geschreven. Ook steden kunnen historische Latijnse namen hebben. Zulke vormen vertalen wij niet mechanisch. Wij stellen het lemma van de naam vast, vergelijken het met de andere inschrijvingen in het document en geven het zo in het Georgisch weer dat de persoon of de plaats kan worden geïdentificeerd. Waar nodig houden wij de oorspronkelijke Latijnse vorm tussen haakjes aan.

Afkortingen, ligaturen en redactionele tekens

In een oude tekst zijn D.O.M., A.D., q., d. of een teken dat meerdere letters vervangt alleen uit de context te lezen. Dezelfde afkorting kan in verschillende documenten verschillende woorden betekenen. Daarom wordt een afkorting in de definitieve tekst ofwel volledig uitgeschreven, ofwel in haar oorspronkelijke vorm behouden en in een commentaar toegelicht. In een transcriptie die voor publicatie bedoeld is, kan het diplomatische principe worden gevolgd - de tekst precies overnemen zoals hij in de bron staat - of kan een genormaliseerde versie worden gemaakt.

Een tekst in het Latijn opstellen vanuit het Georgisch

Een moderne Georgische zin in het Latijn weergeven betekent niet altijd voor elk woord één Latijns woord vinden. Veel begrippen uit de techniek, het moderne recht en het dagelijks leven hebben geen direct equivalent in het klassieke Latijn. Dan kan een neo-Latijnse term nodig zijn, een omschrijvende constructie of een al gevestigde kerkelijke vorm. Voor een motto of een inscriptie is een korte, ritmische en grammaticaal volledige vorm bijzonder belangrijk. Wij kunnen de klant meerdere varianten in verschillende stijlen aanbieden, elk met de precieze Georgische betekenis.

Vertaling Latijn voor officieel gebruik

Een vertaling van een oud document kan nodig zijn bij een rechtbank, een archief, een universiteit, een erfeniszaak of in een procedure om de nationaliteit te bevestigen. In zo'n geval moet vooraf worden uitgezocht of de ontvangende partij een volledige vertaling nodig heeft, alleen een uittreksel, waarmerking van de handtekening van de vertaler, een kopie van een archiefverklaring of een aanvullend deskundigenoordeel. Wij stellen de tekst op in het afgesproken formaat, maar de uiteindelijke eis wordt altijd bepaald door de ontvangende instantie. Een wetenschappelijke interpretatie van een historisch handschrift staat niet automatisch gelijk aan officieel bewijs met een document.

Notariële legalisatie, apostille en legalisatie

Notariële legalisatie van een vertaling en internationale waarmerking van het originele document zijn verschillende procedures. Een notaris waarmerkt in de regel een bepaalde handtekening of kopie in de vorm die de wet toestaat; een apostille of consulaire legalisatie houdt daarentegen verband met de bevoegdheid en het zegel van de instantie die het document heeft afgegeven. Moet een oude kerkelijke inschrijving of een archiefkopie in het buitenland worden gebruikt, dan moet eerst worden uitgezocht wie de moderne bevestigende verklaring heeft afgegeven en in welk land die wordt ingediend. Pas daarna wordt de juiste volgorde van vertaling en waarmerking bepaald.

Kwaliteitscontrole van een Latijnse tekst

Bij de controle letten wij op naamvallen, tijd en wijs van het werkwoord, congruentie in getal, de bron van citaten, data, Romeinse cijfers en de namen van personen en plaatsen. In een handschrift vergelijken wij terugkerende letters en woorden, omdat de persoonlijke kalligrafie van de schrijver vaak de beste sleutel is. In een terminologieproject maken wij één woordenlijst, zodat een term op elke pagina op dezelfde manier wordt weergegeven. In het definitieve bestand kunnen de oorspronkelijke transcriptie en de Georgische vertaling naast elkaar worden geplaatst.

Wat u ons stuurt voor een beoordeling

• Alle pagina's Upload het volledige document, inclusief een lege achterkant of een achterkant met een zegel.
• Een duidelijk beeld Fotografeer een handschrift in hoge resolutie, zonder schaduwen of schittering.
• Doel Vermeld waar en waarvoor u de vertaling zult gebruiken.
• Gewenste vorm Of u alleen een Georgische vertaling nodig heeft, een transcriptie, een commentaar of een parallelle tekst.
• Termijn Laat ons de uiterste datum weten en of waarmerking nodig is.

Hoe bestel ik een vertaling Latijn

Om een bestelling te starten stuurt u ons een foto of een pdf. In de eerste fase stellen wij de taalperiode vast, het soort tekst, het aantal pagina's en de leesbaarheid. Daarna laten wij u weten of een directe vertaling nodig is of eerst een transcriptie, wat het definitieve formaat wordt en binnen welke tijd het werk kan worden gedaan. Bij een moeilijk handschrift kan het nodig zijn eerst een klein proeffragment te lezen, zodat de omvang realistisch kan worden ingeschat.

Vertaling Latijn in Tbilisi en online

U kunt naar het kantoor in Tbilisi komen, aan de David Aghmashenebeli-laan 118, maar in de meeste gevallen gebeurt de eerste beoordeling online. Dat is vooral handig voor een bron die in een archief, een museum of een ander land wordt bewaard en waarvan u alleen een digitale kopie bij de hand heeft. Ook vanuit andere steden in Georgië kunt u ons het materiaal op afstand sturen. Als het origineel of een fysieke kopie van goede kwaliteit nodig is voor de definitieve waarmerking, zeggen wij u dat al bij de beoordeling.

Hoe de doorlooptijd en de kosten worden bepaald

De prijs van een Latijnse tekst kan niet alleen op basis van het aantal woorden worden bepaald. De periode, het handschrift, schade aan het papier, afkortingen, bijzondere termen, tabellen en het benodigde onderzoek spelen allemaal mee. Een duidelijk gedrukte moderne kerkelijke tekst en een beschadigde inschrijving uit de 17e eeuw zijn ander werk, ook bij dezelfde omvang. Voor een nauwkeurige beoordeling moeten wij het volledige materiaal zien. De vorm van het resultaat, de doorlooptijd, de kosten en of een transcriptie of toelichtend commentaar is inbegrepen, worden vooraf afgesproken.

Wat u krijgt met de dienst van TARGMANEBI

Veelgestelde vragen