ოსური ენის თარჯიმანი და ოსური თარგმნა

ოსური ენის თარჯიმანი საჭიროა არა მხოლოდ თანამედროვე ტექსტებისთვის, არამედ პირადი მოწმობების, არქივის ჩანაწერების, საგანმანათლებლო საბუთების, სამედიცინო ცნობების, განცხადებების, ოჯახური დოკუმენტებისა და ისტორიული მასალების დასამუშავებლად. ოსური ინდოევროპული ენების ირანულ ჯგუფს ეკუთვნის, თუმცა თანამედროვე წერილობით ფორმაში ძირითადად ცირილიცა გამოიყენება. ამიტომ დაუკვირვებელი მკითხველი ხშირად ოსურ ტექსტს რუსულად მიიჩნევს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ერთი დოკუმენტი ორივე ენას შეიცავს.

ჩვენ ვამზადებთ თარგმანს ოსურიდან ქართულად და ქართულიდან ოსურად, ასევე ვამოწმებთ, ხომ არ არის დოკუმენტის ძირითადი ნაწილი სინამდვილეში რუსულენოვანი. შეფასებისას ყურადღება ექცევა დიალექტს, სპეციალურ ასოებს, სახელების პარალელურ ჩანაწერებს, ბეჭდებს, ხელნაწერ შენიშვნებსა და მიმღები ორგანიზაციის ფორმალურ მოთხოვნას.

ოსური თარგმნის მომსახურება

TARGMANEBI ამუშავებს მოკლე ცნობებსაც და მრავალგვერდიან მასალებსაც. თარგმანის მიმართულება შეიძლება იყოს ოსურიდან ქართულად, ქართულიდან ოსურად ან შერეული დოკუმენტის შემთხვევაში ოსურ–რუსული ნაწილების ერთიანად გადმოცემა ქართულ ენაზე. სამუშაოს დაწყებამდე ვადგენთ, საჭიროა ჩვეულებრივი ელექტრონული თარგმანი, ბეჭდური ეგზემპლარი, თარჯიმნის ხელმოწერა თუ ნოტარიული პროცედურისთვის მომზადებული ფორმა.

ირონული და დიგორული ვარიანტები

ოსური ენის ორი მთავარი ვარიანტია ირონული და დიგორული. თანამედროვე სტანდარტული წერითი პრაქტიკის დიდი ნაწილი ირონულ საფუძველს ეყრდნობა, თუმცა დიგორული ტექსტები გვხვდება ლიტერატურაში, არქივებში, ადგილობრივ გამოცემებსა და პირად ჩანაწერებში. მათ შორის განსხვავება მხოლოდ გამოთქმაში არ არის: შეიძლება განსხვავდებოდეს სიტყვათა ფორმები, ლექსიკა და გრამატიკული ნიშნებიც.

ძველი ან რეგიონული ტექსტის შეფასებისას მნიშვნელოვანია, თარჯიმანმა არ „გაასწოროს“ დიალექტური ფორმა ისე, რომ ავტორის თავდაპირველი მნიშვნელობა დაიკარგოს. საჭიროების შემთხვევაში თარგმანში შესაძლებელია შენიშვნით აღინიშნოს გაურკვეველი, მოძველებული ან დიალექტური სიტყვა.

ოსური ანბანი და ასო Ӕ / ӕ

ოსური ცირილიცის ყველაზე თვალსაჩინო ნიშანია Ӕ / ӕ. ეს ცალკე ასოა და მისი ჩვეულებრივ „ა“-დ, „ე“-დ ან სხვა ნიშნად მექანიკური შეცვლა არ შეიძლება. ერთსა და იმავე გვარს სხვადასხვა დოკუმენტში შეიძლება ჰქონდეს ოსური, რუსული და ლათინური ჩანაწერი; ამიტომ საბოლოო ქართული ფორმა უნდა დაეყრდნოს პასპორტს, მოქმედ პირად დოკუმენტს ან დამკვეთის მიერ მიწოდებულ ოფიციალურ პარალელურ ჩანაწერს.

OCR-სა და ავტომატურ სისტემებს შეიძლება აერიოთ Ӕ, А, Æ ან სხვა ვიზუალურად მსგავსი ნიშნები. ამიტომ ბეჭდური ტექსტის კოპირება საკმარისი არ არის — აუცილებელია გვერდის ვიზუალური შედარება, განსაკუთრებით სახელების, დაბადების ადგილისა და დასახლების დასახელებების დროს.

როგორ განვასხვავოთ ოსური და რუსული ტექსტი

ჩრდილოეთ ოსეთიდან ან სხვა რუსულენოვანი ადმინისტრაციული გარემოდან მიღებული ოფიციალური მოწმობა ხშირად მთლიანად რუსულადაა შედგენილი. ოსური შეიძლება გამოჩნდეს სათაურში, ბეჭედზე, მისამართში, სკოლის სახელში, ადგილობრივ ცნობაში ან დამატებით ჩანაწერში. ამიტომ რეგიონის სახელით თარგმანის შეკვეთა ყოველთვის ზუსტი არ არის.

ჩვენ ვამოწმებთ მთელ დოკუმენტს: ძირითად ტექსტს, უკანა გვერდს, შტამპებს, ბეჭდებსა და ხელით ჩაწერილ ნაწილებს. თუ მთავარი ტექსტი რუსულია და მხოლოდ ერთი ფრაზაა ოსურად, მომსახურების მოცულობაც ამის შესაბამისად განისაზღვრება.

რა ტიპის ოსური დოკუმენტები ითარგმნება?

სახელების, გვარებისა და ტოპონიმების გადმოცემა

ოსურ სახელებს ხშირად აქვთ რამდენიმე ოფიციალური ფორმა: ოსური, რუსული და საერთაშორისო პასპორტის ლათინური. ქართულ თარგმანში მთავარი პრინციპია ერთი საქმის ფარგლებში ერთგვაროვნება. თუ პასპორტში მითითებულია ლათინური ფორმა, ის ხდება ძირითადი საკონტროლო წყარო; თუ დოკუმენტი ძველია და პასპორტი არ არსებობს, საჭიროა ოჯახის სხვა საბუთებთან შედარება.

გეოგრაფიული დასახელებებიც შეიძლება სხვადასხვა ისტორიული ან ადმინისტრაციული ფორმით ჩანდეს. თარგმანში არ უნდა შეიცვალოს დოკუმენტის ფაქტობრივი ჩანაწერი თანამედროვე სახელით ისე, თითქოს წყაროშიც ასე ეწერა. საჭიროებისას თანამედროვე ან ალტერნატიული ფორმა ცალკე შენიშვნად შეიძლება მიეთითოს.

დაბადების, ქორწინებისა და სხვა სამოქალაქო აქტები

სამოქალაქო აქტებში კრიტიკულია ჩანაწერის ტიპი: მოწმობა, განმეორებითი მოწმობა, რეესტრის ცნობა, არქივის ამონაწერი ან ქორწინების არარსებობის შესახებ ინფორმაცია ერთმანეთის შემცვლელი არ არის. რუსეთში მოქმედი სახელმწიფო სერვისები განმეორებითი მოწმობებისა და ცნობების მიღების ცალკეულ ფორმებს ითვალისწინებს, მათ შორის დაბადების, ქორწინების, განქორწინების, სახელის ცვლილებისა და გარდაცვალების შესახებ.

თარგმანში სრულად გადმოგვაქვს ორგანოს სახელწოდება, აქტის ნომერი, რეგისტრაციის თარიღი, განმეორებით გაცემის ნიშანი და კიდეებზე არსებული შენიშვნები. თუ მომხმარებელს კონკრეტული უწყებისთვის სჭირდება დოკუმენტი, უნდა გაირკვეს, მოწმობაა მოთხოვნილი თუ რეესტრიდან უფრო სრული ინფორმაცია.

პასპორტი, პირადი მონაცემები და მოქალაქეობასთან დაკავშირებული საბუთები

პასპორტის თარგმნისას მოწმდება სახელი, გვარი, მამის სახელი, დაბადების ადგილი, ორგანოს კოდი, გაცემისა და მოქმედების თარიღები. ძველ საბუთში შეიძლება არსებობდეს საბჭოთა ან რუსული ფორმა, ხოლო ახალ პასპორტში — განსხვავებული ლათინური ტრანსლიტერაცია. ასეთი განსხვავება არ უნდა დაიფაროს თვითნებური „გასწორებით“.

თუ სხვადასხვა დოკუმენტში მონაცემები არ ემთხვევა, თარგმანის დაწყებამდე სასურველია დამკვეთმა მოამზადოს მოქმედი პასპორტი და, საჭიროების შემთხვევაში, სახელის ცვლილების ან მონაცემების დაზუსტების დამადასტურებელი საბუთი.

პოლიციის, სასამართლოსა და ადმინისტრაციული დოკუმენტები

ნასამართლობის ცნობა, პოლიციის პასუხი, სასამართლოს გადაწყვეტილება, აღმასრულებელი წერილი და ადმინისტრაციული აქტი ჩვეულებრივ მკაცრი ტერმინოლოგიითაა შედგენილი. თარგმანში ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს ბრალდება, გადაწყვეტილება, ცნობაში მითითებული სტატუსი და დოკუმენტის გაცემის მიზანი.

ასეთი მასალების დიდი ნაწილი რუსულად შეიძლება იყოს შედგენილი, ოსური კი მხოლოდ სახელწოდებაში ან ადგილობრივ ჩანაწერში გამოჩნდეს. ამიტომ სამართლებრივი ტექსტი ენების მიხედვით ნაწილდება და შემდეგ ერთიან ქართულ დოკუმენტად ფორმდება.

ატესტატი, დიპლომი და განათლების დოკუმენტები

სასწავლო საბუთში ითარგმნება არა მხოლოდ დიპლომის სათაური, არამედ კვალიფიკაცია, პროგრამის სახელწოდება, საგნები, საათები, კრედიტები, ნიშნები და დანართის განმარტებები. სკოლის ან უნივერსიტეტის სახელწოდება უნდა შეედაროს ბეჭედს და ოფიციალურ ჩანაწერს.

უცხოური განათლების აღიარება ცალკე ადმინისტრაციული პროცედურაა. რუსეთის ტერიტორიაზე აღიარების საჭიროება დამოკიდებულია საერთაშორისო შეთანხმებაზე, დაწესებულების სტატუსსა და კონკრეტულ შემთხვევაზე; შესაბამის სახელმწიფო მომსახურებას რособрнадзор-ის სისტემა ახორციელებს. თარგმანი ამ პროცედურას ემსახურება, მაგრამ თავისთავად არ უდრის კვალიფიკაციის აღიარებას.

სამედიცინო ცნობები და კლინიკური ტექსტები

სამედიცინო თარგმანი მოიცავს დიაგნოზს, კვლევის პასუხს, ეპიკრიზს, ვაქცინაციის ჩანაწერს, დანიშნულებას, ოპერაციის აღწერას და მკურნალობის ისტორიას. ლათინური აბრევიატურები, პრეპარატების სახელები და დოზები ზუსტად უნდა დარჩეს, ხოლო განმარტებითი ტექსტი ქართულად ბუნებრივად და სამედიცინო მნიშვნელობის დაკარგვის გარეშე უნდა გადმოიცეს.

ხელნაწერი ექიმის ჩანაწერი წინასწარ ფასდება. თუ ნაწილი ობიექტურად გაურკვეველია, თარგმანში არ იგონება სავარაუდო სიტყვა; გაურკვეველი მონაკვეთი აღინიშნება ან დამატებითი, უკეთესი ხარისხის ასლი ითხოვება.

კომპანიის ამონაწერი, ЕГРЮЛ და ЕГРИП

რუსეთის იურიდიული პირებისა და ინდივიდუალური მეწარმეების მონაცემები ხშირად წარმოდგენილია ЕГРЮЛ/ЕГРИП-ის ამონაწერში. ასეთ დოკუმენტში მნიშვნელოვანია ОГРН, ИНН, КПП, იურიდიული მისამართი, ხელმძღვანელი, საქმიანობის კოდები და რეგისტრაციის მოვლენები. ფედერალური საგადასახადო სამსახურის ოფიციალური ელექტრონული ამონაწერი შეიძლება ელექტრონული ხელმოწერით იყოს დამოწმებული.

თარგმანში QR კოდი ან ელექტრონული ხელმოწერის მითითება არ უნდა დაიკარგოს. მიმღებმა შეიძლება მოითხოვოს ელექტრონული ფაილიც და მისი ბეჭდური თარგმანიც, ამიტომ შეკვეთისას აუცილებელია ფორმატის დაზუსტება.

შრომითი, საბანკო და საცხოვრებელთან დაკავშირებული დოკუმენტები

სამუშაო ცნობა, შრომის წიგნაკი, ხელფასის ამონაწერი, ბანკის ცნობა, იჯარის ხელშეკრულება და მისამართის დადასტურება ხშირად გამოიყენება ვიზის, ბინადრობის, ბანკის ან სასამართლო საქმისთვის. თარგმანში ყურადღება ექცევა თანხის პერიოდს, ვალუტას, თანამდებობას, სამუშაო სტაჟს, მისამართის ფორმასა და ხელმომწერის უფლებამოსილებას.

საბანკო ტექსტში ანგარიშის ნომერი, BIC, კორესპონდენტული ანგარიში და ოპერაციების თარიღები არ ითარგმნება როგორც ჩვეულებრივი სიტყვები; ისინი ზუსტად გადაიტანება შესაბამის ველებში.

ელექტრონული დოკუმენტები, QR კოდი და ციფრული ხელმოწერა

ელექტრონული PDF შეიძლება შეიცავდეს ხელმოწერის ვიზუალურ ნიშნებს, გადამოწმების ბმულს, QR კოდს ან ცალკე ხელმოწერის ფაილს. თარგმანისთვის მხოლოდ ეკრანის სურათი ყოველთვის საკმარისი არ არის, რადგან შეიძლება დაიკარგოს დოკუმენტის სრული გვერდი ან გადამოწმების მონაცემები.

სასურველია გამოიგზავნოს პირველადი PDF. ჩვენ ტექსტში აღვნიშნავთ ხილულ ელექტრონულ ნიშნებს, თუმცა მათი იურიდიული ნამდვილობის საბოლოო დადასტურება იმ პლატფორმის ან მიმღები უწყების კომპეტენციაა, რომელიც დოკუმენტს ამოწმებს.

აპოსტილი და საკონსულო ლეგალიზაცია

აპოსტილის საჭიროება დამოკიდებულია დოკუმენტის გამცემ ქვეყანაზე, გამოყენების ქვეყანაზე, დოკუმენტის კატეგორიასა და მოქმედ საერთაშორისო წესზე. კომპეტენტური ორგანოც დოკუმენტის მიხედვით იცვლება: სამოქალაქო აქტს, განათლების საბუთს, სასამართლო დოკუმენტსა და ნოტარიულ აქტს შეიძლება სხვადასხვა უწყება ამოწმებდეს.

თარგმანის დაწყებამდე უმჯობესია გაირკვეს, აპოსტილი ორიგინალზე უნდა იყოს, ნოტარიულ ასლზე თუ კონკრეტულ თარგმანზე. არასწორი თანმიმდევრობა ხშირად იწვევს მთლიანი პაკეტის ხელახლა მომზადებას.

ნოტარიული დამოწმება საქართველოში

საქართველოში გავრცელებული პრაქტიკაა თარჯიმნის ხელმოწერის ნოტარიული დამოწმება. ეს ადასტურებს, რომ ნოტარიუსის წინაშე ხელმომწერი პირი თარჯიმნად აწერს ხელს; პროცედურა ავტომატურად არ ადასტურებს უცხოური ორიგინალის ნამდვილობას, გამცემი ორგანოს უფლებამოსილებას ან დოკუმენტის საერთაშორისო აღიარებას.

ამიტომ შეკვეთისას უნდა ვიცოდეთ, სად წარადგენთ თარგმანს. ზოგ ორგანიზაციას საკმარისად მიაჩნია ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი, სხვას კი სჭირდება აპოსტილი, დამოწმებული ასლი, ორიგინალის წარდგენა ან კონკრეტული ფორმატის ბეჭედი.

ძველი, საბჭოთა და არქივის დოკუმენტები

ოსური ოჯახების არქივებში შეიძლება ინახებოდეს საბჭოთა პასპორტი, დაბადების ძველი მოწმობა, სამხედრო წიგნაკი, შრომის წიგნაკი, კოლმეურნეობის ცნობა, ხელით შევსებული ფორმა ან ეკლესიური ჩანაწერის ასლი. ასეთ მასალაში ერთდროულად გვხვდება რუსული, ოსური, აბრევიატურები და ქრებოდა ბეჭდები.

არქივის თარგმნა იწყება არა ტექსტის პირდაპირი გადაწერით, არამედ დოკუმენტის სტრუქტურის აღდგენით: ველის სათაური, ხელნაწერი პასუხი, გვერდითი შენიშვნა და ბეჭედი ცალ-ცალკე მუშავდება. გაურკვეველი მონაკვეთი აუცილებლად გამოირჩევა დადასტურებული ინფორმაციისგან.

დოკუმენტის წარმომავლობა და მიმღების მოთხოვნა

ზოგ შემთხვევაში დოკუმენტის გამცემი ორგანოს სტატუსი, აღიარების წესი ან მისაღები ფორმა შეიძლება სხვადასხვა სახელმწიფოსა და ორგანიზაციაში განსხვავდებოდეს. თარგმანი ზუსტად გადმოსცემს წყაროს ტექსტს, მაგრამ ვერ ანაცვლებს მიმღები ორგანოს გადაწყვეტილებას დოკუმენტის მიღებაზე.

თუ შემთხვევა არასტანდარტულია, სასურველია მიმღებისგან წინასწარ მიიღოთ წერილობითი მოთხოვნა: რომელი ორიგინალია საჭირო, რა ენაზე, უნდა ჰქონდეს თუ არა აპოსტილი და რა ტიპის დამოწმებას ელოდებიან. ამ ინფორმაციის მიხედვით მზადდება სწორი პაკეტი.

ხარისხის კონტროლი და ტერმინოლოგიური შემოწმება

დასრულებული თარგმანი მოწმდება რამდენიმე დონეზე: სახელები და ნომრები შედარებულია წყაროსთან, თარიღების ფორმატი ერთგვაროვანია, ტერმინები კონტექსტს შეესაბამება, ხოლო ყველა ბეჭედი და ხელმოწერის ადგილი ასახულია. შერეულ დოკუმენტში ცალკე მოწმდება, ხომ არ დარჩა უთარგმნელი რუსული ან ოსური მონაკვეთი.

თუ დამკვეთს აქვს წინა ოფიციალური თარგმანი, პასპორტის ქართული ფორმა ან უწყების მიერ მიღებული ტერმინოლოგია, სასურველია ეს მასალებიც მოგვაწოდოს. ასე მცირდება სხვადასხვა დოკუმენტში ერთი პირის სახელის განსხვავებულად ჩაწერის რისკი.

კონფიდენციალურობა და პერსონალური მონაცემები

პასპორტი, სამედიცინო ისტორია, პოლიციის ცნობა, საბანკო ამონაწერი და ოჯახის აქტები შეიცავს მგრძნობიარე ინფორმაციას. დოკუმენტი გამოიყენება მხოლოდ შეფასებისა და თარგმნის მიზნისთვის. დამკვეთმა ასევე უნდა მოერიდოს პირადი საბუთების საჯარო ჩატში ან ღია ბმულით გავრცელებას.

შეკვეთის დასრულების შემდეგ მიღების ფორმა წინასწარ თანხმდება: ელექტრონული PDF, ბეჭდური ეგზემპლარი ან ნოტარიული პაკეტი. მესამე პირისთვის გადაცემა ხდება მხოლოდ დამკვეთის მითითებით.

როგორ შევუკვეთოთ ოსური თარგმანი?

პირველ ეტაპზე გამოგვიგზავნეთ ყველა გვერდის მკაფიო ფოტო ან PDF და მიუთითეთ, სად უნდა წარადგინოთ დოკუმენტი. თუ გაქვთ მოქმედი პასპორტი, სახელის ოფიციალური ლათინური ფორმა ან უწყების წერილობითი მოთხოვნა, დაურთეთ შეფასებას. ამის შემდეგ განისაზღვრება ენა, დიალექტი, მოცულობა, დამოწმების ფორმა, ვადა და ფასი.

ოსური თარგმნა თბილისში და ონლაინ

შეფასება და სამუშაოს დიდი ნაწილი შესაძლებელია დისტანციურად. ოფისში მოსვლამდე შეგიძლიათ გამოგვიგზავნოთ სკანი, რათა წინასწარ გავარკვიოთ, ნამდვილად ოსურია თუ რუსული, რამდენი გვერდია, საჭიროა თუ არა ნოტარიუსი და უნდა მოიტანოთ თუ არა ორიგინალი.

თბილისში მომსახურება ხელმისაწვდომია დავით აღმაშენებლის გამზირის 118 ნომერში. რეგიონიდან ან საზღვარგარეთიდან შეკვეთისას ელექტრონული ვერსია იგზავნება ონლაინ, ხოლო ფიზიკური დოკუმენტის მიწოდების გზა ცალკე თანხმდება.

ფასი და შესრულების ვადა

ოსური თარგმანის ფასი არ განისაზღვრება მხოლოდ გვერდების რაოდენობით. მნიშვნელოვანია ტექსტის რეალური მოცულობა, ირონული ან დიგორული ფორმა, ძველი ორთოგრაფია, ხელნაწერი, ბეჭდების რაოდენობა, შერეული რუსული ტექსტი და ნოტარიული ფორმა. მკაფიო ერთგვერდიანი ცნობა და დაზიანებული არქივის ოთხგვერდიანი ჩანაწერი სხვადასხვა სირთულის სამუშაოა.

ზუსტი შეთავაზება გაიცემა ფაილის ნახვის შემდეგ. სასწრაფო ვადის შემთხვევაში წინასწარ უნდა გაირკვეს თარჯიმნისა და ნოტარიუსის ხელმისაწვდომობა; მხოლოდ სიტყვა „სასწრაფო“ ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ნებისმიერი მოცულობა იმავე დღეს დასრულდება.

ოფიციალური წყაროები და გადამოწმება

პროცედურული ნაწილის მომზადებისას გამოყენებულია ოფიციალური სახელმწიფო რესურსები. კონკრეტული მოთხოვნა მაინც უნდა გადაამოწმოთ იმ უწყებასთან, სადაც დოკუმენტს აბარებთ, რადგან ფორმა და აუცილებელი დანართები შეიძლება საქმის მიზნის მიხედვით იცვლებოდეს.

ხშირად დასმული კითხვები