რატომ არ შეიძლება Google Translate-ის გამოყენება სამომხმარებლო ინსტრუქციებისთვის?

ამ სტატიაში განვიხილავთ, რას მოითხოვს საქართველოს კანონმდებლობა სამომხმარებლო ინფორმაციის ენასთან დაკავშირებით, როგორ ჯარიმდება დარღვევა, სად უშვებს მანქანური თარგმანი ყველაზე ძვირ შეცდომებს და როგორ შეამოწმოთ, რამდენად სანდოა ქართული ინსტრუქცია, რომელიც მომწოდებლისგან უკვე მიიღეთ.

რას მოითხოვს კანონი

საქართველოს კანონის "მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ" (2022 წლის 29 მარტი, №1455-VIII) მე-5 მუხლის პირველი პუნქტით, მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს ხელშეკრულების დადებამდე მიაწოდოს სანდო, სრული და მკაფიო ინფორმაცია ქართულ ენაზე, მათ შორის პროდუქტის ძირითადი მახასიათებლების შესახებ.

მანქანური თარგმანი ფორმალურად ქართულ ენაზეა, მაგრამ "მკაფიო" ხშირად არ არის. თუ მომხმარებელი ინსტრუქციიდან ვერ იგებს, როგორ დაამონტაჟოს ან უსაფრთხოდ გამოიყენოს მოწყობილობა, ინფორმაცია მიწოდებულად ძნელად ჩაითვლება. კანონის მიხედვით, ინფორმაციის სათანადოდ მიწოდების მტკიცების ტვირთი მოვაჭრეს აწევს.

გარდა ამისა, ცალკეული დარგობრივი ტექნიკური რეგლამენტები ქართულ ინსტრუქციას პირდაპირ ითხოვს. მაგალითად, აირად საწვავზე მომუშავე მოწყობილობების ტექნიკური რეგლამენტი მწარმოებელს ავალდებულებს, მოწყობილობას დაურთოს ქართულ ენაზე შედგენილი ინსტრუქციები.

ჯარიმები და ზედამხედველობა

კანონის შესრულებას ზედამხედველობს საქართველოს კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო. 34-ე მუხლის მიხედვით:

• ჯარიმის ზედა ზღვარია მოვაჭრის წინა ფინანსური წლის ბრუნვის 2%;
• ოდენობა დამოკიდებულია დარღვევის ხასიათზე, სიმძიმესა და ხანგრძლივობაზე;
• 12 თვის განმავლობაში განმეორებითი დარღვევისას ჯარიმა ორმაგდება.

მსხვილი იმპორტიორისთვის ბრუნვის პროცენტიც კი სერიოზული ფინანსური რისკია, ხოლო განმეორებითი დარღვევა მას ორმაგს ხდის. ამას ემატება არაპირდაპირი ზარალი: დაბრუნებული საქონელი, სერვის-ცენტრის დამატებითი ზარები და ბრენდის რეპუტაცია.

მომხმარებელს საჩივრით სააგენტოსთვის მიმართვა შეუძლია, ხოლო ერთი საჩივარი ხშირად მთელი პროდუქტის ხაზის შემოწმებით სრულდება. ამიტომ ინსტრუქციის ხარისხი ერთი მოდელის კი არა, მთელი ასორტიმენტის საკითხია.

უსაფრთხოების მითითებები: ყველაზე მაღალი რისკი

მანქანური თარგმანი ყველაზე ხშირად სწორედ იქ ცდება, სადაც შეცდომა ყველაზე ძვირი ჯდება:

• "Do not operate without grounding" შეიძლება ითარგმნოს როგორც "არ იმუშაოთ დასაბუთების გარეშე", რადგან "grounding" სხვა კონტექსტშიც გამოიყენება. სწორია: "არ გამოიყენოთ დამიწების გარეშე";
• WARNING და CAUTION ერთ სიტყვად, "გაფრთხილებად" იქცევა და მკითხველი ვეღარ არჩევს სიცოცხლის საფრთხეს ტექნიკის დაზიანების რისკისგან;
• "Do not immerse in water" შეიძლება გადმოვიდეს როგორც "არ დაასველოთ", თუმცა ჩაძირვა და დასველება უსაფრთხოების სხვადასხვა ზღვარია;
• ერთეულები და რიცხვები ზოგჯერ იკარგება ან ირევა ცხრილების თარგმნისას.

კანონის 25-ე მუხლი შეცდომაში შემყვან პრაქტიკად მიიჩნევს, მათ შორის, მომხმარებლის პირად უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული რისკის შესახებ ცრუ ინფორმაციის მიწოდებას. თუ არასწორად ნათარგმნი მითითების გამო მომხმარებელი დაშავდა, საქმე უკვე მხოლოდ ჯარიმას აღარ ეხება.

სად ცდება მანქანური თარგმანი სისტემურად

მანქანური თარგმანი ცალკეულ წინადადებას ხშირად კარგად თარგმნის, მაგრამ სახელმძღვანელო ერთიანი დოკუმენტია. ტიპური პრობლემები:

• ტერმინების შეუსაბამობა - ერთი და იგივე ღილაკი ერთ გვერდზე "ჩართვაა", მეორეზე "გაშვება", მესამეზე "დაწყება". მომხმარებელი ეძებს ღილაკს, რომელიც მოწყობილობაზე არ არის;
• კონტექსტის დაკარგვა - "Filter" შეიძლება იყოს ფიზიკური ფილტრი, პროგრამის ფუნქცია ან რეჟიმი. მანქანამ ეს არ იცის;
• ცხრილები და სქემები - სქემის წარწერები ხშირად საერთოდ არ ითარგმნება ან ტექსტიდან მოწყვეტით ითარგმნება;
• ქართული გრამატიკა - ზმნის პირი, ბრუნვა და სიტყვათა წყობა ხშირად ირღვევა, ამიტომ ნაბიჯ-ნაბიჯ ინსტრუქცია ბუნდოვანი ხდება;
• გამოტოვებული ფრაგმენტები - გრძელ დოკუმენტში ცალკეული წინადადებები ან სტრიქონები შეიძლება უკვალოდ დაიკარგოს.

როგორ შეამოწმოთ მომწოდებლის ქართული ინსტრუქცია

თუ მწარმოებელმა ქართული ინსტრუქცია უკვე მოგაწოდათ, გამოყენებამდე სწრაფად შეამოწმეთ:

• წაიკითხეთ უსაფრთხოების თავი: გასაგებია თუ არა, რა არის აკრძალული და რატომ;
• შეადარეთ ღილაკების სახელები მოწყობილობაზე და ინსტრუქციაში;
• გადაამოწმეთ ცხრილები: ციფრები და ერთეულები ორიგინალს ემთხვევა თუ არა;
• შეამოწმეთ, ხომ არ დარჩა ტექსტში ინგლისური ან ჩინური ფრაგმენტები;
• სთხოვეთ თანამშრომელს, რომელიც ტექნიკოსი არ არის, ინსტრუქციის მიხედვით ერთი ოპერაცია შეასრულოს.

თუ ორ პუნქტზე მაინც პრობლემა აღმოჩნდა, ინსტრუქცია პროფესიონალურ რედაქტირებას საჭიროებს. რედაქტირება ყოველთვის სრულ თავიდან თარგმნას არ ნიშნავს: რედაქტორი ტექსტს ორიგინალს ადარებს, ასწორებს შინაარსობრივ შეცდომებს და ტერმინებს, ხოლო გამართულ ნაწილებს უცვლელად ტოვებს. დაწვრილებით: რედაქტირება და კორექტურა.

რა უნდა იყოს კარგ ქართულ ინსტრუქციაში

კარგი ინსტრუქცია მხოლოდ "სწორად ნათარგმნი" არ არის. ის ისე უნდა იკითხებოდეს, თითქოს თავიდანვე ქართულად დაიწერა:

• ერთი ფორმა ერთ მოქმედებაზე - ბრძანებითი ფორმა ერთნაირად: "დააჭირეთ", "შეაერთეთ", "გამორთეთ", და არა ერთ გვერდზე "უნდა დააჭიროთ", მეორეზე "დააჭირე";
• ღილაკები და ეკრანის წარწერები ზუსტად ისე, როგორც მოწყობილობაზე წერია, ბრჭყალებში ან გამოყოფილი შრიფტით;
• უსაფრთხოების დონეები - "გაფრთხილება" და "სიფრთხილე" ორი სხვადასხვა სიტყვით და ერთნაირად მთელ დოკუმენტში;
• სქემები და ცხრილები - ნათარგმნი წარწერებით, ნომრები და ერთეულები ორიგინალის მიხედვით;
• საკონტაქტო და გარანტიის ინფორმაცია - ქართული სერვის-ცენტრის მონაცემები, და არა მხოლოდ მწარმოებლის უცხოური ცხელი ხაზი.

ტიპური სცენარი: სეზონური იმპორტი

ელექტრონიკის იმპორტიორი სეზონზე 30 ახალ მოდელს იღებს. მწარმოებლის ინსტრუქციები ინგლისურად და ჩინურად მოდის, ზოგს თან ახლავს მანქანურად ნათარგმნი ქართული ვერსია. საქონელი ორ კვირაში ჩამოვა.

სწორი თანმიმდევრობა ასეთია: ჯერ ფაილების ანალიზი, რომ გამოჩნდეს, რამდენი ტექსტი მეორდება მოდელებს შორის; შემდეგ ტერმინოლოგიური ბაზა ღილაკებისა და ფუნქციებისთვის; შემდეგ პარალელური თარგმნა და ბოლოს DTP. მომდევნო სეზონზე იგივე ბაზა უკვე შემოწმებულ ტექსტს ავტომატურად იმეორებს და სამუშაო მხოლოდ ახალ ფუნქციებს ეხება.

როგორ მოვამზადოთ ფაილები თარჯიმნისთვის

რაც უკეთ არის მომზადებული ფაილები, მით უფრო სწრაფად და ზუსტად მზადდება ქართული ვერსია:

• წყარო ფაილები - სთხოვეთ მწარმოებელს InDesign, IDML ან Word ფაილი. PDF-იდანაც ვმუშაობთ, მაგრამ წყარო ფაილი DTP-ს ამარტივებს;
• ერთი ენა წყაროდ - თუ ინსტრუქცია რამდენიმე ენაზეა, მიუთითეთ, რომელია ორიგინალი. ჩვეულებრივ ეს ინგლისური ან მწარმოებლის ქვეყნის ენაა;
• ინტერფეისის ტექსტი - თუ მოწყობილობას ქართული ეკრანი აქვს, გამოგვიგზავნეთ მისი სტრიქონები ან ფოტოები, რომ ინსტრუქცია ეკრანს დაემთხვეს;
• წინა თარგმანები - ძველი ქართული ვერსიები, თუნდაც არასრული, ტერმინოლოგიური ბაზის საფუძველი ხდება;
• მოდელების სია - რომელი ინსტრუქცია რომელ მოდელს ეკუთვნის და რომლებია თითქმის იდენტური.

რა არის სწორი გზა

• პროფესიონალი ტექნიკური თარჯიმანი, რომელიც დარგის ქართულ ტერმინოლოგიას იცნობს;
• ტერმინოლოგიური ბაზა, რომ ყველა მოდელში ერთი ღილაკი ერთნაირად იწოდებოდეს;
• რედაქტირება და QA რიცხვების, ერთეულების და უსაფრთხოების დონეების შესამოწმებლად;
• DTP, რომ ინსტრუქცია ბეჭდვისთვის მზა ფორმით დაბრუნდეს;
• Translation Memory, რომ ახალი მოდელის ინსტრუქციაში უკვე შემოწმებული ტექსტი ავტომატურად განმეორდეს.

TARGMANEBI თარგმნის მომხმარებლის სახელმძღვანელოებს და ინსტრუქციებს იმპორტიორებისთვის იმავე ან მომდევნო დღეს. დაწვრილებით: მომხმარებლის სახელმძღვანელოების და ინსტრუქციების თარგმნა.

როგორ შევუკვეთოთ ინსტრუქციის თარგმანი

ხშირად დასმული კითხვები

დაკავშირებული გვერდები