Ukraynaca tercümana Gürcistan’da en çok nüfus kaydı, eğitim ve göç belgeleriyle çalışırken ihtiyaç duyulur. Ukraynaca Kiril alfabesiyle yazılır, ancak alfabesi Rus alfabesiyle aynı değildir - ve uygulamada en sık yapılan hataya yol açan da tam olarak bu farktır.
Aşağıda, Ukraynaca bir belgenin tercümesinde gerçekten karşılaşılan somut konular yer alıyor: alfabeler arasındaki farklar, adın resmi Latin harfli yazımı ve yer adlarının biçimi.
Ukrayna alfabesi ve Rusçadan farkı
Ukrayna alfabesinde Rusçada bulunmayan dört harf vardır: і, ї, є ve ґ. Buna karşılık Ukraynaca, Rusçadaki ы, ъ ve ё harflerini kullanmaz; и harfi ise Rusçadakinden farklı bir sesi karşılar.
Bu teorik değil, pratik bir farktır: і harfi Rusçadaki и’ye benzer, ancak farklı bir harftir. Düşük kaliteli bir taramada veya yeniden yazarken bunların karıştırılması, adın farklı yazılmasına yol açar.
ґ harfi ayrıca anılmayı hak eder: Sovyet döneminde resmi olarak kaldırılmış ve ancak 1990’da geri dönmüştür. Bu yüzden eski belgelerde aynı kelime veya soyadı г ile, yenilerinde ise ґ ile yazılmış olabilir.
Ukraynacada ayrıca kesme işareti (apostrof) kullanılır; bu, sesleri ayıran bir işarettir ve yazımın zorunlu bir parçasıdır. Atlanması kelimeyi bozar.
Adın resmi Latin harfli yazımı
Ukrayna’nın onaylanmış transliterasyon kuralları vardır; pasaportta ad ve soyadı bu kurallara göre Latin harfleriyle yazılır. Tercümede esas alınması gereken de tam olarak bu yazımdır.
Pratikteki zorluk şudur: Pek çok kişinin diğer belgelerinde Sovyet döneminden kalma ya da Rusçadan aktarılmış eski bir Latin harfli yazım da bulunur. Bu yüzden aynı soyadı iki evrakta farklı görünür.
Tercümede sesleri aktararak yeni bir Latin harfli yazım oluşturmayız. Pasaport varsa ad onunla örtüşmelidir; belgeler arasında bir uyuşmazlık varsa bunun önceden belirtilmesi gerekir.
Baba adı ve adın üç bileşeni
Ukrayna kişisel belgelerinde ad geleneksel olarak üç bileşenden oluşur: soyadı, ad ve baba adı.
Baba adı ayrı bir bileşendir, ikinci ad (göbek adı) değildir. Yalnızca ad ve soyadı alanlarının bulunduğu Avrupa formlarında çoğu zaman ikinci ad olarak ya da adın bir parçası olarak girilir; bu da belgeler arasında bir uyuşmazlık yaratır.
Modern Ukrayna uluslararası pasaportunda baba adı genellikle gösterilmez, iç belgelerde ise gösterilir. Tercümede her iki biçim de ilgili evrakta nasıl yer alıyorsa tam olarak öyle aktarılır.
Yer adları ve kurum adları
Ukrayna şehirlerinin ve bölgelerinin Latin harfli yazımı son on yıllarda değişmiştir: Rusça biçimden değil, Ukraynaca biçimden aktarılırlar.
Bu nedenle aynı şehir eski ve yeni bir belgede farklı yazılmış olabilir. Tercümede aslındaki biçim korunur.
Ayrıca son yıllarda pek çok yerleşim yerinin adı resmi olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla eski bir doğum belgesinde yazılı yerin bugün farklı bir adı olabilir. Bu durum tercümede düzeltilmez - belge, içinde yazılı olanı yansıtır.
Sovyet dönemi belgeleri
Ukrayna’dan getirilen eski evraklar - doğum belgesi, okul diploması, diploma - çoğu zaman Rusça veya iki dillidir.
Uygulamada bu, Ukraynaca denilen bir belgenin aslında Rusça düzenlenmiş olabileceği anlamına gelir. Tercümenin ücretini ve süresini değerlendirmek için evrakı görmemiz gerekir.
İki dilli evraklarda adın yazımı iki dil bölümü arasında farklılık gösterebilir. Böyle bir durumda hangi biçimin esas alınacağını önceden kararlaştırırız.
Sıkça sorulan sorular
Soyadım Ukrayna belgemde ve eski bir belgede Latin harfleriyle farklı yazılmış - hangisi doğru?
Ukrayna’nın onaylanmış transliterasyon kuralları vardır ve pasaporttaki ad bu kurallara göre yazılır. Sovyet döneminden kalma ya da Rusçadan aktarılmış eski bir yazım farklı olabilir. Tercümede genellikle pasaporttaki biçim esas alınır ve uyuşmazlık belirtilir.
Ukrayna alfabesi ile Rus alfabesi arasındaki fark nedir?
Ukraynacada Rusçada bulunmayan і, ї, є ve ґ harfleri vardır; ы, ъ ve ё ise kullanılmaz. и harfi farklı bir sesi karşılar. Bu farklar adların nasıl yazıldığına doğrudan yansır.
Doğum belgem Ukrayna’da düzenlenmiş olmasına rağmen Rusça - bu bir sorun mu?
Hayır. Sovyet döneminde Ukrayna’da düzenlenen belgelerin büyük bir kısmı Rusça veya iki dillidir. Tercüme, belgenin fiili dilini esas alır; bunu fotoğrafı gördüğümüzde belirleriz.
Doğum yerimin bugün farklı bir adı var - bu tercümeye nasıl yansır?
Tercüme, belgeyi düzenlendiği haliyle aktarır; bu yüzden yazılı olan ad kalır. Gerekirse bu durum ayrıca belirtilebilir, ancak aslının metni değişmez.