ასურული ენის თარჯიმანი იშვიათად გჭირდებათ, მაგრამ, როცა გჭირდებათ, ამოცანა ძალიან კონკრეტულია: საეკლესიო ჩანაწერი, ძველი საოჯახო მიმოწერა, საარქივო ფურცელი, ეპიტაფია ან ერაყიდან, სირიიდან თუ ირანიდან ჩამოტანილი დოკუმენტი, სადაც სირიული დამწერლობით შესრულებული ტექსტი არაბულ ან სპარსულ ჩანაწერს ახლავს. ასეთ მასალაში ერთ ფურცელზე შეიძლება ორი-სამი ენა, წერის ორი მიმართულება და რამდენიმე საუკუნის საეკლესიო ტერმინოლოგია შეგხვდეთ.
სიტყვა „ასურულს“ ქართულად სხვადასხვა მნიშვნელობით იყენებენ. ზოგი გულისხმობს თანამედროვე სასაუბრო ენას, რომელსაც თავად მატარებლები ხშირად სურეთს (ܣܘܪܝܬ) უწოდებენ, ზოგი კი ძველ საეკლესიო ენას, კლასიკურ სირიულს. ორივეს ხშირად „არამეულსაც“ ეძახიან. ამიტომ სამუშაოს ვიწყებთ ენის, დიალექტისა და დამწერლობის დადგენით და მხოლოდ ამის შემდეგ ვარჩევთ შემსრულებელს.
ასურული და არამეული თარგმნის მომსახურება
ვმუშაობთ ორი მიმართულებით: ასურულიდან (არამეულიდან) ქართულად და, საჭიროების შემთხვევაში, ქართულიდან ასურულად. ყველაზე ხშირი მასალაა ნათლობისა და ჯვრისწერის ჩანაწერები, სამრევლოს მიერ გაცემული ცნობები, პირადი მიმოწერა, მოგონებები, ფოტოების უკანა მხარის წარწერები, ეპიტაფიები და სამეცნიერო კვლევისთვის საჭირო ფრაგმენტები. ოფიციალური გამოყენებისთვის თარგმანი ისე მზადდება, რომ თარჯიმნის ხელმოწერა ნოტარიუსმა დაამოწმოს. სხვა ენების შესახებ ინფორმაცია იხილეთ თარჯიმნის მომსახურების გვერდზე.
საეკლესიო და საოჯახო მასალა
ნათლობის, ჯვრისწერისა და დაკრძალვის ჩანაწერები, წერილები, დღიურები, ლოცვანის მინაწერები და ოჯახის არქივი.
შერეული დოკუმენტები
ერაყის, სირიისა და ირანის ცნობები, სადაც სირიული ტექსტი არაბულ ან სპარსულ ნაწილს ახლავს.
კვლევა და ტექსტოლოგია
აკადემიური ციტატები, ხელნაწერის ნაწყვეტები, ლიტურგიკული ფრაგმენტები და ტერმინოლოგიური კონსულტაცია.
ასურული ახალარამეული და კლასიკური სირიული - რომელი გჭირდებათ?
ასურული ახალარამეული (ISO 639-3 კოდი aii) ცოცხალი ენაა, რომელზეც ასურელები დღესაც ლაპარაკობენ ირანში, ერაყში, სირიასა და თურქეთში, ასევე სომხეთში, საქართველოსა და დიასპორაში. მასზე იწერება თანამედროვე წერილები, მოგონებები, სიმღერების ტექსტები, თემის გაზეთები და სოციალური ქსელის პოსტები. სწორედ ამ ენაზეა შედგენილი ოჯახური არქივის უმეტესი ნაწილი.
კლასიკური სირიული (კოდი syc, ISO-ს კლასიფიკაციით ისტორიული ენა) არამეულის ძველი ლიტერატურული ფორმაა, რომელიც აღმოსავლური ქრისტიანული ეკლესიების ლიტურგიის ენად დარჩა. თანამედროვე სასაუბრო ენა მისი პირდაპირი შთამომავალი არ არის, თუმცა ლექსიკითა და საეკლესიო ტერმინებით მჭიდროდ უკავშირდება. ამიტომ ლოცვანის, საეკლესიო კალენდრის ან ხელნაწერის თარგმნა სხვა ცოდნას მოითხოვს, ვიდრე ბებიის მიერ დაწერილი წერილისა.
დიალექტები და ენის ზუსტი იდენტიფიკაცია
სურეთი ერთგვაროვანი არ არის. მკვლევრები გამოყოფენ ურმიის ქრისტიანულ მეტყველებას, ჰაქარის მთიანეთის ჯგუფებს (მაგალითად, ტიარი, ჯილუ და ბარვარი) და სამხრეთის ვარიანტებს, რომლებიც ერბილისა და ნინევიის მიდამოებს უკავშირდება. ქალდეურ ახალარამეულს ISO-ში ცალკე კოდი აქვს (cld), ტუროიო კი სხვა ჯგუფს მიეკუთვნება და სურეთთან ურთიერთგაგება მხოლოდ ნაწილობრივია.
პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ სიტყვის ფორმა, ზოგი ზმნა და ნასესხები ლექსიკა (სპარსული, თურქული, არაბული, ქურთული ან რუსული წარმოშობის) დიალექტის მიხედვით იცვლება. ფოტოს ნახვისთანავე ვცდილობთ, განვსაზღვროთ, რა ენაზე და რა ტრადიციაშია დაწერილი ტექსტი. თუ ეს საეჭვოა, პირდაპირ გეტყვით, სანამ სამუშაოს დავიწყებთ.
სირიული დამწერლობა: ესტრანგელა, სერტო და მადნხაია
ასურული და კლასიკური სირიული ერთ ანბანს იყენებს - სირიულ დამწერლობას, რომელიც მარჯვნიდან მარცხნივ იკითხება. ანბანში 22 ასოა და ყველა თანხმოვანს აღნიშნავს. ხმოვნები, თუ საერთოდ აღინიშნება, წერტილებითა და დამატებითი ნიშნებით გადმოიცემა. ასოების უმეტესობა სიტყვის შიგნით ერთმანეთს უერთდება, ამიტომ ხელნაწერში ერთი არასწორად წაკითხული შეერთება სიტყვის მნიშვნელობას ცვლის.
დამწერლობას სამი ძირითადი სახეობა აქვს. ესტრანგელა უძველესი, კლასიკური ფორმაა და დღეს ძირითადად სათაურებში, წარწერებსა და სამეცნიერო გამოცემებში გვხვდება. სერტო დასავლურ-სირიული ტრადიციის დამწერლობაა და ხმოვნებს ბერძნული ასოებიდან წარმოშობილი პატარა ნიშნებით აღნიშნავს. მადნხაია, ანუ აღმოსავლური სახეობა, ხმოვნებს წერტილებით გადმოსცემს და სწორედ მასზე იწერება თანამედროვე ასურული. ერთი შეხედვით მსგავსი ორი ტექსტი შეიძლება სხვადასხვა ეკლესიის ტრადიციას ეკუთვნოდეს.
ლათინური და კირილური ჩანაწერები, გარშუნი
ასურული ყოველთვის სირიული ასოებით არ იწერება. 1920-იანი წლების ბოლოს საბჭოთა კავშირში ასურულისთვის კირილიცაზე დაფუძნებული ანბანი შეიქმნა, რომელიც დაახლოებით 1930 წელს ლათინურმა შეცვალა, ეს უკანასკნელი კი 1938 წელს გაუქმდა. ამიტომ საქართველოს ან სომხეთის საოჯახო არქივში შეიძლება აღმოჩნდეს იმ პერიოდის ლათინური ასოებით ნაბეჭდი ტექსტი. დღეს ბევრი ასურელი ინტერნეტში ლათინური ასოებით წერს, რაც წაკითხვისას ხშირად ქმნის ორაზროვნებას.
არსებობს საპირისპირო შემთხვევაც - გარშუნი, როცა არაბული ენის ტექსტი სირიული ასოებით იწერება. ასეთი ფურცელი ვიზუალურად სირიულს ჰგავს, მაგრამ ენობრივად არაბულია, და მის გადმოტანას არაბული ენის თარჯიმნის ცოდნაც სჭირდება. ამიტომ დამწერლობა და ენა ყოველთვის ცალ-ცალკე უნდა დადგინდეს.
ასურული თემი საქართველოში
ასურელები საქართველოში მრავალი თაობის განმავლობაში ცხოვრობენ. XIX საუკუნეში ოჯახები ირანიდან და ოსმალეთის იმპერიიდან ჩამოვიდნენ, ყველაზე დიდი ტალღა კი 1915-1918 წლების მოვლენებს უკავშირდება. ურმიიდან ჩამოსულები XIX საუკუნის ბოლოს მცხეთის მხარის სოფელ კანდაშიც დასახლდნენ. დღეს თემის მთავარ სოფლად ძველი კანდა (მცხეთის მუნიციპალიტეტი) ითვლება, ოჯახები კი თბილისში, გარდაბანსა და სხვა ქალაქებშიც ცხოვრობენ.
თბილისში 2009 წლიდან მოქმედებს მარ შიმონ ბარ საბაეს ასურულ-ქალდეური რელიგიურ-კულტურული ცენტრი, სადაც ლიტურგია ქალდეური წესით აღესრულება, 2023 წელს კი გარდაბანში მარ თომას რელიგიურ-კულტურული ცენტრი აკურთხეს. ძველი კანდის მახლობლად მდებარეობს ცამეტი ასურელი მამის სახელობის მონასტერი. თემის ოჯახურ არქივებში ხშირად ერთად ინახება ქართული, რუსული და ასურული ტექსტები, ამიტომ ზოგჯერ საჭიროა რუსული ენის თარჯიმანთან კოორდინაციაც.
საეკლესიო ჩანაწერები: ნათლობა, ჯვრისწერა, დაკრძალვა
ასურულ და ქალდეურ სამრევლოებში ნათლობის, ჯვრისწერისა და დაკრძალვის ფაქტი ხშირად სირიულად ან ორენოვნად აღირიცხება. ასეთი ჩანაწერი მაშინ გჭირდებათ, როცა წარმოშობის, ნათესაური კავშირის ან საეკლესიო სტატუსის დადასტურება გიწევთ: მაგალითად, სხვა ეკლესიაში ჯვრისწერისთვის, ნათლიობისთვის, მემკვიდრეობის საქმეში დამხმარე მტკიცებულებად ან საზღვარგარეთ ოჯახის ისტორიის დოკუმენტირებისთვის.
თარგმნისას ვამოწმებთ პირის სახელს, მამის სახელს, ნათლიის ან მოწმეების ვინაობას, მღვდლის სახელსა და ხარისხს, სამრევლოს დასახელებას, თარიღსა და ჩანაწერის ნომერს. საეკლესიო ცნობა სამოქალაქო რეესტრის ჩანაწერს არ ცვლის: თუ მიმღები ორგანო დაბადების ან ქორწინების ოფიციალურ მოწმობას ითხოვს, საეკლესიო ჩანაწერი მხოლოდ დამატებით მასალად შეიძლება ჩაითვალოს. ეს წინასწარ უნდა გაირკვეს.
ეკლესიები და საეკლესიო ტრადიციები
სირიული ენა სამი ძირითადი ეკლესიის ცხოვრებაშია ცენტრალური. აღმოსავლეთის ასურული ეკლესია და ქალდეური კათოლიკური ეკლესია აღმოსავლურ-სირიულ ტრადიციას მიეკუთვნება, სირიის მართლმადიდებელი ეკლესია კი დასავლურ-სირიულ წესს მისდევს და კლასიკურ სირიულს ოფიციალურ და ლიტურგიკულ ენად იყენებს. ტრადიციის განსხვავება აისახება დამწერლობის სახეობაში, სასულიერო თანამდებობების სახელწოდებებსა და რიტუალების ტერმინოლოგიაში.
ამიტომ ეპისკოპოსის, ქორეპისკოპოსის, მიტროპოლიტის ან პატრიარქის ტიტულს ქართულად მხოლოდ მაშინ გადმოვიტანთ დამკვიდრებული ფორმით, როცა ზუსტად ვიცით, რომელი ეკლესიის ჩანაწერია. თუ ქართულ ენაში კონკრეტული ტერმინის მყარი შესატყვისი არ არსებობს, ვინარჩუნებთ ორიგინალის ტრანსლიტერაციას და მოკლე განმარტებას ვუმატებთ.
საოჯახო წერილები, არქივი და საფლავის ქვები
მოთხოვნის დიდი ნაწილი პირად ისტორიას ეხება: პაპის წერილები ურმიიდან ან ერაყიდან, ომის წლების მიმოწერა, სახლში შემონახული ლოცვანი მინაწერებით, ფოტოს უკანა მხარეზე დაწერილი სახელები. ასეთ ტექსტში ხელწერა ხშირად მიმქრალია, ქაღალდი დაზიანებული, ორთოგრაფია კი არასტანდარტული. ვთარგმნით იმას, რაც ნამდვილად იკითხება, ხოლო გაურკვეველ ადგილს კვადრატულ ფრჩხილებში აღვნიშნავთ და ვარაუდით არ ვავსებთ.
საფლავის ქვის წარწერა ჩვეულებრივ შეიცავს გარდაცვლილის სახელს, მამის სახელს, წარმომავლობის ადგილს, თარიღს და მოკლე საეკლესიო ფორმულას. ფოტო რამდენიმე კუთხიდან და გვერდითი განათებით გადაიღეთ, რადგან ამოკვეთილი ასოები ირიბ შუქზე უკეთ ჩანს. გენეალოგიური კვლევისთვის ასეთი თარგმანი ხშირად ოჯახის ხის აღდგენის საწყისი წერტილი ხდება.
ერაყის, სირიისა და ირანის დოკუმენტები: შერეული ენები
ამ ქვეყნებში სამოქალაქო დოკუმენტი, როგორც წესი, სახელმწიფო ენაზე გაიცემა. ერაყის კონსტიტუციის მე-4 მუხლით ოფიციალური ენებია არაბული და ქურთული, ხოლო სირიული და თურქმენული დამატებით ოფიციალურია იმ ადმინისტრაციულ ერთეულებში, სადაც მათი მატარებლები მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენენ. სირიაში სამოქალაქო ჩანაწერები არაბულად იწარმოება, ირანში კი სპარსულად.
ამის გამო ასურული ოჯახის საბუთების პაკეტი ხშირად შერეულია: ირანული დაბადების მოწმობა სპარსულადაა, სამრევლოს ცნობა სირიულად, ერაყული ქორწინების დოკუმენტი არაბულად, ზოგი წერილი კი ორ ენაზეა. ასეთ შემთხვევაში თითოეული ენობრივი ნაწილი შესაბამის სპეციალისტთან მოწმდება, ხოლო სახელები და თარიღები ერთიან სამუშაო ცხრილში თავსდება, რომ ყველგან ერთმანეთს დაემთხვეს. ირანული მასალის შესახებ იხილეთ სპარსული (ფარსი) ენის თარჯიმნის გვერდი.
სახელების ტრანსლიტერაცია: სირიული, არაბული და ლათინური ფორმები
ასურული სახელი ერთ ოჯახურ პაკეტში სამ-ოთხ ვარიანტად შეიძლება გამოჩნდეს: სირიულ ჩანაწერში ერთნაირად, არაბულ ან სპარსულ საბუთში ამ ენის ფონეტიკით, პასპორტში ლათინურად, საბჭოთა დოკუმენტში კი რუსულად. ბიბლიური სახელები ერთ ტექსტში შეიძლება სირიული ფორმით იყოს ჩაწერილი, მეორეში კი არაბული ან ევროპული ვარიანტით. ზოგი გვარი წარმომავლობის სოფლის ან ტომის სახელიდან მოდის.
ოფიციალურ თარგმანში ცოცხალი პირის სახელის საბაზისო ფორმად ვიყენებთ მოქმედ პასპორტში ან ქართულ პირადობის მოწმობაში არსებულ ჩანაწერს. ისტორიული პირის შემთხვევაში ვინარჩუნებთ ორიგინალის ფორმას, ფრჩხილებში კი ვუთითებთ სხვა დოკუმენტებში ნანახ ვარიანტს. ერთი პაკეტის ყველა თარგმანში ერთსა და იმავე ფორმას ვიცავთ, რათა მიმღებმა ორგანომ ერთი ადამიანი ორ სხვადასხვა პირად არ აღიქვას.
თარიღები და წელთაღრიცხვა ძველ ჩანაწერებში
თანამედროვე საეკლესიო ცნობაში თარიღი, ჩვეულებრივ, ქრისტიანული წელთაღრიცხვითაა მითითებული, ძველ ხელნაწერებში კი სხვა სისტემაც გვხვდება. სირიული ხელნაწერების კოლოფონებში, ანუ გადამწერის დასკვნით შენიშვნაში, წელი ხშირად სელევკიდური ერით, ე.წ. „ბერძენთა წელთაღრიცხვით“ არის ნაჩვენები, ზოგჯერ კი ჰიჯრის თარიღიც გამოჩნდება. გადაყვანისას ვუთითებთ როგორც ორიგინალის თარიღს, ისე სავარაუდო შესატყვისს, რადგან სხვადასხვა სისტემაში წელი სხვადასხვა თვეში იწყება.
ირანული და არაბული დოკუმენტები შეიძლება მზის ან მთვარის ჰიჯრის კალენდრით იყოს დათარიღებული, ციფრები კი აღმოსავლურ-არაბული ან სპარსული მოხაზულობით იყოს დაწერილი. ძველ სირიულ ტექსტში რიცხვები ზოგჯერ ასოებითაა გადმოცემული. ყველა თარიღს ორჯერ ვამოწმებთ, რადგან ერთი წლის შეცდომამ გენეალოგიურ კვლევაში შეიძლება მთელი თაობა აურიოს.
სამეცნიერო, აკადემიური და ლიტურგიკული ტექსტები
მკვლევრებისთვის ვთარგმნით სამეცნიერო სტატიის ციტატებს, ხელნაწერის ფრაგმენტებს, კატალოგის აღწერილობებს, ეთნოგრაფიულ ჩანაწერებს და ინტერვიუების ტრანსკრიფციებს. აკადემიურ სამუშაოში მნიშვნელოვანია, რომ თარგმანთან ერთად შენარჩუნდეს ორიგინალის ფორმა, ხოლო ტრანსლიტერაციის სისტემა წინასწარ შეთანხმდეს ჟურნალის ან უნივერსიტეტის მოთხოვნის მიხედვით.
ლიტურგიკული და ბიბლიური ტექსტი განსაკუთრებულ სიფრთხილეს მოითხოვს. ასეთ მასალაზე ვრთავთ მხოლოდ იმ სპეციალისტს, ვინც შესაბამის ტრადიციასა და ტერმინოლოგიას იცნობს, ხოლო საეკლესიო გამოყენებისთვის განკუთვნილი თარგმანი საბოლოოდ შესაბამისი ეკლესიის სასულიერო პირმა ან კომპეტენტურმა რედაქტორმა უნდა განიხილოს. არამეული ფრაგმენტები ებრაულ რელიგიურ ლიტერატურაშიც გვხვდება, რაც ებრაული ენის თარჯიმნის ჩართვას მოითხოვს, ხოლო ევროპულ საეკლესიო არქივებთან პარალელური კვლევისას შეიძლება ლათინური ენის თარჯიმანიც დაგჭირდეთ.
ნოტარიული თარგმანი საქართველოში
თუ ასურული ან შერეული დოკუმენტის თარგმანი საქართველოს სახელმწიფო უწყებაში, სასამართლოში, ნოტარიუსთან ან ბანკში უნდა წარადგინოთ, ჩვეულებრივ ითხოვენ ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს. ნოტარიუსი ამ დროს ადასტურებს თარჯიმნის ხელმოწერას და არა უცხოური დოკუმენტის შინაარსს ან ნამდვილობას. ორიგინალის ავთენტურობის საკითხს ცალკე წყვეტს აპოსტილი ან ლეგალიზაცია.
იშვიათი ენის შემთხვევაში წინასწარ ვარკვევთ, შეძლებს თუ არა შერჩეული სპეციალისტი ნოტარიუსთან გამოცხადებას და ხელმოწერის დამოწმებას. ორენოვან საბუთში თარგმანი ნათლად აჩვენებს, რომელი ნაწილი იყო სირიულად და რომელი არაბულად ან სპარსულად. პროცედურის დეტალები იხილეთ ნოტარიული თარგმნის გვერდზე.
აპოსტილი და ლეგალიზაცია: ერაყი, სირია და ირანი
საქართველო აპოსტილის შესახებ ჰააგის 1961 წლის კონვენციის მონაწილეა 2007 წლის 14 მაისიდან. HCCH-ის სტატუსის ცხრილის მიხედვით კი ერაყი, სირია და ირანი ამ კონვენციის მხარეები არ არიან. შესაბამისად, ამ ქვეყნებში გაცემულ საჯარო დოკუმენტზე აპოსტილს ვერ მიიღებთ და საქართველოში გამოსაყენებლად, როგორც წესი, საჭიროა საკონსულო ლეგალიზაციის ჯაჭვი: ჯერ გამცემი ქვეყნის უფლებამოსილი ორგანოები, შემდეგ იმავე ქვეყნის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, ბოლოს კი საქართველოს საელჩო ან საკონსულო, რომელიც ამ ქვეყანას ემსახურება.
მარშრუტი ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება. საქართველოს საელჩო თეირანში მოქმედებს; ერაყში საქართველოს ელჩი ბოლო წლებში არარეზიდენტი იყო, ამიტომ პასუხისმგებელი წარმომადგენლობა წინასწარ უნდა დაზუსტდეს. 2018 წელს საქართველომ სირიასთან დიპლომატიური ურთიერთობა გაწყვიტა, რაც სირიული საბუთების ლეგალიზაციას ართულებს. საეკლესიო ჩანაწერი, როგორც წესი, სახელმწიფო საჯარო დოკუმენტი არ არის და მისი მიღების წესს თავად ადრესატი ადგენს. ყველა შემთხვევაში მიმღები ორგანოს მოთხოვნა წინასწარ გაარკვიეთ. ქართული საბუთების დამოწმებაზე იხილეთ აპოსტილის გვერდი.
ქართულიდან ასურულად თარგმნა
საპირისპირო მიმართულება უფრო იშვიათია, მაგრამ მოთხოვნა არსებობს: მოსაწვევი ბარათები, საოჯახო დღესასწაულის ტექსტი, მემორიალური წარწერა, თემის ღონისძიების განცხადება ან ბავშვებისთვის განკუთვნილი მასალა. ასეთ სამუშაოში თავიდანვე უნდა შევთანხმდეთ, რომელ დიალექტზე და რომელ დამწერლობაზე მზადდება ტექსტი - მადნხაიაზე, ესტრანგელაზე თუ ლათინურ ასოებზე.
საფლავის ქვისთვის ან სხვა მუდმივი წარწერისთვის განკუთვნილი ტექსტი ამოკვეთამდე უნდა გადაამოწმოს ადამიანმა, ვინც დამწერლობას კარგად იცნობს, რადგან სირიულ შრიფტში ასოების მსგავსება და შეერთების წესი ოსტატს ადვილად შეაცდენს. ფაილს ვაწვდით მაღალი გარჩევადობის ფორმატში და ცალკე გაძლევთ ლათინურ ტრანსლიტერაციას, რომელიც მარცხნიდან მარჯვნივ იკითხება და შემოწმებას ამარტივებს.
დოკუმენტების ტიპები და მათი ენობრივი სურათი
| დოკუმენტი | ჩვეულებრივი ენა | რას ვამოწმებთ განსაკუთრებით |
|---|---|---|
| ნათლობის ან ჯვრისწერის ჩანაწერი | სირიული ან ორენოვანი | სახელები, ნათლია, მღვდელი, სამრევლო, თარიღი |
| ირანის სამოქალაქო დოკუმენტი | სპარსული | სახელის ფორმა, მზის ჰიჯრის თარიღი, ნომრები |
| ერაყის სამოქალაქო დოკუმენტი | არაბული, ზოგჯერ ქურთული | სახელისა და მამის სახელის ფორმა, ლეგალიზაციის ბეჭდები |
| სირიის სამოქალაქო დოკუმენტი | არაბული | ჩანაწერის ნომერი, ადგილი, დამოწმების ჯაჭვი |
| საოჯახო წერილი | სასაუბრო ასურული | დიალექტი, ხელწერა, გაურკვეველი ადგილების აღნიშვნა |
| ეპიტაფია | ასურული ან კლასიკური სირიული | სახელი, წარმომავლობა, თარიღი, საეკლესიო ფორმულა |
| ხელნაწერი ან ლოცვანი | კლასიკური სირიული | დამწერლობის სახეობა, კოლოფონი, წელთაღრიცხვა |
როგორ შევუკვეთო ასურული თარგმნა?
გამოგზავნეთ ყველა გვერდის მკვეთრი ფოტო ან სკანი, მათ შორის უკანა მხარეები, ფურცლის კიდეები და ბეჭდები. მოკლედ მოგვწერეთ, საიდან მოდის დოკუმენტი, რა ენაზე გგონიათ დაწერილი და რისთვის გჭირდებათ თარგმანი: ოფიციალური წარდგენისთვის, ოჯახის ისტორიისთვის თუ კვლევისთვის. თუ პირის სახელი პასპორტშიც ფიგურირებს, დაურთეთ პასპორტის მონაცემების გვერდი.
ენის დადგენა
ვარკვევთ, ასურულია, კლასიკური სირიული, გარშუნი თუ შერეული ტექსტი.
სპეციალისტის შერჩევა
ვრთავთ თარჯიმანს, რომელიც შესაბამის დიალექტსა და დამწერლობას ფლობს.
თარგმნა და შედარება
სახელებს, თარიღებსა და ბეჭდებს ყველა ენობრივ ნაწილთან ვადარებთ.
გადაცემა
ციფრული ფაილი ან ნოტარიუსისთვის მომზადებული ქაღალდის ვერსია.
თბილისის ოფისი, დისტანციური შეკვეთა და ვადები
დოკუმენტის ჩაბარება შეგიძლიათ თბილისში, დავით აღმაშენებლის გამზირ 118-ში, ან ყველაფერი დისტანციურად მოაგვაროთ. ეს განსაკუთრებით მოსახერხებელია მცხეთის მუნიციპალიტეტში, გარდაბანში ან საზღვარგარეთ მცხოვრები ოჯახებისთვის: სამუშაოს დასაწყებად ხარისხიანი ფოტო საკმარისია, ორიგინალი კი მხოლოდ მაშინ დაგჭირდებათ, თუ ამას დამოწმების წესი მოითხოვს. ძველი საეკლესიო წიგნის ან საოჯახო რელიქვიის ჩვენთან დატოვება აუცილებელი არ არის.
მოკლე, კარგად წაკითხვად თანამედროვე დოკუმენტზე ჩვეულებრივ ვცდილობთ, თარგმანი იმავე ან მომდევნო დღეს მოვამზადოთ, თუმცა ეს გარანტია არ არის. ძველი ხელნაწერის, დაზიანებული წერილის ან ვრცელი არქივის ვადა ინდივიდუალურად დგინდება, რადგან დამოკიდებულია მოცულობაზე, წაკითხვადობასა და შესაბამისი დიალექტის სპეციალისტის ხელმისაწვდომობაზე. კონკრეტულ თარიღს მასალის ნახვის შემდეგ გეტყვით.
ხარისხის კონტროლი ასურულ და სირიულ თარგმანში
თითოეულ თარგმანს ორიგინალის პარალელურად ვამოწმებთ: ყველა სახელი, თარიღი, ნომერი, ბეჭედი, ხელმოწერა და მინაწერი აღრიცხული უნდა იყოს. შერეულ დოკუმენტში ცალკე ვადარებთ, ერთნაირად არის თუ არა ერთი და იგივე პირი ჩაწერილი სირიულ, არაბულ ან სპარსულ ნაწილში. ნაწილობრივ წაუკითხავ ადგილს აღვნიშნავთ, ხოლო თარჯიმნის შენიშვნებს ძირითადი ტექსტისგან ვიზუალურად ვმიჯნავთ.
ყოველი ოჯახური ან კვლევითი პროექტისთვის ვადგენთ სამუშაო ლექსიკონს: სოფლების, სამრევლოების, სასულიერო პირებისა და გვარების ფორმები ერთხელ დგინდება და შემდეგ ყველა ფაილში ერთნაირად გამოიყენება. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა არქივი რამდენიმე ეტაპად ითარგმნება და ახალი ფურცლები თვეების შემდეგ ემატება.
ასურული, სირიული ან შერეული დოკუმენტის თარგმნისთვის გამოგვიგზავნეთ ფოტო და მოკლედ აღწერეთ მიზანი. ვარკვევთ ენას, დამწერლობასა და დამოწმების საჭიროებას, შემდეგ კი გეტყვით სამუშაოს მოცულობასა და ვადას.
დარეკვა: 501 113 200ხშირად დასმული კითხვები ასურულ თარგმანზე
ასურული და არამეული ერთი და იგივე ენაა?
ასურული ახალარამეული არამეული ენების თანამედროვე წარმომადგენელია. „არამეულს“ ხშირად ზოგად სახელად იყენებენ, რომელიც ძველ და ახალ ფორმებს ერთად მოიცავს. შეკვეთისას საკმარისია ტექსტის ფოტო - ზუსტ ენასა და დიალექტს ჩვენ დავადგენთ.
ნათლობის საეკლესიო ჩანაწერის თარგმანი ოფიციალურად მიიღება?
თარგმანი შეიძლება ნოტარიულად დამოწმდეს, მაგრამ საეკლესიო ჩანაწერი სამოქალაქო რეესტრის მოწმობას არ ცვლის. მიიღებს თუ არა მას ადრესატი, მისი წესებითა და საქმის ხასიათით განისაზღვრება, ამიტომ წინასწარ ჰკითხეთ.
ერაყული დოკუმენტი არაბულად და სირიულად არის. ორივე ნაწილი ითარგმნება?
დიახ. ოფიციალური თარგმანი დოკუმენტს სრულად უნდა გადმოსცემდეს, ამიტომ ვთარგმნით ორივე ენობრივ ნაწილს, ბეჭდებსა და მინაწერებს და თარგმანში ვუთითებთ, რომელი ნაწილი რომელ ენაზე იყო.
ერაყის, სირიის ან ირანის დოკუმენტს აპოსტილი შეიძლება ჰქონდეს?
არა. HCCH-ის სტატუსის ცხრილის მიხედვით ეს ქვეყნები აპოსტილის კონვენციის მხარეები არ არიან, ამიტომ, როგორც წესი, საჭიროა საკონსულო ლეგალიზაცია. კონკრეტული მარშრუტი მიმღებ ორგანოსთან წინასწარ უნდა დაზუსტდეს.
ძველ ხელნაწერ წერილს წაიკითხავთ?
ვცდილობთ, თუ ფოტო მკვეთრია და ხელწერა გარჩევადია. ვთარგმნით მხოლოდ იმას, რაც ნამდვილად იკითხება, გაურკვეველ ადგილს კი თარგმანში აღვნიშნავთ. ფოტო ბუნებრივ შუქზე, ჩრდილისა და ბრწყინვის გარეშე გადაიღეთ.
საფლავის ქვისთვის ქართული ტექსტის ასურულად თარგმნა შეიძლება?
დიახ. წინასწარ ვთანხმდებით დიალექტსა და დამწერლობაზე, ხოლო საბოლოო ფაილს ამოკვეთამდე ამოწმებს ადამიანი, ვინც სირიულ დამწერლობას კარგად იცნობს. შესამოწმებლად ლათინურ ტრანსლიტერაციასაც გაწვდით.
ასურული სახელი ქართულად რომელი ფორმით ჩაიწერება?
ცოცხალი პირის სახელისთვის ვეყრდნობით მოქმედ პასპორტს ან ქართულ პირადობის მოწმობას. ისტორიული პირისთვის ვინარჩუნებთ ორიგინალის ფორმას, ხოლო სხვა დოკუმენტებში ნანახ ვარიანტებს ფრჩხილებში ვუთითებთ.
რა დრო სჭირდება ასურულ თარგმანს?
მოკლე, კარგად წაკითხვად დოკუმენტზე ჩვეულებრივ ვცდილობთ, თარგმანი იმავე ან მომდევნო დღეს მოვამზადოთ, თუმცა ეს გარანტია არ არის. ხელნაწერის, დაზიანებული ფურცლის ან ვრცელი არქივის ვადა მასალის ნახვის შემდეგ ინდივიდუალურად დგინდება.