უკრაინული ენის თარჯიმანი

უკრაინული ენის თარჯიმანი საქართველოში ყველაზე ხშირად სამოქალაქო, სასწავლო და საიმიგრაციო დოკუმენტებთან მუშაობისას არის საჭირო. უკრაინული კირილიცით იწერება, თუმცა მისი ანბანი რუსულის იდენტური არ არის - და სწორედ ეს განსხვავება იწვევს პრაქტიკაში ყველაზე ხშირ შეცდომას.

ქვემოთ აღწერილია ის კონკრეტული საკითხები, რომლებიც უკრაინული დოკუმენტის თარგმნისას რეალურად დგება: ანბანური განსხვავებები, სახელის ოფიციალური ლათინური ჩაწერა და ტოპონიმების ფორმა.

უკრაინული ანბანი და მისი განსხვავება რუსულისგან

უკრაინულ ანბანში არის ოთხი ასო, რომელიც რუსულში არ გვხვდება: і, ї, є და ґ. ამავე დროს უკრაინულში არ გამოიყენება რუსული ы, ъ და ё, ხოლო ასო и სხვა ბგერას აღნიშნავს, ვიდრე რუსულში.

ეს პრაქტიკული განსხვავებაა და არა თეორიული: ასო і რუსული и-ს მსგავსად გამოიყურება, მაგრამ სხვა ასოა. დაბალი ხარისხის სკანში ან გადაბეჭდვისას მათი აღრევა სახელის სხვა ჩაწერას იწვევს.

ცალკე აღნიშვნის ღირსია ასო ґ, რომელიც საბჭოთა პერიოდში ოფიციალურად ამოღებული იყო და მხოლოდ 1990 წელს დაბრუნდა. ამიტომ ძველ დოკუმენტებში იგივე სიტყვა ან გვარი г-თი შეიძლება იყოს ჩაწერილი, ახალში კი ґ-თი.

უკრაინულში ასევე გამოიყენება აპოსტროფი, რომელიც ბგერების გამყოფი ნიშანია და მართლწერის სავალდებულო ნაწილია. მისი გამოტოვება სიტყვას ამახინჯებს.

სახელის ოფიციალური ლათინური ჩაწერა

უკრაინაში მოქმედებს დამტკიცებული ტრანსლიტერაციის წესები, რომლითაც სახელი და გვარი ლათინურად პასპორტში იწერება. სწორედ ეს ჩაწერა უნდა იყოს საყრდენი თარგმანში.

პრაქტიკული სირთულე იმაში მდგომარეობს, რომ ბევრ ადამიანს ძველი, საბჭოთა პერიოდის ან რუსულიდან გადმოსული ლათინური ჩაწერაც აქვს სხვა დოკუმენტებში. ერთი და იგივე გვარი ამიტომ ორ საბუთში სხვადასხვანაირად გვხვდება.

თარგმანში ჩვენ არ ვქმნით ახალ ლათინურ ვარიანტს ბგერითი გადმოცემით. თუ პასპორტი არსებობს, სახელი მას უნდა დაემთხვეს; თუ დოკუმენტებს შორის შეუსაბამობაა, ეს წინასწარ უნდა აღინიშნოს.

მამის სახელი და სახელის სამი კომპონენტი

უკრაინულ პირად დოკუმენტებში სახელი ტრადიციულად სამი კომპონენტისგან შედგება: გვარი, სახელი და მამის სახელი.

მამის სახელი ცალკე კომპონენტია და არა შუა სახელი. ევროპულ ფორმებში, სადაც მხოლოდ სახელისა და გვარის გრაფებია, ის ხშირად შუა სახელად ან სახელის ნაწილად ჩაიწერება, რაც შემდეგ დოკუმენტებს შორის შეუსაბამობას ქმნის.

თანამედროვე უკრაინულ საერთაშორისო პასპორტში მამის სახელი ჩვეულებრივ არ არის მითითებული, შიდა დოკუმენტებში კი არის. თარგმანში ორივე ვარიანტი ისე აისახება, როგორც შესაბამის საბუთშია.

ტოპონიმები და დაწესებულებების დასახელებები

უკრაინული ქალაქებისა და რეგიონების ლათინური ჩაწერა ბოლო ათწლეულებში შეიცვალა: ისინი უკრაინული ფორმიდან გადმოიცემა და არა რუსულიდან.

ამის გამო ერთი და იგივე ქალაქი ძველ და ახალ დოკუმენტში სხვადასხვანაირად შეიძლება იყოს ჩაწერილი. თარგმანში ორიგინალის ფორმა ინარჩუნებს სახეს.

დამატებით, ბევრი დასახლებული პუნქტი ბოლო წლებში ოფიციალურად გადაერქვა. ამიტომ ძველ დაბადების მოწმობაში მითითებული ადგილი შესაძლოა დღეს სხვა სახელს ატარებდეს. ეს ფაქტი თარგმანში არ სწორდება - დოკუმენტი ასახავს იმას, რაც მასშია ჩაწერილი.

საბჭოთა პერიოდის დოკუმენტები

უკრაინიდან წარმოდგენილი ძველი საბუთები - დაბადების მოწმობა, ატესტატი, დიპლომი - ხშირად რუსულ ენაზეა ან ორენოვანია.

ეს პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ დოკუმენტი, რომელსაც უკრაინულს უწოდებენ, შესაძლოა რუსულ ენაზე იყოს შედგენილი. თარგმნის ღირებულებისა და ვადის შესაფასებლად საბუთის ნახვაა საჭირო.

ორენოვან საბუთებში სახელის ჩაწერა ორ ენობრივ ნაწილს შორის შეიძლება განსხვავდებოდეს. ასეთ შემთხვევაში წინასწარ ვათანხმებთ, რომელი ფორმა გახდება საყრდენი.

ხშირად დასმული კითხვები