ბოსნია და ჰერცეგოვინიდან მიღებული საბუთი ხშირად პირველივე ნახვისას აჩენს კითხვას: რომელ ენაზეა ის დაწერილი? ერთ ამონაწერზე შეიძლება ბოსნიური და ხორვატული სიტყვები გვერდიგვერდ იდგეს, ბეჭედი კირილიცით იყოს შესრულებული, ხოლო ხელით შევსებული ველები ლათინური ასოებით. TARGMANEBI ასეთ დოკუმენტებს ქართულად ისე თარგმნის, რომ მისი ყველა ნაწილი - ძირითადი ტექსტი, შტამპი, აპოსტილი და დანართი - ქართველი მიმღებისთვის გასაგები და შემოწმებადი იყოს.
ბოსნიური ენის თარჯიმანი გჭირდებათ მაშინ, როცა საქართველოში წარადგენთ ბოსნიურ დაბადების ამონაწერს, ქორწინების დოკუმენტს, დიპლომს, სასამართლოს გადაწყვეტილებას ან კომპანიის ამონაწერს. იგივე საჭიროება ჩნდება საპირისპირო მიმართულებითაც, როცა ქართული საბუთი სარაევოს, ბანია ლუკის, მოსტარის, ტუზლის ან ზენიცის დაწესებულებაში უნდა მიიტანოთ. ორივე მიმართულებით ვმუშაობთ და ყოველ ჯერზე ვითვალისწინებთ, ვინ წაიკითხავს საბოლოო ტექსტს.
ბოსნიურ-ქართული თარგმნის მომსახურება
ჩვენთან ყველაზე ხშირად მოდიან ოჯახები, რომლებიც საქართველოში ქორწინებას ან ბავშვის რეგისტრაციას გეგმავენ, სტუდენტები, რომლებიც სწავლის აღიარებისთვის ამზადებენ საბუთებს, დამსაქმებლები, რომლებიც ბოსნიელ სპეციალისტს იღებენ სამსახურში, და კომპანიები, რომლებსაც ბოსნიელ პარტნიორთან კონტრაქტი ან რეესტრის ამონაწერი სჭირდებათ. ყოველი შეკვეთა დოკუმენტის გაცნობით იწყება: ვადგენთ გვერდების რაოდენობას, ენასა და დამწერლობას, ბეჭდებისა და ხელმოწერების რაოდენობას, ასევე იმას, სად წარადგენთ დასრულებულ ტექსტს.
წერილობითი თარგმანი მზადდება როგორც ოფიციალური, ისე პირადი მიზნებისთვის. ოფიციალური საქმისთვის ტექსტი იწყობა დედნის სტრუქტურის მიხედვით, ბეჭდები და ხელმოწერები აღიწერება კვადრატულ ფრჩხილებში, ხოლო ნომრები და კოდები უცვლელად გადმოდის. საინფორმაციო მიზნით, მაგალითად, მიმოწერის ან შიდა ანგარიშის გასაგებად, შესაძლებელია უფრო თავისუფალი ფორმატი, მაგრამ შინაარსის სიზუსტე ორივე შემთხვევაში ერთნაირად მკაცრად კონტროლდება.
ბოსნიურიდან ქართულად
ბოსნია და ჰერცეგოვინის მუნიციპალიტეტების, სასამართლოების, უნივერსიტეტებისა და კომპანიების საბუთების თარგმნა ქართული უწყებებისთვის.
ქართულიდან ბოსნიურად
ქართული სამოქალაქო, სასწავლო და კორპორაციული დოკუმენტების მომზადება ბოსნიურ ენაზე იმ დამწერლობით, რომელსაც მიმღები ითხოვს.
დამოწმება და აპოსტილის ტექსტი
თარჯიმნის ხელმოწერის ნოტარიული დამოწმების ორგანიზება და დოკუმენტზე დართული აპოსტილის სრული თარგმნა.
სამი ოფიციალური ენა და ერთი დოკუმენტი
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციის კონსტიტუციით ოფიციალური ენებია ბოსნიური, ხორვატული და სერბული, ოფიციალური დამწერლობა კი ლათინური და კირილიცაა. სერბთა რესპუბლიკის კონსტიტუციაც სამივე ხალხის ენას და ორივე დამწერლობას აღიარებს. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ დოკუმენტის ენა ხშირად იმაზეა დამოკიდებული, რომელ ქალაქში ან რომელ ოფისში გაიცა იგი და რომელ ენაზე მიმართა განმცხადებელმა.
სამივე ენა ერთმანეთისთვის კარგად გასაგებია, მაგრამ ოფიციალურ ტექსტში განსხვავებები მაინც ჩანს. მუნიციპალიტეტი ბოსნიურ და ხორვატულ საბუთში općina-დ იწოდება, სერბულში კი opština-დ. ხორვატულ ტექსტში თვეებს საკუთარი სახელები აქვს - siječanj, veljača - მაშინ როცა ბოსნიური და სერბული ფორმა januar და februar არის. თარჯიმანმა ეს ვარიანტები ერთმანეთისგან უნდა გაარჩიოს, რომ თარიღი ან უწყების დასახელება შეცდომით არ გადმოვიდეს.
მეზობელი ენების ცალკე გვერდებიც გვაქვს: სერბული ენის თარჯიმანი, ხორვატული ენის თარჯიმანი და მონტენეგრული ენის თარჯიმანი. თუ ერთ პაკეტში ბოსნიიდან, ხორვატიიდან და სერბეთიდან მიღებული საბუთებია, მათ ერთი გუნდი თარგმნის და ტერმინოლოგია ყველგან ერთნაირი რჩება.
ლათინური და კირილიცა ბოსნიურ საბუთებში
ბოსნიური ენა ორივე დამწერლობით შეიძლება ჩაიწეროს, თუმცა ყოველდღიურ ადმინისტრაციულ პრაქტიკაში ლათინური უფრო ხშირად გვხვდება. ამის მიუხედავად, სერბთა რესპუბლიკის დაწესებულებების ბლანკებსა და ბეჭდებზე შეიძლება კირილიცა გამოჩნდეს, ზოგჯერ კი ერთსა და იმავე ბეჭედზე ორივე ანბანი ერთად დგას. პირადობის ბარათზეც კი დოკუმენტის სახელი რამდენიმე ფორმითაა დაბეჭდილი: LIČNA KARTA / OSOBNA ISKAZNICA / ЛИЧНА КАРТА.
თარგმანში ასეთი ფრაგმენტები ერთხელ ითარგმნება, მაგრამ აღინიშნება, რომ დედანში ის რამდენიმე ენაზე ან დამწერლობაზეა მოცემული. ქართულიდან ბოსნიურად მომზადებისას კი დამწერლობის არჩევანი წინასწარ თანხმდება: ზოგ დაწესებულებას ლათინური ტექსტი სჭირდება, ზოგს კი კირილიცა მიაჩნია უფრო მისაღებად. არჩეული ვარიანტი მთელ პაკეტში ერთნაირად გამოიყენება.
ფედერაცია, სერბთა რესპუბლიკა და ბრჩკოს ოლქი
ბოსნია და ჰერცეგოვინა ორი ენტიტეტისგან - ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაციისა და სერბთა რესპუბლიკისგან - და ბრჩკოს ოლქისგან შედგება. ფედერაცია, თავის მხრივ, ათ კანტონად იყოფა. ბევრი სფერო, მათ შორის სამოქალაქო რეესტრი, სასამართლოები, ნოტარიატი და განათლება, ენტიტეტის ან კანტონის დონეზე რეგულირდება. ამიტომ ორ სხვადასხვა ქალაქში გაცემული ერთი სახის ცნობა შეიძლება ფორმითაც და ტერმინოლოგიითაც განსხვავდებოდეს.
თარჯიმნისთვის ეს მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა. გამცემი ორგანოს დასახელება ზუსტად უნდა გადმოვიდეს, რომ ქართულმა უწყებამ დაინახოს, ფედერაციის, სერბთა რესპუბლიკის თუ ბრჩკოს ოლქის დაწესებულებასთან აქვს საქმე. იგივე ინფორმაცია განსაზღვრავს, რომელი სასამართლო გასცემს აპოსტილს და რომელი რეესტრიდან უნდა ითხოვოს კლიენტმა განახლებული ამონაწერი.
| ადმინისტრაციული ერთეული | აპოსტილის გამცემი (HCCH-ის მონაცემით) | რა ვამოწმებთ თარგმნისას |
|---|---|---|
| ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაცია | მუნიციპალური სასამართლოები (općinski sud) | კანტონი, მუნიციპალიტეტი, ენა და ბეჭდის ტექსტი |
| სერბთა რესპუბლიკა | ძირითადი სასამართლოები (osnovni sud) | დამწერლობა, უწყების სახელი, ორენოვანი ბეჭედი |
| ბრჩკოს ოლქი | ბრჩკოს ოლქის ძირითადი სასამართლო | ოლქის დაწესებულების ზუსტი დასახელება |
ბოსნია და ჰერცეგოვინის რომელ დოკუმენტებს ვთარგმნით
ბოსნიური საბუთები ხშირად საქართველოში ქორწინებისთვის, ბავშვის რეგისტრაციისთვის, ბინადრობისთვის, სწავლისთვის, დასაქმებისთვის, მემკვიდრეობისთვის ან კომპანიის დასაფუძნებლად გამოიყენება. თითოეულ ჯგუფს საკუთარი საკვანძო ველები აქვს, ამიტომ ქვემოთ მოცემული ჩამონათვალი მხოლოდ ორიენტირია. თუ თქვენს დოკუმენტს აქ ვერ ხედავთ, გამოგვიგზავნეთ და ვნახავთ, როგორ აჯობებს მისი მომზადება.
სამოქალაქო მდგომარეობა
- izvod iz matične knjige rođenih
- izvod iz matične knjige vjenčanih
- izvod iz matične knjige umrlih
- ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ
- uvjerenje o državljanstvu
პირადობა და ბინადრობა
- lična karta და პასპორტი
- საცხოვრებელი ადგილის ცნობა
- უცხოელის ბინადრობის ნებართვა
- სამუშაო ნებართვა
- მართვის მოწმობა
განათლება
- სკოლის სერტიფიკატი (svjedočanstvo)
- უმაღლესი განათლების დიპლომი
- დიპლომის დანართი (dodatak diplomi)
- ნიშნების ამონაწერი
- სტუდენტის სტატუსის ცნობა
სასამართლო და ნოტარიატი
- გადაწყვეტილება (presuda, rješenje)
- მემკვიდრეობის გადაწყვეტილება
- მინდობილობა (punomoć)
- ნოტარიული ხელშეკრულება
- ნასამართლობის ცნობა
ბიზნესი და ფინანსები
- სასამართლო რეესტრის ამონაწერი
- წესდება და დამფუძნებლის აქტი
- საბანკო ამონაწერი და ცნობა
- ბალანსი და ფინანსური ანგარიში
- ინვოისი და კონტრაქტი
ჯანმრთელობა და ქონება
- ეპიკრიზი და ექიმის დასკვნა
- ლაბორატორიული პასუხები
- სადაზღვევო საბუთი
- მიწის რეესტრის ამონაწერი
- ნასყიდობის ხელშეკრულება
მატიჩნი ურედი და სამოქალაქო რეესტრის ამონაწერები
დაბადების, ქორწინებისა და გარდაცვალების ფაქტებს ბოსნია და ჰერცეგოვინაში მატიჩნი წიგნები - matične knjige - ინახავს, რომლებსაც მუნიციპალიტეტის ან ქალაქის მატიჩნი ურედი (matični ured) აწარმოებს. აქედან გაცემულ საბუთს ამონაწერი, ანუ izvod ეწოდება: izvod iz matične knjige rođenih დაბადებას ადასტურებს, vjenčanih - ქორწინებას, ხოლო umrlih - გარდაცვალებას. ფედერაციაში ამ ამონაწერებისთვის ერთიანი ოფიციალური ბლანკები გამოიყენება, ამიტომ ფორმა ხშირად სტანდარტულია, მაგრამ ხელით ან კომპიუტერით შევსებული ველები მაინც ყურადღებით უნდა წაიკითხოს თარჯიმანმა.
ამონაწერში ჩვეულებრივ ჩანს წიგნის ტომი, გვერდი და ჩანაწერის რიგითი ნომერი, მშობლების სახელები, დაბადების ადგილი და მუნიციპალიტეტი, ხოლო ბოლოში - მოგვიანებით შეტანილი შენიშვნები, მაგალითად, ქორწინების ან სახელის შეცვლის შესახებ. ეს ბოლო გრაფა ხშირად ყველაზე მნიშვნელოვანია ქართული უწყებისთვის და მისი გამოტოვება დაუშვებელია. საქართველოში ქორწინებისთვის ასევე ხშირად მოითხოვენ ოჯახური მდგომარეობის ცნობას, რომელიც ადასტურებს, რომ პირი ქორწინებაში არ იმყოფება. რომელი ცნობაა ზუსტად საჭირო და რამდენი ხნის წინ უნდა იყოს გაცემული, ეს ქართულ უწყებასთან უნდა დაზუსტდეს.
მოქალაქეობის ცნობა: სახელმწიფო და ენტიტეტის დონე
ბოსნია და ჰერცეგოვინის კონსტიტუცია ორ დონეს იცნობს: არსებობს ბოსნია და ჰერცეგოვინის მოქალაქეობა და, ამავდროულად, ენტიტეტის მოქალაქეობა - ფედერაციის ან სერბთა რესპუბლიკის. ამიტომ uvjerenje o državljanstvu, ანუ მოქალაქეობის ცნობა, შეიძლება ორივე ინფორმაციას შეიცავდეს. ქართულ თარგმანში ეს ორი ჩანაწერი ერთმანეთში არ უნდა აირიოს და არც ერთი არ უნდა „გამარტივდეს“ ზოგადი ფრაზით.
მოქალაქეობის ცნობა ხშირად საჭიროა ქორწინების, ბავშვის რეგისტრაციის, ბინადრობის ნებართვის ან ქართული მოქალაქეობის საქმეებში. თარგმნისას ზუსტად გადმოდის, რომელი მუნიციპალიტეტის რეესტრში ირიცხება პირი, რომელი სამართლებრივი საფუძვლით და რა თარიღით გაიცა ცნობა. თუ მიმღები ითხოვს, რომ ცნობა გარკვეულ ვადაზე ძველი არ იყოს, ეს თარგმნამდე უნდა შეამოწმოთ, რადგან ძველი ცნობის თარგმნა შემდეგ ხელახლა მოგიწევთ.
JMB და პირადობის ბარათი (lična karta)
ბოსნიელი მოქალაქის თითქმის ყველა საბუთზე ჩანს ერთიანი პირადი ნომერი, რომელსაც ქვეყანაში JMB-ს (jedinstveni matični broj) უწოდებენ, თუმცა ძველი აბრევიატურა JMBG-ც ხშირად გვხვდება. ნომერი 13 ციფრისგან შედგება და მისი პირველი ციფრები დაბადების თარიღს ასახავს. თარგმნისას ნომერი ზუსტად ისე გადმოდის, როგორც დედანშია; თუნდაც გვეჩვენებოდეს, რომ ის თარიღს არ ემთხვევა, თარჯიმანი მას არ ასწორებს, არამედ კლიენტს აცნობებს შეუსაბამობის შესახებ.
პირადობის ბარათს ბოსნიელი მოქალაქე საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით იღებს, ხოლო საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების ტექნიკურ დამუშავებასა და პერსონალიზაციას სახელმწიფო დონის უწყება - საიდენტიფიკაციო დოკუმენტების, რეესტრებისა და მონაცემთა გაცვლის სააგენტო (IDDEEA) ახორციელებს. ბარათზე ველების სახელები რამდენიმე ენაზეა, მათ შორის ინგლისურადაც, ამიტომ თარგმანში თითოეული ველი ერთხელ, ქართულად აღინიშნება. პასპორტისა და პირადობის ბარათის თარგმნის დეტალებს პასპორტის თარგმნის გვერდზე ნახავთ.
უცხოელთა საქმეების სამსახური და ბინადრობის საბუთები
თუ ქართველი მოქალაქე ბოსნია და ჰერცეგოვინაში სამუშაოდ, სასწავლებლად ან ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად მიემგზავრება, ბინადრობის საკითხებს სახელმწიფო დონის უწყება - უცხოელთა საქმეების სამსახური (Služba za poslove sa strancima) განიხილავს. სამსახური დროებითი და მუდმივი ბინადრობის ნებართვებს გასცემს, ხოლო სამუშაო ნებართვას, როცა ის საჭიროა, დასაქმების კომპეტენტური სამსახური გასცემს. საბუთების ჩამონათვალი ბინადრობის საფუძვლის მიხედვით განსხვავდება და სამსახურის ოფიციალურ ვებგვერდზე ქვეყნდება.
ასეთ საქმეებში ჩვენი როლი ქართული საბუთების ბოსნიურად თარგმნაა: დაბადების მოწმობის, ქორწინების მოწმობის, ნასამართლობის ცნობის, დიპლომისა და შრომითი ხელშეკრულების. ხოლო როცა ბოსნიაში გაცემული ბინადრობის ბარათი ან სამსახურის გადაწყვეტილება საქართველოში უნდა წარადგინოთ, მას ქართულად ვთარგმნით. წარდგენამდე გირჩევთ, ბოსნიურ მხარეს ჰკითხოთ, საკმარისია თუ არა საქართველოში შესრულებული ნოტარიული თარგმანი.
კომპანიის დოკუმენტები ორივე ენტიტეტიდან
ბიზნესის რეგისტრაციის წესი ენტიტეტების მიხედვით განსხვავდება. ფედერაციაში კომპანია იურიდიულ პირად ითვლება რეესტრში შეტანის დღიდან, რეესტრს კი ფედერაციის სარეგისტრაციო კანონით განსაზღვრული სასამართლო აწარმოებს. სერბთა რესპუბლიკაში 2013 წლის კანონით ერთი ფანჯრის სისტემა ამოქმედდა, რომელსაც საშუამავლო, საინფორმაციო და ფინანსური მომსახურების სააგენტო (APIF) მართავს: განაცხადი ერთ ადგილას შედის, ხოლო სასამართლო რეგისტრაცია და საგადასახადო ნომრის მინიჭება ერთიანი საინფორმაციო სისტემით ხდება.
რეესტრის ამონაწერში ჩანს კომპანიის სრული და შემოკლებული სახელი, სამართლებრივი ფორმა (მაგალითად, d.o.o. ან d.d.), იურიდიული მისამართი, საქმიანობის კოდი, კაპიტალი, დამფუძნებლები და წარმომადგენლობის უფლების მქონე პირები. კომპანიის დასახელება ორიგინალური ფორმით რჩება, ხოლო სამართლებრივი ფორმა ქართულად განიმარტება ისე, რომ ქართულ ფორმასთან ავტომატურად არ გაიგივდეს. სარეგისტრაციო, საგადასახადო და დღგ-ის ნომრები ციფრ-ციფრ მოწმდება.
სასამართლო თარჯიმანი და ნოტარიუსი ბოსნიაში
ბოსნია და ჰერცეგოვინაში ოფიციალურ თარგმანს ხშირად მუდმივი სასამართლო თარჯიმანი - stalni sudski tumač - ამოწმებს. ფედერაციაში მას შესაბამისი გამოცდის შემდეგ ფედერაციის იუსტიციის მინისტრი ნიშნავს, ოთხი წლის ვადით და ფედერაციის ტერიტორიისთვის. საკუთარი წესები აქვს სერბთა რესპუბლიკასა და ბრჩკოს ოლქსაც. ეს ნიშნავს, რომ ბოსნიურ დაწესებულებას ზოგჯერ შეიძლება სწორედ ადგილობრივი სასამართლო თარჯიმნის ბეჭდიანი ვერსია სჭირდებოდეს.
ბოსნიურ ნოტარიუსს ადგილობრივად notar ეწოდება და ის ხელშეკრულებებს, მინდობილობებს და ხელმოწერის დამოწმებებს ამზადებს. ასეთი ნოტარიული აქტის ქართულად თარგმნისას ითარგმნება როგორც თავად ხელშეკრულება, ისე სანოტარო დამოწმების ტექსტი, რეესტრის ნომერი და ნოტარიუსის ბეჭედი. თუ ქართულ საბუთს ბოსნიაში წარადგენთ, წინასწარ ჰკითხეთ მიმღებს, მიიღებს თუ არა ქართულ ნოტარიულ თარგმანს თუ ადგილობრივ სასამართლო თარჯიმანს ითხოვს.
აპოსტილი: ვინ გასცემს მას ბოსნია და ჰერცეგოვინაში
ჰააგის კონფერენციის (HCCH) სტატუსის ცხრილის მიხედვით, ბოსნია და ჰერცეგოვინა 1961 წლის აპოსტილის კონვენციის მონაწილეა სამართალმემკვიდრეობით, ხოლო საქართველოსთვის კონვენცია 2007 წლის 14 მაისიდან მოქმედებს. ეს ნიშნავს, რომ ორ ქვეყანას შორის საჯარო დოკუმენტის საკონსულო ლეგალიზაციის ნაცვლად, როგორც წესი, აპოსტილი გამოიყენება.
ბოსნიაში აპოსტილს ერთი ცენტრალური უწყება არ გასცემს. HCCH-ის კომპეტენტური ორგანოების სიაში მითითებულია ფედერაციის მუნიციპალური სასამართლოები, სერბთა რესპუბლიკის ძირითადი სასამართლოები და ბრჩკოს ოლქის ძირითადი სასამართლო. პრაქტიკაში კლიენტი აპოსტილს ითხოვს იმ სასამართლოში, რომელიც დოკუმენტის გამცემი ორგანოს ტერიტორიაზეა. ქართული საბუთისთვის აპოსტილის მიღების წესს აპოსტილის გვერდზე აღვწერთ.
რას ადასტურებს და რას არ ადასტურებს აპოსტილი
აპოსტილი დოკუმენტის წარმომავლობას ადასტურებს: ხელმოწერის ნამდვილობას, ხელმომწერის თანამდებობას და, საჭიროებისას, ბეჭდის ან შტამპის იდენტურობას. ის არ ადასტურებს, რომ დოკუმენტის შინაარსი სწორია, და არც თარგმანის ხარისხზე მიუთითებს. ამიტომ აპოსტილიანი ბოსნიური ამონაწერი ქართულ უწყებაში მაინც ქართული თარგმანით წარედგინება.
აპოსტილი დედნის ნაწილად ითვლება და თარგმანში სრულად შედის: მისი ნომერი, თარიღი, გამცემი სასამართლო, ხელმომწერის სახელი და ბეჭდის აღწერა. თანმიმდევრობაც მნიშვნელოვანია: ჯერ დოკუმენტზე აპოსტილი უნდა დაისვას და მხოლოდ შემდეგ შესრულდეს თარგმანი, წინააღმდეგ შემთხვევაში აპოსტილის ტექსტი თარგმანში არ მოხვდება და ნამუშევრის განახლება დაგჭირდებათ.
ნოტარიული თარგმანი საქართველოში
საქართველოში ოფიციალური უწყებები უცხოენოვან დოკუმენტს, როგორც წესი, ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანით იღებენ. ამ დროს თარჯიმანი ხელს აწერს თარგმანს, ხოლო ნოტარიუსი ადასტურებს, რომ ხელმოწერა ნამდვილად ამ თარჯიმანს ეკუთვნის. მნიშვნელოვანია, რომ ქართველი ნოტარიუსი არ ამოწმებს ბოსნიური დოკუმენტის შინაარსს და არ ადასტურებს, რომ თავად ბოსნიური საბუთი ნამდვილია - ამისთვის აპოსტილი არსებობს.
ნოტარიული თარგმანი შეიძლება აიკინძოს დედანთან, მის ნოტარიულ ასლთან ან უბრალო ასლთან; ეს მიმღების მოთხოვნაზეა დამოკიდებული. თუ დედანი ერთადერთი ეგზემპლარია და სხვა საქმეშიც დაგჭირდებათ, ხშირად უმჯობესია თარგმანი ასლთან აიკინძოს. დეტალურად ამ პროცესს ნოტარიული თარგმნის გვერდზე განვიხილავთ.
განათლების დოკუმენტები და დიპლომის აღიარება
ფედერაციაში განათლება დიდწილად კანტონების კომპეტენციაა, ამიტომ სკოლის სერტიფიკატის (svjedočanstvo) ან უნივერსიტეტის დიპლომის ფორმა კანტონებსა და ენტიტეტებს შორის განსხვავდება. უმაღლესი განათლების დიპლომს ხშირად ერთვის დიპლომის დანართი (dodatak diplomi), სადაც ჩამოთვლილია საგნები, ECTS კრედიტები და ნიშნები. თარგმანში ეს ცხრილი სრულად გადმოდის, ნიშნები კი სხვა სისტემაში არ გადაიყვანება.
საქართველოში უცხოური განათლების აღიარების საკითხს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი განიხილავს, ხოლო ბოსნიაში ქართული დიპლომის აღიარებას შესაბამისი ადგილობრივი ორგანო ახორციელებს. ორივე შემთხვევაში უწყება თავად ადგენს, რა ფორმის თარგმანი და დამოწმება სჭირდება. პრაქტიკული რჩევები დიპლომის თარგმნის გვერდზეა თავმოყრილი.
სამედიცინო, საბანკო და შრომითი საბუთები
სამედიცინო საბუთებს ითხოვენ, როცა პაციენტი მკურნალობას საქართველოში აგრძელებს, დაზღვევის ანაზღაურებას ითხოვს ან სამუშაოსთვის ჯანმრთელობის ცნობას წარადგენს. ბოსნიური ეპიკრიზი ხშირად ლათინურ სამედიცინო ტერმინებს შეიცავს, ხოლო ლაბორატორიული პასუხები - შემოკლებებსა და საზომ ერთეულებს. ეს ყველაფერი უცვლელად გადმოდის, ათწილადის მძიმეც კი, რადგან ბოსნიურში ათწილადი ნაწილი მძიმით გამოიყოფა.
საბანკო ამონაწერში, შემოსავლის ცნობასა და შრომით ხელშეკრულებაში ყურადღება ექცევა ვალუტას - კონვერტირებად მარკას (KM, BAM) - თანხებს, პერიოდებს, ანგარიშის ნომრებსა და დამსაქმებლის რეკვიზიტებს. თანხები არ მრგვალდება და არ კონვერტირდება; თარჯიმანი გადმოსცემს იმას, რაც დოკუმენტზე წერია.
ქონება, მემკვიდრეობა და სასამართლო საქმეები
ბოსნიაში არსებულ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით ხშირად ვთარგმნით მიწის რეესტრის ამონაწერს (zemljišnoknjižni izvadak), ნასყიდობის ხელშეკრულებას და მინდობილობას, რომლითაც მესაკუთრე ნათესავს ან ადვოკატს ქონების მართვას ან გაყიდვას ანდობს. მინდობილობაში ყოველი უფლებამოსილება ცალ-ცალკე და ზუსტად უნდა გადმოვიდეს, რადგან სწორედ ამ ჩამონათვალით შემოწმდება, რისი გაკეთება შეუძლია წარმომადგენელს.
მემკვიდრეობის საქმეებში ითარგმნება მემკვიდრეობის შესახებ გადაწყვეტილება (rješenje o nasljeđivanju), გარდაცვალების ამონაწერი და ნათესაობის დამადასტურებელი საბუთები. სასამართლოს გადაწყვეტილებაში (presuda) კი საქმის ნომერი, მხარეები, სარეზოლუციო ნაწილი და კანონიერ ძალაში შესვლის აღნიშვნა (klauzula pravosnažnosti) ზუსტად აისახება. იურიდიულ დასკვნას თარჯიმანი არ აკეთებს; ის ტექსტს გადმოსცემს ისე, რომ იურისტმა ან ნოტარიუსმა შეძლოს მასზე დაყრდნობა.
სახელები და დიაკრიტიკა: č, ć, đ, š, ž, dž
ბოსნიური ლათინური ანბანი იყენებს ასოებს č, ć, đ, š, ž და ორასოიან ბგერებს dž, lj, nj. პასპორტის ზოგიერთ ველში ან უცხოურ სისტემაში ეს ნიშნები შეიძლება დაიკარგოს, მაგალითად, Hodžić შეიძლება Hodzic-ად ჩაიწეროს. ქართულ თარგმანში სახელი გამოთქმის მიხედვით გადმოდის: č და ć ხშირად ერთნაირად, ჩ-თი, ხოლო đ და dž - ჯ-თი გადმოიცემა, ამიტომ Hodžić ქართულად ჰოჯიჩი ხდება.
მთავარი წესი თანმიმდევრულობაა. თუ პირს უკვე აქვს ქართული საბუთი, მაგალითად, ბინადრობის მოწმობა ან ქორწინების მოწმობა, მისი სახელი ახალ თარგმანშიც იმავე ფორმით დაიწერება. მრავალგვერდიან პაკეტში ვადგენთ სახელების სიას და ყველა დოკუმენტში ერთსა და იმავე ფორმას ვიყენებთ. ქალაქების სახელებსაც დამკვიდრებული ქართული ფორმით ვწერთ: სარაევო, ბანია ლუკა, მოსტარი, ტუზლა.
როგორ შევუკვეთოთ ბოსნიური თარგმანი
შეკვეთის დასაწყებად დაგვირეკეთ ან მოგვიტანეთ საბუთი თბილისის ოფისში. ყველაზე მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა ის, თუ რომელ უწყებაში წარადგენთ თარგმანს და რა ფორმით ითხოვს ის მას. თუ ეს ჯერ არ იცით, დოკუმენტის გაცნობის შემდეგ გეტყვით, რა კითხვები უნდა დაუსვათ მიმღებს.
ფაილების მიწოდება
ყველა გვერდი, უკანა მხარე, აპოსტილი და დანართი მკაფიო ფოტოთი ან PDF-ით.
მიზნის დაზუსტება
მიმღები უწყება, საჭირო ენა და დამწერლობა, დამოწმების ფორმა და ვადა.
თარგმნა და შემოწმება
ტექსტის თარგმნა და მეორე სპეციალისტის მიერ სახელების, ნომრებისა და თარიღების შედარება.
ჩაბარება
ელექტრონული ფაილი ან ნოტარიულად დამოწმებული ქაღალდის ეგზემპლარი.
სამუშაო ვადა მოცულობაზე და დამოწმების ფორმაზეა დამოკიდებული. მცირე მოცულობის სტანდარტული დოკუმენტი, ჩვეულებრივ, მზადდება იმავე ან მომდევნო დღეს. დიდი პაკეტის, ხელნაწერი ტექსტის ან ცუდი ხარისხის სკანის შემთხვევაში ზუსტ ვადას ფაილების ნახვის შემდეგ გეტყვით. აპოსტილის მიღების, ამონაწერის გამოთხოვისა და სხვა უწყებების ვადები ამ უწყებებზეა დამოკიდებული, ამიტომ მათ წინასწარ გათვალისწინებას გირჩევთ.
თბილისის ოფისი და დისტანციური მომსახურება
ჩვენი ოფისი მდებარეობს თბილისში, მისამართზე: დავით აღმაშენებლის გამზირი 118. აქ შეგიძლიათ მოიტანოთ დედანი, მიიღოთ ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი და ადგილზე დასვათ კითხვები. თუმცა ბოსნიური საბუთების დიდი ნაწილი დისტანციურად მუშავდება: კლიენტი ხშირად ჯერ კიდევ ბოსნიაში, ევროპის სხვა ქვეყანაში ან საქართველოს სხვა ქალაქშია, როცა თარგმნის საჭიროება ჩნდება.
დისტანციური შეკვეთისას ელექტრონული ასლი, ჩვეულებრივ, საკმარისია თარგმნის დასაწყებად. თუ საბოლოოდ საჭიროა თარგმანის დედანთან აკინძვა, ეს ეტაპი დაიგეგმება მაშინ, როცა დედანი საქართველოში ჩამოვა. ასე დროს ზოგავთ: თარგმანი მზადაა, სანამ ორიგინალი გზაშია.
ხარისხის კონტროლი ბოსნიურ თარგმანში
ჩაბარებამდე თითოეული თარგმანი მეორე წაკითხვას გადის. მოწმდება, რომ ყველა გვერდი, ბეჭედი და ხელმოწერა აღწერილია, JMB და სხვა ნომრები დედანს ემთხვევა, თარიღები სწორადაა გადმოტანილი, ხოლო ხორვატული ან სერბული ფრაგმენტები ბოსნიურ ტექსტში სწორადაა ამოცნობილი. ცალკე მოწმდება, რომ გამცემი ორგანოს ერთეული - ფედერაცია, სერბთა რესპუბლიკა თუ ბრჩკოს ოლქი - ნათლად ჩანს.
თუ დედანში რომელიმე სიტყვა ან ციფრი ვერ იკითხება, თარჯიმანი მას არ გამოიცნობს. ასეთ ადგილს ან უკეთესი ასლით ვაზუსტებთ, ან თარგმანში შენიშვნით ვაღნიშნავთ, რომ ტექსტი წაუკითხავია. ეს ქართულ უწყებას აძლევს სანდო სურათს, ხოლო კლიენტს იცავს შეცდომით გამოწვეული ხელახალი მიმართვისგან.
ბოსნიური საბუთი გაქვთ სათარგმნი? გამოგვიგზავნეთ ყველა გვერდი და გვითხარით, სად წარადგენთ თარგმანს. გეტყვით, რა ფორმით ჯობს მისი მომზადება და როდის იქნება მზად.
დარეკვა: 501 113 200ბოსნიური სამოქალაქო აქტების შემდეგ ხშირად საჭირო ხდება ნოტარიული თარგმანი, ქართული საბუთისთვის კი - აპოსტილი. ყველა ენის მომსახურება იხილეთ თარჯიმნის მომსახურების გვერდზე.
ხშირად დასმული კითხვები ბოსნიურ თარგმანზე
ბოსნიური დოკუმენტის თარგმანი ნოტარიულად დამოწმდება საქართველოში?
დიახ. თარჯიმანი ამზადებს ქართულ თარგმანს, ხოლო ნოტარიუსი ადასტურებს თარჯიმნის ხელმოწერის ნამდვილობას. ნოტარიუსი არ ამოწმებს ბოსნიური დოკუმენტის შინაარსს და მას დამატებით იურიდიულ ძალას არ ანიჭებს, ამიტომ წინასწარ დააზუსტეთ, ითხოვს თუ არა მიმღები უწყება აპოსტილსაც.
სჭირდება თუ არა ბოსნია და ჰერცეგოვინის საბუთს აპოსტილი საქართველოში?
ორივე ქვეყანა 1961 წლის ჰააგის აპოსტილის კონვენციის მონაწილეა, ამიტომ საჯარო დოკუმენტს, როგორც წესი, ლეგალიზაციის ნაცვლად აპოსტილი ერთვის. ბოსნია და ჰერცეგოვინაში აპოსტილს გასცემენ ფედერაციის მუნიციპალური სასამართლოები, სერბთა რესპუბლიკის ძირითადი სასამართლოები და ბრჩკოს ოლქის ძირითადი სასამართლო. კონკრეტული საბუთის მოთხოვნა საბოლოოდ მიმღებმა უწყებამ უნდა დაადასტუროს.
დოკუმენტი ბოსნიურია, ხორვატული თუ სერბული - რას ცვლის ეს თარგმანისთვის?
ბოსნია და ჰერცეგოვინაში სამივე ენა ოფიციალურად გამოიყენება და ერთ ფორმაზე შეიძლება ორი ენა ან ორი დამწერლობა შეგხვდეთ. ტექსტს ვთარგმნით ისე, როგორც ის დედანშია დაწერილი, ხოლო ტერმინებს ვარჩევთ გამცემი უწყების ენის მიხედვით. საჭიროების შემთხვევაში თარგმანში აღინიშნება, რომელ ენაზე ან დამწერლობაზეა შესრულებული დედნის კონკრეტული ნაწილი.
როგორ გადმოდის ქართულად ბოსნიური სახელი და გვარი?
საფუძვლად ვიღებთ პასპორტის ლათინურ ჩანაწერს და č, ć, đ, š, ž, dž ასოების რეალურ წარმოთქმას. თუ პირს ქართულ საბუთებში უკვე აქვს დამკვიდრებული ფორმა, მას ვინარჩუნებთ, რომ ერთი და იგივე ადამიანი ყველა დოკუმენტში ერთნაირად ეწეროს.
რამდენ ხანში მზადდება ბოსნიური თარგმანი?
მცირე მოცულობის სტანდარტული დოკუმენტი, ჩვეულებრივ, მზადდება იმავე ან მომდევნო დღეს. მრავალგვერდიანი პაკეტის, ძნელად წასაკითხი სკანის ან ნოტარიული დამოწმების შემთხვევაში ვადას ფაილების ნახვის შემდეგ გეტყვით. აპოსტილის მიღებისა და სხვა უწყებების ვადები ჩვენზე არ არის დამოკიდებული.
შემიძლია დოკუმენტი ონლაინ გამოგიგზავნოთ ბოსნიიდან ან სხვა ქვეყნიდან?
დიახ. შეკვეთის დასაწყებად საკმარისია ყველა გვერდის მკაფიო ფოტო ან PDF, მათ შორის აპოსტილის, ბეჭდებისა და უკანა გვერდების. თუ საბოლოოდ ნოტარიულად დამოწმებული ქაღალდის ეგზემპლარი გჭირდებათ, დედნის ან მისი ასლის წარდგენის წესს წინასწარ შევათანხმებთ.
თარგმნით ბოსნიური კომპანიის რეესტრის ამონაწერს?
დიახ. ვთარგმნით ფედერაციის სარეგისტრაციო სასამართლოს ამონაწერებს, სერბთა რესპუბლიკის ერთიანი რეესტრის დოკუმენტებს, წესდებას, დამფუძნებლის გადაწყვეტილებას და წარმომადგენლობის საბუთებს. სარეგისტრაციო და საგადასახადო ნომრები, ისევე როგორც კომპანიის დასახელება, ორიგინალური ფორმით რჩება.
ქართული საბუთის ბოსნიურად თარგმნაც შესაძლებელია?
დიახ. ქართულ დაბადების მოწმობას, ნასამართლობის ცნობას, დიპლომს, მინდობილობას ან კომპანიის ამონაწერს ვთარგმნით ბოსნიურად. თუ მიმღები უწყება ხორვატულ ან სერბულ ვერსიას ან კონკრეტულ დამწერლობას ითხოვს, ეს შეკვეთისას გვითხარით. ზოგიერთ შემთხვევაში ბოსნიურმა დაწესებულებამ შეიძლება ადგილობრივი სასამართლო თარჯიმნის თარგმანი მოითხოვოს.