მონტენეგროდან მიღებული ცნობა ერთი შეხედვით სერბულ ან ბოსნიურ ტექსტს ჰგავს, თუმცა მის ბლანკზე ჩანს „Crna Gora“, სიტყვები იეკავური ფორმითაა დაწერილი (uvjerenje, vjenčani), ხოლო ერთი და იგივე ტიპის საბუთი შეიძლება ლათინურადაც და კირილიცითაც იყოს შევსებული. ქართული თარგმანისთვის ეს წვრილმანი არ არის: ზუსტად უნდა გადმოვიდეს გამცემი უწყების სახელი, რეესტრის სახეობა, 13-ნიშნა პირადი ნომერი და პირის სახელი იმ ფორმით, რომლითაც პასპორტშია ჩაწერილი.
TARGMANEBI ამზადებს მონტენეგრულიდან ქართულად და ქართულიდან მონტენეგრულად თარგმანებს პირადი, საემიგრაციო, საქმიანი, სასწავლო და სასამართლო საჭიროებისთვის. ჩვენს მომსახურებას მიმართავენ ისინი, ვინც პოდგორიცაში, ბუდვაში, ბარში ან ადრიატიკის სანაპიროს სხვა ქალაქში ცხოვრობს, მუშაობს ან უძრავ ქონებას ფლობს, ასევე მონტენეგროს მოქალაქეები და კომპანიები, რომლებსაც საქართველოს უწყებაში, ბანკში ან სასწავლებელში ოფიციალური საბუთის წარდგენა სჭირდებათ.
მონტენეგრული თარგმნის მომსახურება TARGMANEBI-ში
ბიურო მუშაობს როგორც ერთგვერდიან ცნობებზე, ისე მრავალგვერდიან პაკეტებზე, რომლებიც ერთ საქმეში ერთად წარედგინება. საბუთის მოწოდება შესაძლებელია ოფისში ან ელექტრონულად - ფოტოს ან სკანირებული PDF-ის სახით. პირველივე ეტაპზე ვარკვევთ, ვის გადაეცემა თარგმანი: საქართველოს სახელმწიფო სერვისს, ნოტარიუსს, ბანკს, უნივერსიტეტს თუ მონტენეგროს ადგილობრივ ორგანოს. აქედან გამომდინარეობს, საკმარისია თუ არა ჩვეულებრივი თარგმანი, თუ საჭიროა ნოტარიული დამოწმება და აპოსტილი.
მონტენეგრულიდან ქართულად
მონტენეგროს სამინისტროების, სასამართლოების, ნოტარიუსებისა და კომპანიების მიერ გაცემული ტექსტის ქართულ ოფიციალურ ენაზე გადმოტანა დედნის სტრუქტურის შენარჩუნებით.
ქართულიდან მონტენეგრულად
ქართული საბუთის მომზადება მონტენეგროში წარსადგენად, ლათინური ან კირილიცური დამწერლობით - იმის მიხედვით, რას ითხოვს მიმღები ორგანო.
დამოწმება და გაფორმება
თარჯიმნის ხელმოწერის ნოტარიული დამოწმების ორგანიზება, თარგმანის დედანთან ან ასლთან აკინძვა და ელექტრონული ვერსიის მიწოდება.
2007 წლის კონსტიტუცია და მონტენეგრულის ოფიციალური სტატუსი
მონტენეგრომ დამოუკიდებლობა 2006 წელს აღადგინა, ხოლო 2007 წელს მიღებულმა კონსტიტუციამ სახელმწიფოს ოფიციალურ ენად მონტენეგრული - crnogorski jezik - გამოაცხადა. კონსტიტუციის მე-13 მუხლის თანახმად, კირილიცასა და ლათინურ დამწერლობას თანაბარი სტატუსი აქვს, ხოლო სერბული, ბოსნიური, ალბანური და ხორვატული ოფიციალურ ხმარებაშია. ამიტომ მონტენეგროში გაცემულ ზოგიერთ საბუთში შეიძლება შეგვხვდეს სხვა ენაზე შედგენილი ტექსტი ან ორენოვანი ბლანკი.
საერთაშორისო სტანდარტებშიც მონტენეგრულს საკუთარი კოდი აქვს - ISO 639-3 სისტემაში ის cnr-ით აღინიშნება. თარჯიმნისთვის ეს პრაქტიკული საკითხია: როცა თარგმანის სათაურში ან დამოწმების ტექსტში წყარო-ენა უნდა მიეთითოს, მონტენეგროში გაცემულ საბუთს „სერბულიდან თარგმანს“ ავტომატურად არ ვუწოდებთ. ენას იმ ფორმით ვუთითებთ, რომელიც საბუთზე ან გამცემი ორგანოს პრაქტიკაშია დაფიქსირებული.
მონტენეგრული, სერბული, ბოსნიური და ხორვატული: რატომ აქვს მნიშვნელობა გამცემ ქვეყანას
ოთხივე სტანდარტი საერთო შტოკავურ საფუძველზეა აგებული და მათი მატარებლები ერთმანეთის თავისუფლად ესმით. მიუხედავად ამისა, ოფიციალურ საბუთებში განსხვავება თვალსაჩინოა. მონტენეგრული იეკავურ წარმოთქმას იყენებს: მონტენეგროს ცნობაში წერია uvjerenje და rješenje, სერბეთში გაცემულ ეკავურ ტექსტში კი - uverenje და rešenje. განსხვავდება უწყებების სახელები, საბუთების სათაურები და ადმინისტრაციული ტერმინებიც, რადგან თითოეულ სახელმწიფოს საკუთარი კანონმდებლობა და რეესტრები აქვს.
ამიტომ სამუშაოს დაწყებამდე ვადგენთ, რომელი ქვეყნის ორგანომ გასცა საბუთი და რომელ პერიოდში. 2006 წლამდე გაცემულ დოკუმენტებზე, მონტენეგროში გაცემულზეც კი, შეიძლება ეწეროს იმდროინდელი სახელმწიფოს სახელწოდება - იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა, იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკა ან სერბეთი და მონტენეგრო - და გამოყენებული იყოს იმ დროის ტერმინოლოგია. ასეთ შემთხვევაში დასახელებები ითარგმნება ისე, როგორც დედანშია, თანამედროვე ფორმით „განახლების“ გარეშე. თუ თქვენს პაკეტში მეზობელი ქვეყნების საბუთებიც არის, გამოგადგებათ ჩვენი სერბული ენის თარჯიმნის, ბოსნიური ენის თარჯიმნის და ხორვატული ენის თარჯიმნის გვერდები.
ლათინური და კირილიცა: მონტენეგროს ანბანის თავისებურებები
მონტენეგროში ორივე დამწერლობა კანონით თანაბარია. ბევრ თანამედროვე საბუთში ლათინური ჩანს, მაგრამ კირილიცით შედგენილი ფორმაც სრულიად ოფიციალურია და მისი თარგმანი იგივე სიზუსტეს მოითხოვს. ზოგ საბუთში ერთ გვერდზე ორივე დამწერლობა გვხვდება: მაგალითად, ბეჭედი ერთი ანბანითაა, შევსებული ველები კი - მეორით.
2009 წელს დამტკიცებულ მონტენეგრულ ანბანს ორი დამატებითი ასო აქვს: ლათინურში Ś და Ź, კირილიცაში - С́ და З́. ისინი ძველ ორასოიან ჩანაწერებს (sj, zj) ცვლის, თუმცა მათი გამოყენება სავალდებულო არ არის და ბევრ ტექსტში ტრადიციული მართლწერა რჩება. თარჯიმნისთვის მთავარია, დედანში რომელი ფორმაც წერია, ის სწორად ამოიკითხოს და სახელებსა თუ ტოპონიმებში თვითნებურად არ შეცვალოს.
რომელ მონტენეგრულ დოკუმენტებს ვთარგმნით
მონტენეგროს საბუთები საქართველოში ყველაზე ხშირად სამ სიტუაციაში სჭირდება: როცა ქართველი მოქალაქე მონტენეგროში ცხოვრების, მუშაობის ან ქონების ყიდვის შემდეგ საქართველოს უწყებას მიმართავს; როცა მონტენეგროს მოქალაქე საქართველოში ქორწინდება, სწავლობს ან ბიზნესს იწყებს; და როცა კომპანიებს შორის ხელშეკრულება ან სასამართლო საქმე მიმდინარეობს. თითოეულ ჯგუფს თავისი ტერმინოლოგია და საკონტროლო მონაცემები აქვს.
სამოქალაქო მდგომარეობა
- დაბადების რეესტრის ამონაწერი
- ქორწინების რეესტრის ამონაწერი
- გარდაცვალების რეესტრის ამონაწერი
- მონტენეგროს მოქალაქეობის ცნობა
- ოჯახური მდგომარეობის ცნობა
პირადობა და მიგრაცია
- პირადობის ბარათი (lična karta)
- პასპორტი (pasoš)
- საცხოვრებელი ადგილის ცნობა
- ბინადრობისა და მუშაობის ნებართვა
- MUP-ის ადმინისტრაციული გადაწყვეტილება
კომპანია და ბიზნესი
- CRPS-ის ამონაწერი
- წესდება და დამფუძნებლის გადაწყვეტილება
- საგადასახადო ნომრის (PIB) ცნობა
- ფინანსური ანგარიშგება
- კომპანიის მინდობილობა
განათლება და კვალიფიკაცია
- უმაღლესი განათლების დიპლომი
- დიპლომის დანართი
- სკოლის ატესტატი
- აკადემიური ცნობა და ნიშნების ფურცელი
- აღიარების გადაწყვეტილება
სასამართლო და ნოტარიუსი
- სასამართლოს გადაწყვეტილება (presuda, rješenje)
- ნოტარიული აქტი
- ნასყიდობისა და იჯარის ხელშეკრულება
- სამკვიდრო საბუთი
- ნასამართლობის ცნობა
ჯანმრთელობა, ფინანსები, ქონება
- ეპიკრიზი და ექიმის დასკვნა
- ლაბორატორიული კვლევის პასუხი
- საბანკო ამონაწერი და ცნობა
- შრომითი ანაზღაურებისა და შემოსავლის ცნობა
- უძრავი ქონების ამონაწერი
სამოქალაქო რეესტრის ამონაწერები და შინაგან საქმეთა სამინისტროს როლი
მონტენეგროში დაბადების, ქორწინებისა და გარდაცვალების რეესტრებს - matični registar rođenih, matični registar vjenčanih და matični registar umrlih - შინაგან საქმეთა სამინისტრო (Ministarstvo unutrašnjih poslova, შემოკლებით MUP) აწარმოებს. ამავე სამინისტროს სისტემიდან გაიცემა მოქალაქეობის ცნობა - uvjerenje o crnogorskom državljanstvu. მონტენეგროს კანონმდებლობით რეესტრის მონაცემებზე დაფუძნებული ამონაწერები და ცნობები საჯარო დოკუმენტებად ითვლება, ამიტომ მათზე აპოსტილის დართვაც შესაძლებელია.
ძველ საბუთებში რეესტრი შეიძლება matična knjiga-დ იყოს მოხსენიებული, ახალში კი matični registar წერია; თარგმანში ორივე ვარიანტი ზუსტად აისახება. ამონაწერის თარგმნისას გადმოგვაქვს სათაური, ჩანაწერის ნომერი, რეგისტრაციის ადგილი და თარიღი, პირისა და მშობლების მონაცემები, შენიშვნების გრაფა, ბეჭედი და ხელმოწერა. ქართული უწყებებისთვის ხშირად სწორედ შენიშვნების ველია გადამწყვეტი, რადგან იქ აისახება გვარის შეცვლა, განქორწინება ან მოგვიანებით შეტანილი სხვა ცვლილება.
JMB: 13-ნიშნა პირადი ნომერი
მონტენეგროს მოქალაქეებსა და ქვეყანაში რეგისტრირებულ პირებს ენიჭებათ ერთიანი პირადი ნომერი - jedinstveni matični broj, რომელიც საბუთებში ხშირად JMB ან JMBG აბრევიატურით გვხვდება. ნომერი ცამეტნიშნაა, ხოლო მის დასაწყისში პირის დაბადების დღე, თვე და წელია დაშიფრული. სისტემა ყოფილი იუგოსლავიის საერთო მოდელიდან მომდინარეობს, ამიტომ მსგავს სტრუქტურას სერბულ და ბოსნიურ საბუთებშიც შეხვდებით.
თარგმანში ნომერი არ ითარგმნება, ახლებურად არ იყოფა და არ „სწორდება“. ჩვენი წესია ციფრების ცალ-ცალკე შედარება დედანთან, ხოლო ცუდად წაკითხვადი სკანის შემთხვევაში - კლიენტისგან უკეთესი ასლის მოთხოვნა. იგივე წესი ვრცელდება კომპანიის საგადასახადო ნომერზე (PIB), რეგისტრაციის ნომერზე, პასპორტის ნომერზე, აქტის ნომერსა და საბანკო ანგარიშზე. ვარაუდით ჩაწერილი ერთი ციფრი შეიძლება მთელი პაკეტის ხელახლა მომზადების მიზეზი გახდეს.
პირადობის ბარათი, პასპორტი და სახელის ერთიანი ფორმა
მონტენეგროს პირადობის ბარათი (lična karta) და პასპორტი (pasoš) ითარგმნება ქორწინების რეგისტრაციის, ბანკში ანგარიშის გახსნის, ნოტარიული გარიგების, დასაქმების ან ბინადრობის საქმეებში. თარგმანში აისახება ყველა ველი, მათ შორის მოქმედების ვადა, გამცემი ორგანო და მანქანით წასაკითხი ზოლის არსებობა. პასპორტის თარგმნის ზოგად წესებზე დაწვრილებით იხილეთ გვერდზე პასპორტის თარგმნა.
სახელისა და გვარის ქართული ფორმა პასპორტის ლათინურ ჩანაწერს უნდა ეყრდნობოდეს. მაგალითად, Vuković, Đurović ან Radonjić ქართულად ყველა საბუთში ერთნაირად უნდა დაიწეროს. თუ პირს საქართველოში უკვე აქვს საბუთი, სადაც სახელი გარკვეული ფორმით დამკვიდრდა, ვიყენებთ სწორედ იმ ფორმას. იგივე ეხება ქალაქებსა და ქუჩებს: Podgorica, Nikšić, Herceg Novi და Kotor ქართული ტრანსკრიფციით იწერება, საჭიროებისას კი დედნის ფორმა ფრჩხილებში რჩება.
ბინადრობისა და მუშაობის ნებართვები უცხოელებისთვის
უცხოელთა ბინადრობასა და დასაქმებას მონტენეგროში უცხოელთა შესახებ კანონი (Zakon o strancima) აწესრიგებს, განაცხადებს კი შინაგან საქმეთა სამინისტრო განიხილავს. 90 დღეზე მეტი ხნით დასაქმებისთვის, როგორც წესი, საჭიროა დროებითი ბინადრობისა და მუშაობის ერთიანი ნებართვა - jedinstvena dozvola za privremeni boravak i rad. ბინადრობა შეიძლება ეფუძნებოდეს ოჯახის გაერთიანებას, სწავლას, საკუთარ ბიზნესს ან სხვა კანონიერ საფუძველს.
ასეთ საქმეებში ქართული მხრიდან ხშირად საჭიროა ნასამართლობის ცნობა, დაბადების ან ქორწინების მოწმობა, დიპლომი და შრომითი გამოცდილების დამადასტურებელი საბუთი. საბუთების ზუსტი სია, მათი მოქმედების ვადა და ფორმა (აპოსტილი, თარგმანი, დამოწმება) უშუალოდ MUP-თან ან თქვენს იურისტთან უნდა დაზუსტდეს, რადგან კანონში ცვლილებები პერიოდულად შედის. ჩვენ ვამზადებთ მონტენეგრულ თარგმანს ამ სიის მიხედვით და ვამოწმებთ, რომ თქვენი სახელი ყველა საბუთში ერთნაირად ეწეროს.
CRPS და მონტენეგროს კომპანიის დოკუმენტები
მონტენეგროში კომპანიები რეგისტრირდება ბიზნეს სუბიექტების ცენტრალურ რეესტრში - Centralni registar privrednih subjekata (CRPS). რეესტრი ელექტრონული, საჯარო მონაცემთა ბაზაა, რომელსაც საგადასახადო ადმინისტრირებაზე პასუხისმგებელი სახელმწიფო ორგანო აწარმოებს. CRPS-ის ამონაწერში ჩანს საფირმო სახელწოდება, სამართლებრივი ფორმა, მისამართი, რეგისტრაციის ნომერი, დამფუძნებლები, აღმასრულებელი დირექტორი და წარმომადგენლობის უფლებამოსილება.
ქართულ ბანკში ანგარიშის გახსნისას, საქართველოში ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის დაფუძნებისას ან ქართველ პარტნიორთან ხელშეკრულების გაფორმებისას ეს მონაცემები ზუსტ ქართულ ფორმას საჭიროებს. სამართლებრივი ფორმა, მაგალითად d.o.o. (društvo sa ograničenom odgovornošću), ქართულად შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებად ითარგმნება, დედნის შემოკლება კი ფრჩხილებში რჩება. კომპანიის სახელი, როგორც საკუთარი სახელი, უცვლელად ან ტრანსკრიფციით გადმოდის და არ „ითარგმნება“ სიტყვასიტყვით.
| დოკუმენტის ჯგუფი | მონტენეგროს წყარო ან ტერმინი | თარგმნისას საკონტროლო მონაცემები |
|---|---|---|
| სამოქალაქო რეესტრი | MUP, matični registar | ჩანაწერის ნომერი, თარიღი, მშობლები, შენიშვნების გრაფა |
| მოქალაქეობა | uvjerenje o crnogorskom državljanstvu | გამცემი ორგანო, გაცემის თარიღი, პირის მონაცემები |
| პირადობა | lična karta, pasoš, JMB | 13-ნიშნა ნომერი, ლათინური სახელი, მოქმედების ვადა |
| ბიზნესი | CRPS, PIB, d.o.o. | დასახელება, სამართლებრივი ფორმა, დირექტორი, წარმომადგენლობა |
| განათლება | diploma, dodatak diplomi | კვალიფიკაცია, პროგრამა, კრედიტები, ნიშნები |
| სასამართლო | osnovni sud, presuda, rješenje | საქმის ნომერი, მხარეები, სარეზოლუციო ნაწილი, ძალაში შესვლა |
მონტენეგროს ნოტარიუსები და სასამართლო თარჯიმნები
მონტენეგროში ნოტარიატი დამოუკიდებელი პროფესიაა: ნოტარიუსს (notar) იუსტიციის სამინისტრო ნიშნავს, ხოლო ყველა ნოტარიუსი მონტენეგროს ნოტარიუსთა პალატის (Notarska komora Crne Gore) სავალდებულო წევრია. მონტენეგროს ნოტარიული აქტები - ნასყიდობის ხელშეკრულება, მინდობილობა, სამკვიდრო საბუთი - საქართველოშიც ხშირად გამოიყენება, მაგალითად, როცა ქართველი მოქალაქე ადრიატიკის სანაპიროზე ბინას ყიდულობს ან ყიდის და საქმეს თბილისიდან მართავს.
მონტენეგროს ორგანოში თარგმანის წარდგენისას შეიძლება მოითხოვონ ადგილობრივი უფლებამოსილი თარჯიმნის - tumač, ხშირად sudski tumač - მიერ დამოწმებული ვერსია. ასეთი თარჯიმნების სიას მონტენეგროს იუსტიციის სამინისტრო აქვეყნებს. ამიტომ, თუ ქართულ საბუთს მონტენეგროსთვის ამზადებთ, წინასწარ გაარკვიეთ, მიიღებენ თუ არა საქართველოში შესრულებულ ნოტარიულ თარგმანს. ზოგჯერ პრაქტიკულია, ქართულ საბუთს აპოსტილი აქ დაერთოს და თარგმანი ადგილზე გაკეთდეს, ზოგ შემთხვევაში კი ჩვენი დამოწმებული თარგმანი სრულიად საკმარისია.
აპოსტილი: მონტენეგრო და საქართველო ჰააგის კონვენციაში
ჰააგის 1961 წლის აპოსტილის კონვენციის სტატუსის ცხრილის მიხედვით, მონტენეგრო კონვენციის მონაწილე გახდა უფლებამონაცვლეობით და კონვენცია მისთვის 2006 წლის 3 ივნისიდან მოქმედებს. საქართველო კონვენციას შეუერთდა და მისთვის ის 2007 წლის 14 მაისიდან არის ძალაში. ეს ნიშნავს, რომ მონტენეგროსა და საქართველოს შორის მოძრავ საჯარო საბუთს, ჩვეულებრივ, აპოსტილი ახლავს, საკონსულო ლეგალიზაციის გრძელი ჯაჭვი კი აღარ არის საჭირო.
მონტენეგროში აპოსტილს პირველი ინსტანციის, ანუ ძირითადი სასამართლოები (osnovni sud) აფორმებენ, გარკვეულ შემთხვევებში კი - იუსტიციის სამინისტრო. ქართულ საბუთზე აპოსტილის მიღების წესი აღწერილია ჩვენს აპოსტილის გვერდზე. ჩვეულებრივ, აპოსტილი ჯერ დედანს ერთვის, შემდეგ კი ითარგმნება მთლიანი კომპლექტი - საბუთიც და აპოსტილის ტექსტიც.
მნიშვნელოვანია, გვესმოდეს, რას ადასტურებს აპოსტილი: ხელმოწერის ნამდვილობას, ხელმომწერის უფლებამოსილებას და, საჭიროებისას, ბეჭდის ან შტამპის იდენტურობას. ის არ ადასტურებს საბუთის შინაარსის სისწორეს, არ ცვლის თარგმანს და თავისთავად არ ავალდებულებს მიმღებ ორგანოს, საბუთი ნებისმიერი მიზნისთვის მიიღოს.
ნოტარიული თარგმანი საქართველოში
საქართველოს უწყებები უცხოენოვან საბუთთან ერთად ხშირად ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს ითხოვენ. ამ დროს ქართველი ნოტარიუსი ადასტურებს თარჯიმნის ხელმოწერის ნამდვილობას - და არა მონტენეგროს საბუთის შინაარსს, მის კანონიერებას ან გამცემი ორგანოს უფლებამოსილებას. თარგმანის სიზუსტეზე პასუხს თარჯიმანი აგებს, ამიტომ ჩვენთვის თითოეული სტრიქონის, ციფრისა და ბეჭდის ტექსტის შემოწმება პრინციპული საკითხია.
შეკვეთისას წინასწარ ვთანხმდებით, თარგმანი დედანთან აიკინძება, ნოტარიულად დამოწმებულ ასლთან თუ ცალკე ეგზემპლარად გაფორმდება. ეს გადაწყვეტილება დამოკიდებულია იმაზე, დაგიბრუნდებათ თუ არა დედანი და ვის წარედგინება კომპლექტი. პროცედურის დეტალები აღწერილია გვერდზე ნოტარიული თარგმნა.
განათლების დოკუმენტები და დიპლომის აღიარება
მონტენეგროში უცხოური განათლების საბუთების აღიარებას განათლების სფეროზე პასუხისმგებელი სამინისტრო ახორციელებს. ადგილობრივი კანონი ცალ-ცალკე პროცედურად განიხილავს საბუთის აღიარებას და კვალიფიკაციის გათანაბრებას (priznavanje და izjednačavanje), ხოლო მოთხოვნები დამოკიდებულია იმაზე, სწავლის გაგრძელებისთვის გჭირდებათ აღიარება თუ დასაქმებისთვის. საქართველოში უცხოური განათლების აღიარება განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კომპეტენციაა.
დიპლომისა და მისი დანართის თარგმნისას ზუსტად გადმოგვაქვს უნივერსიტეტის (მაგალითად, Univerzitet Crne Gore) და ფაკულტეტის სახელი, პროგრამა, მინიჭებული კვალიფიკაცია, სწავლის პერიოდი, საგნები, კრედიტები და ნიშნები. ნიშნების სხვა სისტემაში გადაყვანა თარჯიმნის საქმე არ არის - ამას აღიარების ორგანო აკეთებს. დაწვრილებით იხილეთ დიპლომის თარგმნის გვერდი.
სამედიცინო, საბანკო და ქონებრივი დოკუმენტები
სამედიცინო საბუთი ითარგმნება, როცა პაციენტი მკურნალობას საქართველოში აგრძელებს, სადაზღვევო კომპანიას მიმართავს ან მეორე აზრს ეძებს. მონტენეგროს კლინიკის ეპიკრიზში (otpusna lista), კვლევის პასუხსა თუ ექიმის დასკვნაში ზუსტად უნდა დარჩეს დიაგნოზი, ლათინური ტერმინები, დოზები, საზომი ერთეულები და ქრონოლოგია. გაურკვეველ ხელნაწერს არ ვასრულებთ ვარაუდით - ასეთ ადგილს თარგმანში შესაბამისი შენიშვნით აღვნიშნავთ.
საბანკო ამონაწერი, შრომითი ანაზღაურების ცნობა და სესხის ხელშეკრულება ხშირად ვიზის, ბინადრობის ან ქართულ ბანკში ანგარიშის გახსნისთვის ითარგმნება. ასეთ ტექსტებში ციფრები, ვალუტა და პერიოდები ცხრილის სახით უცვლელად გადმოდის. უძრავი ქონების საქმეებში ითარგმნება ნასყიდობის ხელშეკრულება, ქონების ამონაწერი (list nepokretnosti) და მინდობილობა; აქ განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა საკადასტრო მონაცემებს, ფართობს და მესაკუთრეთა წილებს.
სასამართლო და იურიდიული ტექსტები
მონტენეგროს სასამართლოს აქტები საქართველოში ყველაზე ხშირად განქორწინების, ბავშვის მეურვეობის, მემკვიდრეობის ან სავალო დავის საქმეებში გვხვდება. გადაწყვეტილებაში (presuda) თუ განჩინებაში (rješenje) ზუსტად უნდა აისახოს საქმის ნომერი, სასამართლოს დასახელება, მხარეები, სარეზოლუციო ნაწილი და კანონიერ ძალაში შესვლის აღნიშვნა (pravosnažnost), რადგან სწორედ ამ ელემენტს ამოწმებენ საქართველოში აღიარებისა თუ აღსრულების დროს.
ხელშეკრულებებსა და მინდობილობებში მნიშვნელოვანია უფლებამოსილების ფარგლების ზუსტი გადმოტანა: ქონების განკარგვა, ბანკში მოქმედება, სასამართლოში წარმომადგენლობა თუ საბუთების გამოთხოვა. თარგმანი იურიდიულ კონსულტაციას ვერ ჩაანაცვლებს; თუ წყარო-ტექსტი არასრულია ან კონკრეტული მიზნისთვის შეუფერებელი, ჯერ იურისტთან ან ნოტარიუსთან უნდა დაზუსტდეს და მერე ითარგმნოს.
eUprava და ელექტრონული საბუთები
მონტენეგროს მთავრობას აქვს ელექტრონული მმართველობის ერთიანი პორტალი eUprava, რომლის მეშვეობითაც მოქალაქეებსა და კომპანიებს ზოგიერთი სახელმწიფო სერვისი ონლაინ ხელმისაწვდომია. ელექტრონულად მიღებულ საბუთს შეიძლება ჰქონდეს ციფრული ხელმოწერა, QR კოდი ან გადამოწმების მითითება.
ასეთი საბუთის თარგმანში აისახება ყველა ხილული ელემენტი: ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემები, გადამოწმების ტექსტი და QR კოდის არსებობა. კოდის შიგთავსს თარჯიმანი არ „ამატებს“ - ითარგმნება მხოლოდ ის, რაც საბუთზე წერია. წინასწარ ღირს დაზუსტება, მიიღებს თუ არა ქართული მიმღები ორგანო ელექტრონული საბუთის ამონაბეჭდს, თუ ქაღალდის ვერსიას ან აპოსტილიან ეგზემპლარს მოითხოვს.
როგორ შევუკვეთოთ მონტენეგრული თარგმანი
შეკვეთა იწყება სრული მასალის მოწოდებით. გადაიღეთ ყველა გვერდი კარგ განათებაზე ან გააერთიანეთ ერთ PDF ფაილად, მათ შორის უკანა მხარე, აპოსტილი და დანართები. მიუთითეთ თარგმნის მიმართულება, ქვეყანა, სადაც საბუთს წარადგენთ, მიმღები ორგანო და თქვენთვის სასურველი თარიღი. თუ გაქვთ პასპორტის ასლი ან უკვე თარგმნილი საბუთი, ისიც გამოგვიგზავნეთ, რომ სახელები ერთიანად ჩაიწეროს.
მასალის მიღება
ვიღებთ ყველა გვერდს, ბეჭედს, ხელმოწერას, აპოსტილს და ელექტრონული დადასტურების ტექსტს.
მიზნის დაზუსტება
ვადგენთ მიმღებ ორგანოს, საჭირო დამწერლობას და დამოწმების ფორმას.
თარგმნა და შემოწმება
ვთარგმნით და ცალკე ვამოწმებთ სახელებს, JMB-ს, ნომრებს, თარიღებსა და ტერმინოლოგიას.
ჩაბარება
გაწვდით ელექტრონულ ვერსიას ან შეთანხმებულ ნოტარიულად დამოწმებულ ეგზემპლარს.
შესრულების ვადა და სამუშაოს დაგეგმვა
სტანდარტული მოცულობის საბუთი, მაგალითად ერთი ამონაწერი ან ცნობა, როგორც წესი, მზადდება იმავე ან მომდევნო დღეს. მოცულობითი პაკეტის, სასამართლო მასალის ან ტექნიკური ტექსტის ვადა ფაილების ნახვის შემდეგ თანხმდება. გაითვალისწინეთ, რომ აპოსტილის გაფორმება, საბუთის გამოთხოვა მონტენეგროს რეესტრიდან ან ნოტარიუსთან ვიზიტი დამოუკიდებელი ეტაპებია და მათი ვადები შესაბამის უწყებაზეა დამოკიდებული.
- გვერდებისა და დანართების რაოდენობა: აპოსტილი, უკანა მხარე და ბეჭდები ცალკე ითარგმნება.
- დამწერლობა: კირილიცით ან ხელით შევსებული საბუთი დამატებით შემოწმებას საჭიროებს.
- დამოწმების ფორმა: ნოტარიული დამოწმება ცალკე ეტაპია და ოფისში ფიზიკურ ხელმოწერას მოითხოვს.
- მიმღების მოთხოვნები: თუ მიმღები ორგანო ტერმინების ან ფორმატის განსაკუთრებულ წესს ადგენს, ამას წინასწარ ვითვალისწინებთ.
- შეხვედრის თარიღი: თუ უწყებაში უკვე გაქვთ ვიზიტი დაჯავშნილი, ეს შეკვეთისთანავე გვაცნობეთ.
თბილისის ოფისი და დისტანციური მომსახურება
ჩვენი ოფისი მდებარეობს მისამართზე: დავით აღმაშენებლის გამზირი 118, თბილისი. აქ შეგიძლიათ მოიტანოთ დედანი, ხელი მოაწეროთ საჭირო საბუთს ან წაიღოთ ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი. თუმცა მონტენეგრული თარჯიმნის მომსახურების დიდი ნაწილი დისტანციურად სრულდება: ფაილს გვიგზავნით მონტენეგროდან, ბათუმიდან, ქუთაისიდან, სხვა ქალაქიდან თუ ქვეყნიდან და მზა თარგმანს ელექტრონულად იღებთ.
ქაღალდის დამოწმებული ეგზემპლარი მხოლოდ მაშინ გჭირდებათ, როცა ამას მიმღები ორგანო ითხოვს. ასეთ შემთხვევაში წინასწარ ვთანხმდებით, როგორ გადმოგეცემათ საბუთი, რომ დედნის გაგზავნა მხოლოდ საჭიროებისას მოგიწიოთ. თარჯიმნის სხვა მიმართულებების ჩამონათვალს იხილავთ გვერდზე თარჯიმნის მომსახურება.
ხარისხის კონტროლი მონტენეგრულ თარგმანში
მზა ფაილის გადაცემამდე თარგმანი ცალკე შემოწმების ეტაპს გადის. მოწმდება სათაური და გამცემი ორგანო, ლათინური და კირილიცური ფორმების შესაბამისობა, სახელები, გვარები, ტოპონიმები, JMB, PIB, პასპორტისა და აქტის ნომრები, თარიღები, თანხები, ბეჭდებისა და ხელმოწერების აღნიშვნები. მრავალგვერდიან პაკეტში ერთი პირი, კომპანია თუ მისამართი ყველა გვერდზე ერთნაირად უნდა ეწეროს.
ტექსტის სტილი მიზანს ერგება: სასამართლო აქტს ფორმალური, მაქსიმალურად ზუსტი ენა სჭირდება, სამედიცინო დასკვნას - ტერმინოლოგიური სიზუსტე, საქმიან წერილს კი ბუნებრივი მონტენეგრული. დაზიანებულ ან წაუკითხავ მონაკვეთს თვითნებურად არ ვავსებთ: ის ან უკეთესი ასლით ზუსტდება, ან თარგმანში შესაბამისი შენიშვნით აღინიშნება.
მონტენეგროს საბუთი გაქვთ სათარგმნი? გამოგვიგზავნეთ ყველა გვერდი და მიუთითეთ, სად წარადგენთ თარგმანს. განვსაზღვრავთ მოცულობას, დამწერლობას, ვადასა და გაფორმების შესაფერის ფორმას.
დარეკვა: 501 113 200მონტენეგროს საბუთებთან ერთად ხშირად საჭიროა აპოსტილი, ნოტარიული თარგმნა და პასპორტის თარგმნა, ხოლო მეზობელი ქვეყნების საბუთებისთვის - სერბული ან ხორვატული თარჯიმანი.
ხშირად დასმული კითხვები მონტენეგრულ თარგმანზე
საჭიროა თუ არა მონტენეგროს საბუთზე აპოსტილი საქართველოში წარსადგენად?
მონტენეგრო და საქართველო ჰააგის აპოსტილის კონვენციის მონაწილეები არიან, ამიტომ მონტენეგროს საჯარო საბუთს, ჩვეულებრივ, აპოსტილი სჭირდება და არა საკონსულო ლეგალიზაცია. მონტენეგროში აპოსტილს ძირითადი სასამართლო აფორმებს. სჭირდება თუ არა ის კონკრეტულ საქმეს, მიმღები ქართული უწყება ადგენს.
მონტენეგრული და სერბული ერთი და იგივე ენაა?
ენები ძალიან ახლოსაა და მათი მატარებლები ერთმანეთის ესმით, მაგრამ 2007 წლის კონსტიტუციით მონტენეგრული მონტენეგროს ოფიციალური ენაა, იეკავური ფორმებითა და საკუთარი ტერმინოლოგიით. თარგმნისას ვითვალისწინებთ, რომელი ქვეყნის ორგანომ გასცა საბუთი, და ტერმინებს ამის მიხედვით ვარჩევთ.
თარგმნით კირილიცით დაწერილ მონტენეგროს საბუთს?
დიახ. ვთარგმნით როგორც ლათინური, ისე კირილიცური საბუთებს, მათ შორის Ś და Ź ასოების შემცველ ტექსტს. ქართულიდან მონტენეგრულად თარგმნისას დამწერლობას მიმღები ორგანოს მოთხოვნის მიხედვით ვირჩევთ.
როგორ აისახება JMB თარგმანში?
13-ნიშნა პირადი ნომერი თარგმანში უცვლელად, ციფრი ციფრზე გადადის და დედანს ცალკე ედარება. თუ სკანზე რომელიმე ციფრი გაურკვეველია, უკეთეს ასლს ვითხოვთ და ნომერს ვარაუდით არ ვასწორებთ.
რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი მონტენეგრულ თარგმანზე?
ნოტარიუსი ადასტურებს თარჯიმნის ხელმოწერის ნამდვილობას. ის არ ამოწმებს მონტენეგროს საბუთის შინაარსს და არ ანიჭებს მას დამატებით იურიდიულ ძალას, ხოლო თარგმანის სიზუსტეზე პასუხს თარჯიმანი აგებს.
მიიღებს თუ არა მონტენეგროს ორგანო საქართველოში შესრულებულ თარგმანს?
ეს თავად მიმღებ ორგანოზეა დამოკიდებული. ზოგი იღებს ქართულ ნოტარიულ თარგმანს, ზოგი კი მონტენეგროში უფლებამოსილი თარჯიმნის ვერსიას ითხოვს. სანამ საბუთს მოამზადებთ, სასურველია ეს მიმღებთან წინასწარ დააზუსტოთ.
რამდენ ხანში მზადდება მონტენეგრული თარგმანი?
ერთი სტანდარტული საბუთი, როგორც წესი, მზადდება იმავე ან მომდევნო დღეს. მოცულობითი პაკეტის, სასამართლო მასალის ან ტექნიკური ტექსტის ვადა ფაილების ნახვის შემდეგ თანხმდება. აპოსტილისა და სხვა უწყებების ვადები შესაბამის ორგანოზეა დამოკიდებული.
შემიძლია საბუთი მონტენეგროდან ონლაინ გამოგიგზავნოთ?
დიახ. საკმარისია ყველა გვერდის მკაფიო ფოტო ან PDF, მათ შორის აპოსტილისა და უკანა მხარის. ელექტრონულ ვერსიას ციფრულად მიიღებთ, ხოლო ნოტარიულად დამოწმებული ქაღალდის ეგზემპლარის გადაცემის წესი ცალკე თანხმდება.