როგორ გავაკეთოთ აპოსტილი ქართულ დიპლომსა და ნიშნების ფურცელზე?

დიპლომი, დანართი თუ ატესტატი საზღვარგარეთ სწავლის, მუშაობის ან კვალიფიკაციის აღიარებისთვის თითქმის ყოველთვის ორ რამეს მოითხოვს: დოკუმენტის ნამდვილობის დადასტურებას და გასაგებ თარგმანს. პირველს აპოსტილი უზრუნველყოფს, მეორეს - თარგმანი, რომელიც ხშირად ნოტარიულად უნდა დამოწმდეს.

ამ სტატიაში ავხსნით, რას ადასტურებს აპოსტილი, რომელი უწყება მუშაობს საგანმანათლებლო დოკუმენტებზე, რა უნდა შეამოწმოთ განაცხადამდე და რა თანმიმდევრობით გაიაროთ პროცესი ისე, რომ არც დრო დაკარგოთ და არც ერთი და იგივე სამუშაოს გამეორება მოგიწიოთ.

რა არის აპოსტილი

აპოსტილი არის სპეციალური დამოწმება, რომელიც ჰააგის 1961 წლის კონვენციით არის დადგენილი. კონვენციის მონაწილე ქვეყნები ერთმანეთის საჯარო დოკუმენტებს აპოსტილით იღებენ და დამატებით საკონსულო ლეგალიზაციას აღარ ითხოვენ.

მნიშვნელოვანია, რას ადასტურებს აპოსტილი და რას - არა. ის ადასტურებს დოკუმენტის გამცემი ორგანოს ან თანამდებობის პირის ხელმოწერისა და ბეჭდის ნამდვილობას. დოკუმენტის შინაარსს - შეფასებებს, საგნებს, კრედიტებს - აპოსტილი არ ამოწმებს და არ აფასებს. ამიტომ აპოსტილი არ ნიშნავს, რომ უცხოური უნივერსიტეტი თქვენს კვალიფიკაციას ავტომატურად აღიარებს: აღიარება მიმღები მხარის ცალკე პროცედურაა.

ვინ რას აკეთებს

ჰააგის კონფერენციის რეესტრის მიხედვით, საქართველოში აპოსტილის სამი კომპეტენტური ორგანოა და თითოეული თავის დოკუმენტებზე მუშაობს:

• იუსტიციის სამინისტროს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო - ზოგადი კომპეტენტური ორგანო ყველა იმ დოკუმენტისთვის, რომელიც დანარჩენ ორს არ ეკუთვნის, მათ შორის ნოტარიული აქტებისთვის. განაცხადს იუსტიციის სახლი იღებს;
• განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი - საგანმანათლებლო დოკუმენტებზე აპოსტილის კომპეტენტური ორგანო: დიპლომი, დანართი, ატესტატი და სხვა;
• შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო - იმ დოკუმენტებზე, რომლებსაც თავად გასცემს, მაგალითად ნასამართლეობის ცნობაზე.

საგანმანათლებლო დოკუმენტისთვის ორი უწყება ერთად მუშაობს:

• იუსტიციის სახლი (სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო) - იღებს განაცხადს. საგანმანათლებლო დოკუმენტს თავად არ ამოწმებს და განაცხადს ელექტრონულად უგზავნის ცენტრს;
• განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი - საგანმანათლებლო დოკუმენტზე აპოსტილის კომპეტენტური ორგანო. ამოწმებს, გასცა თუ არა დოკუმენტი უფლებამოსილმა დაწესებულებამ და იმ პირზე, ვინც მასშია მითითებული, და იღებს გადაწყვეტილებას აპოსტილის შესახებ.

სწორედ ამიტომ არის საგანმანათლებლო დოკუმენტი ცალკე გზა. სხვა დოკუმენტისგან განსხვავებით, აქ შემოწმება მხოლოდ ხელმოწერასა და ბეჭედს არ ეხება: ცენტრი ადასტურებს, რომ დაწესებულებას ასეთი დოკუმენტის გაცემის უფლება ჰქონდა და რომ დოკუმენტი მართლაც იმ პირზეა გაცემული. ეს დამატებით დროს მოითხოვს და გეგმაში წინასწარ უნდა ჩადოთ.

რომელ დოკუმენტებს ეხება

საგანმანათლებლო დოკუმენტის წესი ვრცელდება ყველა იმ დოკუმენტზე, რომელიც სწავლის დასრულებას ან სწავლის პროცესს ადასტურებს. პრაქტიკაში ყველაზე ხშირად ესენია:

• დიპლომი - ბაკალავრის, მაგისტრის, დოქტორის ან სხვა საფეხურის;
• დიპლომის დანართი - საგნები, კრედიტები და შეფასებები. უცხოური უნივერსიტეტი ყველაზე დეტალურად სწორედ მას კითხულობს;
• ატესტატი - ზოგადი განათლების დასრულების დოკუმენტი, რომელიც ბაკალავრიატზე ჩაბარებისას სჭირდებათ;
• ნიშნების ფურცელი - შეფასებების ამონაწერი, როცა მიმღები მხარე მას ცალკე ითხოვს;
• აკადემიური ცნობა - მაგალითად, სწავლის მიმდინარეობის ან გავლილი კურსების დამადასტურებელი.

მთავარი წესი: თითოეული დოკუმენტი ცალკეა და თითოეულს ცალკე აპოსტილი სჭირდება. დიპლომზე დასმული აპოსტილი დანართს ან ნიშნების ფურცელს არ ფარავს. სანამ განაცხადს შეიტანთ, მიმღები მხარის მოთხოვნებში გადაამოწმეთ, ზუსტად რომელ დოკუმენტებზე სჭირდებათ აპოსტილი, და განაცხადი ყველაზე ერთად წარადგინეთ.

რა უნდა შეამოწმოთ განაცხადამდე

იუსტიციის სახლში მისვლამდე რამდენიმე წუთიანი შემოწმება ხშირად ზედმეტ ვიზიტს გაცილებთ:

• პირადობის დოკუმენტი - პირადობის მოწმობა ან პასპორტი;
• ორიგინალები - აპოსტილი ორიგინალზე ისმება, ამიტომ თან იქონიეთ ყველა საჭირო დოკუმენტის ორიგინალი და არა ასლი;
• სახელი და გვარი - შეადარეთ პასპორტს. თუ გვარი სწავლის შემდეგ შეიცვალა, ცვლილების დამადასტურებელი დოკუმენტი ხელთ გქონდეთ და განაცხადისას იკითხეთ, სჭირდებათ თუ არა;
• ბეჭდები და ხელმოწერები - უნდა იკითხებოდეს. დაზიანებული ან გაცვეთილი ბეჭედი შემოწმებას ართულებს;
• მიმღები მხარის მოთხოვნა - რომელ დოკუმენტებზე სჭირდებათ აპოსტილი, საჭიროა თუ არა თარგმანი და ნოტარიული დამოწმება, და რა ენაზე.

ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. შეამოწმეთ ორიგინალი. სახელი და გვარი პასპორტს უნდა ემთხვეოდეს, ბეჭდები და ხელმოწერები უნდა იკითხებოდეს. დიპლომი და დანართი ცალკე დოკუმენტებია და თითოეულს ცალკე აპოსტილი სჭირდება;
2. წარადგინეთ განაცხადი იუსტიციის სახლში პირადობის დოკუმენტითა და ორიგინალებით;
3. დაელოდეთ ცენტრის შემოწმებას. ჰააგის კონფერენციის რეესტრში (განახლება: 2023 წლის ოქტომბერი) საგანმანათლებლო დოკუმენტზე მითითებულია 10 სამუშაო დღე. მოქმედი ვადა განაცხადისას გადაამოწმეთ;
4. მიიღეთ დოკუმენტი აპოსტილით;
5. თარგმნეთ დოკუმენტი აპოსტილთან ერთად და, საჭიროების შემთხვევაში, დაამოწმეთ ნოტარიულად. ჩვენთან ეს იმავე ან მომდევნო დღეს მზადდება.

თარგმანი აპოსტილის შემდეგ

აპოსტილი დოკუმენტის ნაწილი ხდება, ამიტომ თარგმანში ის ისევე უნდა აისახოს, როგორც დიპლომის ტექსტი, ბეჭდები და ხელმოწერები. ჩვენ ვთარგმნით დიპლომს, დანართსა და ნიშნების ფურცელს და აპოსტილის ტექსტს ერთად, ერთი მთარგმნელის ხელით, რომ საგნების სახელები და ტერმინები ყველა დოკუმენტში ერთნაირი იყოს.

შეფასებები თარგმანში რჩება ისე, როგორც ორიგინალშია: სხვა სისტემაში გადაყვანა მიმღები მხარის საქმეა და არა მთარგმნელის. კლიენტის დოკუმენტების შინაარსზე ხელოვნურ ინტელექტს არ ვიყენებთ. თარგმანი და ნოტარიული დამოწმება იმავე ან მომდევნო დღეს მზადდება. დაწვრილებით: დიპლომის თარგმნა და ატესტატის თარგმნა.

ორი სხვადასხვა აპოსტილი

ზოგი ქვეყანა ორ აპოსტილს ითხოვს. პირველი ისმება დიპლომზე და ადასტურებს საგანმანათლებლო დოკუმენტის ნამდვილობას. მეორე ისმება ნოტარიულ თარგმანზე და ადასტურებს ნოტარიუსის ხელმოწერასა და ბეჭედს. მეორეს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო სვამს და ის პირველს არ ცვლის.

ეს ორი აპოსტილი სხვადასხვა უწყების გადაწყვეტილებაა და სხვადასხვა დროს ხდება: პირველი თარგმნამდე, მეორე - ნოტარიული დამოწმების შემდეგ. თუ მიმღები მხარე ორივეს ითხოვს, გეგმაში ორივე ეტაპი ჩადეთ. რას ადასტურებს თითოეული: ნოტარიული თუ აპოსტილი.

საბჭოთა და ლიკვიდირებული დაწესებულების დიპლომი

აპოსტილი საბჭოთა პერიოდში გაცემულ დიპლომზეც შეიძლება, თუმცა აქ შემოწმება უფრო რთულია. ცენტრმა უნდა დაადასტუროს, რომ დოკუმენტი უფლებამოსილმა დაწესებულებამ გასცა და იმ პირზე, ვინც მასშია მითითებული. როცა დაწესებულება აღარ არსებობს, სახელი შეიცვალა ან სხვა დაწესებულებას შეუერთდა, ამ ფაქტების გადამოწმებას შეიძლება მეტი დრო დასჭირდეს.

ზუსტ ვადას ასეთ შემთხვევაში ვერავინ დაგპირდებათ, ამიტომ ერთადერთი სწორი რჩევა ასეთია: დაიწყეთ ადრე. თუ დიპლომი ძველია, დაზიანებულია ან დაწესებულება ლიკვიდირებულია, განაცხადისას ეს წინასწარ აღნიშნეთ და იკითხეთ, რა შეიძლება დასჭირდეს შემოწმებას. თარგმანის ნაწილს ამ დროს ჩვენ პარალელურად ვერ დავიწყებთ - ის აპოსტილის შემდეგ მზადდება.

გავრცელებული შეცდომები

• თარგმანი აპოსტილამდე. აპოსტილი თარგმანში აღარ აისახება და თარგმანის თავიდან მომზადება გიწევთ;
• მხოლოდ დიპლომზე აპოსტილი. თუ უნივერსიტეტი დანართსაც ითხოვს, მასაც ცალკე აპოსტილი სჭირდება;
• ბოლო კვირაზე გადადება. საბჭოთა პერიოდის ან ლიკვიდირებული დაწესებულების დიპლომის შემოწმებას შეიძლება მეტი დრო დასჭირდეს.

როდის არ გჭირდებათ აპოსტილი

აპოსტილი მხოლოდ ჰააგის 1961 წლის კონვენციის მონაწილე ქვეყნებში მოქმედებს. თუ დოკუმენტი იმ ქვეყანაში მიდის, რომელიც კონვენციის წევრი არ არის, საჭიროა საკონსულო ლეგალიზაცია, და პროცესი სხვაგვარია - დაწვრილებით: აპოსტილი თუ ლეგალიზაცია. ზოგ შემთხვევაში კი აპოსტილი არც ერთი სახით არ არის საჭირო: ბევრი უნივერსიტეტი განაცხადის ეტაპზე მხოლოდ ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, აპოსტილს კი - ჩარიცხვის შემდეგ. ამიტომ ჯერ მიმღების მოთხოვნები წაიკითხეთ.

წყაროები

• HCCH: Georgia - Competent Authority (Art. 6);
• განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი.

როგორ დავგეგმოთ პროცესი

ხშირად დასმული კითხვები

დაკავშირებული გვერდები