მოლდოვური და რუმინული ერთი და იმავე ენის აღმნიშვნელი ორი სახელწოდებაა. თარგმანისთვის მთავარი პრაქტიკული საკითხი ტერმინოლოგია კი არა, დამწერლობაა: მოლდოვაში 1989 წლიდან ლათინური ანბანი გამოიყენება, დნესტრისპირეთში კი მოლდოვური დღემდე კირილიცით იწერება.
მიმართულება: მოლდოვურიდან ქართულად და ქართულიდან მოლდოვურად.
ლათინური და კირილიცა
1989 წლამდე საბჭოთა მოლდოვაში მოლდოვური კირილიცით იწერებოდა. ამის შემდეგ ოფიციალურად ლათინურ ანბანზე გადავიდა, რაც რუმინულ მართლწერას შეესაბამება.
დნესტრისპირეთის რეგიონში კირილიცის გამოყენება გაგრძელდა. ამიტომ იქ გაცემული დოკუმენტები კირილიცითაა შედგენილი, თუმცა ენა იგივეა.
პრაქტიკული შედეგი ისაა, რომ ერთი ოჯახის საბუთები შესაძლოა ორ სხვადასხვა დამწერლობაზე იყოს — ძველი საბჭოთა დაბადების მოწმობა კირილიცით, თანამედროვე პასპორტი კი ლათინურით. ორივე ნამდვილია და თარგმანში ორივე ერთსა და იმავე პიროვნებას უნდა მიესადაგოს.
ენის სახელწოდება დოკუმენტში
მოლდოვის დოკუმენტებში ენა შესაძლოა მოლდოვურად ან რუმინულად იყოს დასახელებული, პერიოდისა და გამცემი ორგანოს მიხედვით.
ეს ხანდახან კითხვას ბადებს, საჭიროა თუ არა ორი განსხვავებული თარგმანი. ენობრივად ტექსტი ერთი და იგივეა, ამიტომ დამატებითი თარგმანი არ არის საჭირო — მნიშვნელოვანია მხოლოდ ის, თუ რომელი დამწერლობითაა შესრულებული ორიგინალი.
დიაკრიტიკული ნიშნები და სახელები
ლათინური მოლდოვური იყენებს ნიშნებს ă, â, î, ș და ț. ისინი მნიშვნელობის მატარებელია და სახელებშიც გვხვდება.
გადაბეჭდვისას ხშირად იკარგება ș და ț ქვედა ნიშნები, რის შედეგადაც სახელი სხვაგვარად იკითხება. თარგმანში ნიშნები ორიგინალის მიხედვით უნდა აღდგეს.
საბჭოთა პერიოდის დოკუმენტებში გვარები ხშირად რუსული ტიპის დაბოლოებით იყო ჩაწერილი. თანამედროვე საბუთებში კი რუმინული ფორმაა. ეს სხვაობა თარგმანში არ სწორდება, არამედ წინასწარ აღინიშნება.
ხშირად დასმული კითხვები
მოლდოვური და რუმინული სხვადასხვა ენაა?
ენობრივად ეს ერთი და იგივე ენაა, რომელსაც ორი სახელწოდება აქვს. თარგმანისთვის მნიშვნელოვანია არა სახელწოდება, არამედ ის, ლათინურითაა დოკუმენტი შესრულებული თუ კირილიცით.
ჩემი დოკუმენტი კირილიცითაა — ეს ნიშნავს, რომ რუსულია?
არა აუცილებლად. საბჭოთა პერიოდის მოლდოვური და დნესტრისპირეთში გაცემული საბუთები კირილიცით შესრულებულ მოლდოვურს შეიცავს. დოკუმენტის ნახვისას ვადგენთ, რომელ ენაზეა ტექსტი.
ჩემი გვარი ძველ და ახალ საბუთში სხვანაირად წერია — რატომ?
საბჭოთა პერიოდში გვარებს ხშირად რუსული ტიპის დაბოლოება ჰქონდა, დამოუკიდებლობის შემდეგ კი რუმინული ფორმა დამკვიდრდა. თარგმანი თითოეული დოკუმენტის ჩაწერას ინარჩუნებს, სხვაობა კი აღინიშნება.