🌐 იდიში ენის თარჯიმანი - წერილების, არქივისა და საოჯახო დოკუმენტების თარგმნა

იდიში ენის თარჯიმანი ყველაზე ხშირად მაშინ გჭირდებათ, როდესაც ოჯახურ ალბომში, ძველ ყუთში ან ბებიის ნივთებს შორის აღმოჩნდება ტექსტი, რომელიც ებრაული ასოებით არის დაწერილი, მაგრამ თანამედროვე ებრაული ენის მცოდნეც ვერ კითხულობს. იდიში საუკუნეების განმავლობაში ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის აშკენაზი ებრაელების ყოველდღიური ენა იყო, ამიტომ მასზე დაწერილი მასალა დღეს უმეტესად ისტორიულ, საოჯახო და საარქივო ღირებულებას ატარებს.

ჩვენთან მომართვის მიზეზი, როგორც წესი, ერთ-ერთია: ოჯახს სურს წინაპრების ისტორიის გაგება, მკვლევარი ეძებს არქივში დაცული წყაროს შინაარსს, ან ისტორიული საბუთი რომელიმე უწყებაში უნდა წარედგინოს. სამივე შემთხვევაში ვრთავთ იდიშის სპეციალისტს, ხოლო ტექსტს ვკითხულობთ იმ ეპოქისა და რეგიონის მართლწერის, ხელწერისა და ლექსიკის გათვალისწინებით, საიდანაც ის მომდინარეობს.

იდიშის თარგმნის მომსახურება

ძირითადი მიმართულებაა იდიშიდან ქართულად თარგმნა: პირადი მიმოწერა, მოგონებები, ოჯახური ქრონიკები, საზოგადოებრივი ორგანიზაციების ოქმები, გაზეთის სტატიები და ლიტერატურული ნაწყვეტები. საჭიროების შემთხვევაში განვიხილავთ საპირისპირო მიმართულებასაც, მაგალითად მოკლე ქართული ტექსტის იდიშზე მომზადებას სამახსოვრო გამოცემისთვის ან საზღვარგარეთ მცხოვრები ნათესავებისთვის. თუ საბოლოო ვერსია სხვა ენაზე გჭირდებათ, ამ საკითხს შეკვეთის დაწყებამდე ვათანხმებთ.

იდიში და ივრითი - რატომ არის ეს ორი სხვადასხვა ენა

ბევრი ფიქრობს, რომ ებრაული ასოებით დაწერილი ნებისმიერი ტექსტი ებრაულ ენაზეა. სინამდვილეში იდიშის (ייִדיש) საფუძველი გერმანიკულია: მისი გრამატიკა და ძირითადი ლექსიკა შუა საუკუნეების გერმანულ დიალექტებს უკავშირდება, ამას კი ემატება ებრაული და არამეული წარმოშობის სიტყვები და აღმოსავლეთ ევროპაში შეძენილი სლავური ელემენტებიც. თანამედროვე ებრაული ანუ ივრითი სემიტური ენაა და ისრაელის სახელმწიფო ენას წარმოადგენს. ამ ენის მომსახურების შესახებ ინფორმაცია იხილეთ გვერდზე ებრაული (ივრითი) ენის თარჯიმანი.

თვალსაჩინო განსხვავება ხმოვნებშია. ივრითის ჩვეულებრივ ტექსტებში ხმოვნები ხშირად არ იწერება, იდიშში კი ხმოვან ბგერებს ცალკე ასოები გადმოსცემს: ალეფი, ვავი, იუდი, აინი და მათი კომბინაციები. ამის გამო იდიშის სიტყვა ხშირად გრძელი ჩანს, ხოლო გერმანულის მცოდნე ადამიანი, ასოების გაშიფვრის შემდეგ, ზოგ სიტყვას ცნობს კიდეც. ერთ ფურცელზე შეიძლება ორივე ენა შეგხვდეთ: წერილის ძირითადი ტექსტი იდიშზე, მისალმება, ლოცვითი ფორმულა ან თარიღი კი ებრაულად.

აშკენაზი ებრაელების ენა: მოკლე ისტორიული ფონი

იდიში შუა საუკუნეებში საღვთო რომის იმპერიის მიწებზე ჩამოყალიბდა, შემდეგ კი აშკენაზ ებრაელებთან ერთად აღმოსავლეთით, პოლონეთის, ლიტვის, ბელარუსის, უკრაინის, უნგრეთისა და რუმინეთის ტერიტორიებზე გავრცელდა. მეორე მსოფლიო ომამდე, სხვადასხვა გამოთვლით, იდიშზე 11-13 მილიონამდე ადამიანი საუბრობდა. მასზე იწერებოდა წერილები, იბეჭდებოდა გაზეთები და წიგნები, იდგმებოდა სპექტაკლები და მიმდინარეობდა სამეცნიერო კვლევა.

ჰოლოკოსტმა იდიშზე მოლაპარაკე თემების უდიდესი ნაწილი გაანადგურა, ომის შემდგომმა ემიგრაციამ და ასიმილაციამ კი ენის ყოველდღიური გამოყენება კიდევ უფრო შეამცირა. დღეს იდიში ცოცხალ ენად რჩება ძირითადად ზოგ ორთოდოქსულ თემში, უმთავრესად შეერთებულ შტატებსა და ისრაელში, ასევე ლიტერატურისა და აკადემიური კვლევის სფეროში. სწორედ ამიტომ თარგმანზე მოთხოვნა უმეტესად წარსულს უკავშირდება: ოჯახები ეძებენ ცნობებს წინაპრების შესახებ, მკვლევრები კი პირველწყაროებს.

ანბანი, ხმოვნები და წერის მიმართულება

იდიში მარჯვნიდან მარცხნივ იწერება, თუმცა ზოგ ასოს მასში ებრაულისგან განსხვავებული ფუნქცია აქვს. ორმაგი იუდი (ײ) და ორმაგი ვავი (װ) ცალკე ნიშნებად გამოიყენება, ალეფი კი ხან უხმოა, ხან ქვედა ნიშნის დახმარებით „ა“ ან „ო“ ბგერას აღნიშნავს. ძველ ნაბეჭდ ტექსტებსა და ხელნაწერებში ეს დიაკრიტიკული ნიშნები ხშირად საერთოდ არ არის დასმული, რაც სიტყვის ამოცნობას კონტექსტზე დამოკიდებულს ხდის.

ქართულ თარგმანში წერის მიმართულება იცვლება, მაგრამ ორიგინალის აგებულება ამოსაცნობი უნდა დარჩეს: სად იწყება ახალი აბზაცი, სად არის მინაწერი არეზე, რომელი სტრიქონი დაემატა მოგვიანებით სხვა მელნით. ასეთ დეტალებს კვადრატულ ფრჩხილებში მოკლე შენიშვნით ვუთითებთ, რათა მკითხველმა ზუსტად იცოდეს, რა ეკუთვნის ავტორს და რა თარჯიმნის განმარტებას.

სტანდარტული, ძველი და საბჭოთა მართლწერა

იდიშს დიდხანს ერთიანი მართლწერა არ ჰქონდა. 1925 წელს ვილნოში დაარსებულმა სამეცნიერო ინსტიტუტმა YIVO-მ, რომელიც 1940 წლიდან ნიუ-იორკში მოქმედებს, 1930-იან წლებში მართლწერის წესები შეიმუშავა, რომლებიც დღესაც ყველაზე ფართოდ ცნობილ სტანდარტად ითვლება. ამ სისტემაში ებრაული და არამეული წარმოშობის სიტყვები ტრადიციული, თანხმოვნებზე დაფუძნებული ფორმით იწერება, დანარჩენი ლექსიკა კი ფონეტიკურად. მანამდე გავრცელებული იყო ე.წ. „დაიჩმერიში“, გერმანულის მიბაძვით შექმნილი სტილი უხმო ასოებითა და გერმანული სიტყვებით.

საბჭოთა კავშირში 1920 წლიდან ებრაული წარმოშობის სიტყვებიც ფონეტიკურად დაიწყეს წერა, მოგვიანებით კი ბეჭდურ გამოცემებში სიტყვის ბოლოს გამოსაყენებელი ასოების ცალკე ფორმებიც გაუქმდა. შედეგად, ერთი და იგივე სიტყვა საბჭოთა გაზეთსა და ომამდელ ვარშავულ გამოცემაში სრულიად სხვაგვარად შეიძლება გამოიყურებოდეს. თარჯიმნისთვის ეს სასარგებლო მინიშნებაა: მართლწერა ხშირად გვეხმარება ტექსტის დაწერის ადგილისა და დაახლოებითი პერიოდის დადგენაში.

ხელნაწერი წერილები და ებრაული კურსივი

საოჯახო მიმოწერა უმეტესად ებრაული კურსივით, ანუ ხელნაწერი დამწერლობით, არის შესრულებული. ამ დამწერლობაში ასოების ფორმა ნაბეჭდისგან მკვეთრად განსხვავდება, ზოგი ასო მეზობელს ერწყმის, ხოლო თითოეულ ავტორს საკუთარი მანერა აქვს. ქაღალდის დაზოგვის მიზნით წერილები ხშირად მჭიდროდ, არეებზე და ზოგჯერ ფურცლის განივადაც იწერებოდა. ბევრი ავტორი ფორმალურ განათლებას მოკლებული იყო და სიტყვებს ისე წერდა, როგორც გამოთქვამდა.

ასეთ მასალაზე ვმუშაობთ ეტაპობრივად: ჯერ ვადგენთ კონკრეტული ავტორის ასოების ფორმებს იმ სიტყვების მიხედვით, რომლებიც ცალსახად იკითხება, შემდეგ კი ამ „გასაღებით“ ვკითხულობთ ბუნდოვან ადგილებს. დიალექტური სიტყვა, ადგილობრივი გამოთქმა ან სლავური ნასესხობა ხშირად ავტორის წარმომავლობაზეც მიგვანიშნებს. ფერმკრთალი მელანი, დახეული კიდე ან ნაკეცზე გაცვეთილი სტრიქონი თარგმანში ცალკე აღინიშნება.

რა მასალა ითარგმნება იდიშიდან

იდიშის თარგმანზე მოთხოვნა იშვიათად ეხება თანამედროვე სახელმწიფო საბუთს. ჩვეულებრივ, ეს არის პირადი ან თემური წარმოშობის მასალა, რომელიც ოჯახის, დასახლების ან ცალკეული ადამიანის ისტორიას ინახავს. ცხრილში ნაჩვენებია, რა ენაზე შეიძლება იყოს დაწერილი ესა თუ ის დოკუმენტი და რას ვაქცევთ ყურადღებას თარგმნისას.

საოჯახო წერილები, ღია ბარათები და კონვერტები

ემიგრაციის ტალღებმა ოჯახები სხვადასხვა კონტინენტზე გაფანტა, ამიტომ ბევრ ოჯახში დაცულია ამერიკიდან, პალესტინიდან ან ევროპის ქალაქებიდან გამოგზავნილი წერილები. მათში შეიძლება იყოს ამბები ნათესავების დაბადებაზე, ქორწილზე, გარდაცვალებაზე, საცხოვრებლის შეცვლაზე ან ომის დროს გადატანილ განსაცდელზე. ხშირად სწორედ ეს წერილია ერთადერთი წყარო, სადაც წინაპრის სრული სახელი ან მშობლიური დაბა ჩანს.

ამიტომ კონვერტი და ღია ბარათის მისამართის მხარე არანაკლებ ღირებულია, ვიდრე თავად ტექსტი. საფოსტო შტემპელი, მარკა, გამგზავნის მისამართი და ცენზურის ნიშანი გვეხმარება თარიღისა და მარშრუტის დადგენაში. ასეთი ჩანაწერები ხშირად სახელმწიფო ენაზეა, ამიტომ ერთ საქმეში საჭიროებისამებრ ვაერთიანებთ რუსული ენის თარჯიმნის, პოლონური ენის თარჯიმნის ან გერმანული ენის თარჯიმნის მუშაობას და სახელებს ყველგან ერთნაირად ვწერთ.

მემუარები, დღიურები და ჰოლოკოსტის პერიოდის ჩვენებები

ომის შემდეგ გადარჩენილებმა ბევრი მოგონება იდიშზე ჩაწერეს: ზოგი ცალკე წიგნად გამოიცა, ზოგი ხელნაწერად დარჩა ოჯახში, ზოგიც საარქივო კოლექციაში მოხვდა. გამოიცა მთელი თემების ხსოვნის წიგნებიც (Yizkor books), ძირითადად იდიშზე და ებრაულად, სადაც კონკრეტული ქალაქის ან დაბის ცხოვრება და განადგურებაა აღწერილი. ასეთი ტექსტის თარგმნა მოითხოვს არა მხოლოდ ენის ცოდნას, არამედ ისტორიულ სიზუსტეს და ავტორის ხმის პატივისცემას.

ჩვენებებში ვინარჩუნებთ ავტორის თხრობის სტილს, განმეორებებს და ემოციურ ინტონაციას; ტექსტს არ ვალამაზებთ და არ ვამოკლებთ. ბანაკების, გეტოების და დაწესებულებების დასახელებებს ვადარებთ ისტორიულ ლიტერატურაში მიღებულ ფორმებს, ხოლო გაურკვეველ ტოპონიმს ორიგინალის ჩანაწერთან ერთად ვტოვებთ. მასალაზე მუშაობა კონფიდენციალურად მიმდინარეობს და ოჯახის ისტორია მესამე პირებს არ გადაეცემა.

თემის ჩანაწერები, მეტრიკული წიგნები და ძველი მოწმობები

ებრაული თემები საკუთარ ჩანაწერებს აწარმოებდნენ: დაკრძალვის საზოგადოების წიგნებს, ურთიერთდახმარების ორგანიზაციების ოქმებს, სინაგოგის წევრთა სიებს და ქველმოქმედების აღრიცხვას. ასეთი წიგნები ხშირად შერეულ ენაზეა: სათაურები და ფორმულები ებრაულად, მიმდინარე ჩანაწერები იდიშზე. რუსეთის იმპერიაში ებრაელთა დაბადების, ქორწინებისა და გარდაცვალების მეტრიკული წიგნები ზოგ პერიოდსა და რეგიონში ორენოვანი იყო, სახელმწიფო ენასა და ებრაულ ენაზე.

ძველი მოწმობის ან ამონაწერის თარგმნისას ვინარჩუნებთ გრაფების წყობას, ჩანაწერის ნომერს და თითოეული ველის შინაარსს. თუ ერთი და იგივე ფაქტი ორ ენაზეა მითითებული და ჩანაწერები ერთმანეთს არ ემთხვევა, მაგალითად სახელი ან თარიღი განსხვავებულადაა ჩაწერილი, ორივე ვერსიას ვაჩვენებთ და შეუსაბამობას შენიშვნით აღვნიშნავთ. სწორი ვარიანტის არჩევა თარჯიმნის საქმე არ არის: ამას მკვლევარი ან მიმღები უწყება წყვეტს.

ქეთუბა და საფლავის ქვები: როდის არ არის ტექსტი იდიშზე

ქეთუბა, ებრაული ქორწინების ხელშეკრულება, ტრადიციულად არამეულ ენაზე იწერება, ცალკეული ებრაული ფრაზებით; თანამედროვე ქეთუბებში ებრაული ან ორენოვანი ტექსტიც გვხვდება. იდიში ასეთ დოკუმენტში, თუ საერთოდ ჩანს, ჩვეულებრივ მხოლოდ ხელით ჩამატებულ ცალკეულ დეტალებშია. შესაბამისად, ქეთუბის თარგმნა არამეული და ებრაული სამართლებრივი ფორმულების ცოდნას მოითხოვს და ამას შეკვეთის მიღებისას ვითვალისწინებთ.

საფლავის ქვის წარწერები აშკენაზურ სასაფლაოებზეც ძირითადად ებრაულ ენაზეა. მათში გვხვდება სტანდარტული შემოკლებები, მაგალითად פ״נ („აქ განისვენებს“) და ბოლოს მოთავსებული ლოცვითი ფორმულა תנצב״ה, ასევე გარდაცვლილის სახელი მამის სახელთან ერთად და თარიღი ებრაული კალენდრით, სადაც რიცხვები ასოებით გამოიხატება. ქვაზე შეიძლება იდიშის ან სახელმწიფო ენის ტექსტიც იყოს. გამოგვიგზავნეთ ფოტოები რამდენიმე კუთხით, რადგან გაცვეთილი ასოები დახრილ შუქზე უკეთ ჩანს.

გაზეთები, ლიტერატურა და ნაბეჭდი გამოცემები

იდიშზე მდიდარი პრესა და ლიტერატურა შეიქმნა: ყოველდღიური გაზეთები, ჟურნალები, პოეზია, პროზა, თეატრალური პიესები და სამეცნიერო ნაშრომები. ოჯახურ არქივში შეიძლება შემორჩენილი იყოს გაზეთის ამონაჭერი ნეკროლოგით, განცხადება დაკარგული ნათესავის ძებნის შესახებ ან სტატია, რომელშიც წინაპარია ნახსენები. ასეთ შემთხვევაში ვთარგმნით როგორც თავად ტექსტს, ისე გამოცემის მონაცემებს: სახელს, ნომერს და თარიღს, თუ ისინი ამონაჭერზე ჩანს.

ლიტერატურული ან მეცნიერული თარგმანი სხვაგვარ მიდგომას საჭიროებს, ვიდრე საოჯახო წერილი. აქ მნიშვნელოვანია სტილი, რიტმი, იუმორი და ებრაული ტრადიციიდან მომდინარე ალუზიები. ასეთი პროექტის დაწყებამდე ვთანხმდებით სამიზნე მკითხველზე, სქოლიოების საჭიროებასა და ტერმინების ტრანსლიტერაციის ერთიან წესზე, რათა მთელი ტექსტი თანმიმდევრული გამოვიდეს.

გენეალოგია და არქივები

იდიშის თარგმანის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიზანი გენეალოგიური კვლევაა. ოჯახები და მკვლევრები ხშირად იყენებენ საჯარო წყაროებს, როგორიცაა Yad Vashem-ის ცენტრალური მონაცემთა ბაზა, სადაც დაცულია ჰოლოკოსტის მსხვერპლთა სახელები და ე.წ. ჩვენების ფურცლები (Pages of Testimony); Arolsen Archives, ყოფილი საერთაშორისო ძებნის სამსახური (International Tracing Service) გერმანიაში, რომლის დოკუმენტების დიდი ნაწილი ონლაინაა ხელმისაწვდომი; ასევე YIVO-ს არქივი ნიუ-იორკში. ამ წყაროებიდან მიღებული ასლები შეიძლება იყოს იდიშზე, ებრაულად, გერმანულად, პოლონურად ან რუსულად.

TARGMANEBI ამ ინსტიტუციებთან არ თანამშრომლობს და მათ სახელით მოთხოვნებს არ აგზავნის. ჩვენი ამოცანაა თქვენ მიერ მოპოვებული ან ოჯახში დაცული მასალის ზუსტი თარგმნა. თუ ერთ კვლევაში რამდენიმე ენაზე შედგენილი დოკუმენტი გაქვთ, თარგმანებს ერთიანი სახელწერით ვამზადებთ, რათა ერთი ადამიანი სხვადასხვა ფურცელზე სხვადასხვა პიროვნებად არ მოგეჩვენოთ.

მოქალაქეობის აღდგენა და ოფიციალური განაცხადები

ზოგ ქვეყანას აქვს წესები ნაციზმის პერიოდში დევნილი პირებისა და მათი შთამომავლების მოქალაქეობის აღდგენის შესახებ. მაგალითად, გერმანიაში ამ საკითხს ძირითადი კანონის 116-ე მუხლის მე-2 ნაწილი არეგულირებს, ხოლო საზღვარგარეთ მცხოვრები განმცხადებლების საქმეებს ფედერალური ადმინისტრაციული უწყება (Bundesverwaltungsamt) განიხილავს. მოქალაქეობის აღდგენის ან დადასტურების პროცედურები სხვა ქვეყნებშიც არსებობს, მაგალითად ავსტრიასა და პოლონეთში, თუმცა პირობები და მოთხოვნები განსხვავებულია.

ასეთ საქმეებში წარმომავლობისა და ნათესაური კავშირის დასადასტურებლად შეიძლება საჭირო გახდეს ისტორიული დოკუმენტები, მათ შორის იდიშზე დაწერილი წერილები ან თემის ჩანაწერები. რომელ ენაზე უნდა იყოს თარგმანი, სჭირდება თუ არა დამოწმება და რა ფორმით, ამას მიმღები უწყება განსაზღვრავს, ამიტომ წინასწარ გაეცანით მის მოქმედ ინსტრუქციას ან ადვოკატის მითითებას. ჩვენ არ ვიძლევით იურიდიულ რჩევას განაცხადის შინაარსზე; ვამზადებთ ზუსტ თარგმანს, სამიზნე ენასა და ფორმას კი შეკვეთამდე ვათანხმებთ.

აშკენაზი ებრაელები საქართველოში და ქართველი ებრაელების ენა

საქართველოს ებრაულ მოსახლეობას ორი ძირითადი ნაწილი ჰქონდა. ქართველი ებრაელები საუკუნეების განმავლობაში ქართულად საუბრობდნენ; მათ მეტყველებას ზოგჯერ ებრაულ-ქართულს ან ქივრულს უწოდებენ, რაც ქართულის სახესხვაობაა ებრაული და არამეული ნასესხობებით. ამ თემში იდიში ტრადიციულად არ გამოიყენებოდა, ამიტომ ქართველი ებრაელების საოჯახო არქივში იდიშზე დაწერილი ტექსტი იშვიათია.

სხვა ვითარება იყო აშკენაზ ებრაელებთან, რომლებიც XIX საუკუნიდან, საქართველოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ, თბილისსა და სხვა ქალაქებში დასახლდნენ. მათ თან მოიტანეს იდიში: XX საუკუნის დასაწყისში თბილისში იდიშური თეატრალური და კულტურული ცხოვრებაც არსებობდა, ნავთლუღში კი დღემდე შემორჩენილია აშკენაზური ებრაული სასაფლაო. თუ თქვენი წინაპრები აშკენაზური ოჯახიდან იყვნენ, მათი მიმოწერა და ჩანაწერები შესაძლოა სწორედ იდიშზე იყოს.

სახელები, დასახლებები და თარიღები

იდიშის ტექსტში ერთ ადამიანს შეიძლება რამდენიმე სახელი ჰქონდეს: ებრაული რელიგიური სახელი, იდიშური ყოველდღიური ან კნინობითი ფორმა და სამოქალაქო დოკუმენტში ჩაწერილი რუსული, პოლონური ან გერმანული ვარიანტი. ებრაულ ფორმულებში მამის სახელი „ძის“ ან „ასულის“ აღმნიშვნელი სიტყვით უკავშირდება პირის სახელს. თარგმანში სახელს ორიგინალის მიხედვით გადმოვცემთ, ხოლო თუ სხვა დოკუმენტში დადასტურებული ფორმა გვაქვს, მას ფრჩხილებში ვუთითებთ.

დასახლებებს იდიშზე ხშირად საკუთარი სახელი აქვს: მაგალითად, ვილნიუსს იდიშზე ვილნე ჰქვია. ბევრი ქალაქის სახელი საზღვრების ცვლილებასთან ერთად რამდენჯერმე შეიცვალა, ამიტომ ტოპონიმს ვაძლევთ დღევანდელი ფორმითაც და ორიგინალის ჩანაწერითაც; უკრაინის ტერიტორიაზე მდებარე პუნქტების დაზუსტებაში გვეხმარება უკრაინული ენის თარჯიმნის მიმართულებაც. თარიღი შეიძლება ებრაული კალენდრით იყოს მოცემული, რუსეთის იმპერიის 1918 წლამდელ საბუთებში კი ძველი სტილით; ორიგინალს უცვლელად ვტოვებთ და გრიგორიანულ ეკვივალენტს შენიშვნაში ვუთითებთ.

ნოტარიული თარგმანი და აპოსტილი

თუ იდიშიდან თარგმნილი დოკუმენტი საქართველოში ოფიციალურად უნდა გამოიყენოთ, შეიძლება საჭირო გახდეს ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი. საქართველოში ნოტარიუსი ადასტურებს თარჯიმნის ხელმოწერას; ის არ ამოწმებს ისტორიული დოკუმენტის ნამდვილობას და არც თარგმანის შინაარსს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პირადი წერილების შემთხვევაში, რომლებსაც არც გამცემი ორგანო ჰყავს და არც ოფიციალური ბეჭედი აქვს.

აპოსტილი 1961 წლის ჰააგის კონვენციის საფუძველზე საჯარო დოკუმენტს ერთვის, მაგალითად დღეს გაცემულ საარქივო ცნობას ან ოფიციალურად დამოწმებულ ასლს. საქართველო კონვენციის მონაწილეა 2007 წლის 14 მაისიდან; მონაწილეები არიან გერმანია, ავსტრია, პოლონეთი, ისრაელი და შეერთებული შტატებიც. პირადი წერილი საჯარო დოკუმენტი არ არის, ამიტომ მასზე აპოსტილი, როგორც წესი, არ ვრცელდება. რომელი საფეხურია საჭირო და რა თანმიმდევრობით, ამას მიმღები ორგანო წყვეტს.

როგორ შევუკვეთოთ იდიშის თარგმანი

გამოგვიგზავნეთ მასალის სრული სკანი ან მკვეთრი ფოტოები: ყველა გვერდი, ფურცლის ორივე მხარე, კონვერტები, ღია ბარათის მისამართის მხარე და ფოტოს უკანა მხარის მინაწერები. სკანირებისას სასურველია მაღალი გარჩევადობა და ბუნებრივი ფერი, რადგან შავ-თეთრი რეჟიმი ფერმკრთალ მელანს ხშირად სრულად აქრობს. შეტყობინებაში მოკლედ დაწერეთ, რისთვის გჭირდებათ თარგმანი, და ის, რაც ოჯახისთვის უკვე ცნობილია: სახელები, ქალაქები, სავარაუდო წლები.

რა გვეხმარება სწრაფად დაწყებაში

თუ მასალა ბევრია, დანომრეთ ფაილები ფურცლების რიგის მიხედვით და ერთი წერილის ყველა გვერდი ერთად გამოგზავნეთ. ოჯახის ხის მოკლე სქემა ან ცნობილი ნათესავების სია სპეციალისტს ეხმარება სახელების სწორად ამოცნობაში, განსაკუთრებით მაშინ, როცა წერილში მხოლოდ კნინობითი ფორმებია ნახსენები.

ვადები, თბილისის ოფისი და დისტანციური შეკვეთა

მოკლე, კარგად წასაკითხი ტექსტი, მაგალითად ერთგვერდიანი ბეჭდური ჩანაწერი, ჩვეულებრივ მზადდება იმავე ან მომდევნო დღეს, თუმცა ეს გარანტია არ არის. გრძელი ხელნაწერი წერილები, დღიურები და მრავალგვერდიანი მემუარები ეტაპობრივ მუშაობას საჭიროებს; მათზე დასრულების თარიღს მასალის დათვალიერების შემდეგ გეტყვით. დიდი კოლექცია შეიძლება ნაწილ-ნაწილ გადმოგეცეთ, რათა პირველი შედეგები მალე ნახოთ.

ორიგინალების ჩვენება და თარგმანის მიღება შესაძლებელია ოფისში: დავით აღმაშენებლის გამზირი 118, თბილისი. ძველი, მყიფე ფურცლების ტარება სასურველი არ არის, ამიტომ უმეტეს შემთხვევაში ელექტრონული ასლი სრულიად საკმარისია და ორიგინალი თქვენთან რჩება. შეკვეთა დისტანციურად შეიძლება საქართველოს ნებისმიერი ქალაქიდან ან საზღვარგარეთიდან. სხვა ენების ჩამონათვალი იხილეთ გვერდზე თარჯიმნის მომსახურება.

ხარისხის კონტროლი: წაუკითხავი ადგილი არ გამოიცნობა

ისტორიულ ტექსტში ყველაზე დიდი რისკი ვარაუდით შევსებული სიტყვაა. ამიტომ მონაკვეთს, რომელიც ვერ იკითხება, თარგმანში ასე აღვნიშნავთ: [წაუკითხავია] ან [ფურცელი დაზიანებულია], ხოლო ნაწილობრივ ამოცნობილ სიტყვას კითხვის ნიშნით ვაძლევთ. ყველა სახელს, რიცხვს, თარიღს და ტოპონიმს თარგმნის დასრულების შემდეგ კიდევ ერთხელ ვადარებთ ორიგინალს.

საჭიროების შემთხვევაში თარგმანს ვურთავთ მოკლე განმარტებებს: რას ნიშნავს რელიგიური ფორმულა, რომელ დღესასწაულს ეხება თარიღი ან რომელ ისტორიულ მოვლენაზეა მინიშნება. განმარტება ყოველთვის გამოყოფილია ავტორის ტექსტისგან და თარჯიმნის შენიშვნადაა მონიშნული. საოჯახო მასალა მხოლოდ თარგმნისთვის გამოიყენება.

ხშირად დასმული კითხვები იდიშის თარგმანზე