ხელშეკრულებების და კონტრაქტების თარგმნა - ორენოვანი ფორმატით, დავის რისკის გარეშე

ეს გვერდი კომპანიებისთვის, იურისტებისთვის და ინვესტორებისთვისაა, ვისაც ხელშეკრულება უცხოელ პარტნიორთან უნდა გააფორმოს ან უცხოენოვანი კონტრაქტი ქართულ ბანკში, რეესტრში თუ სასამართლოში წარადგინოს. სამი რამ, რასაც ყოველ შეკვეთაზე ვაკეთებთ: ორენოვანი ფორმატი (დედანი და თარგმანი გვერდიგვერდ), NDA ფაილის გამოგზავნამდე და სტანდარტული ხელშეკრულების ჩაბარება იმავე ან მომდევნო დღეს.

იურიდიული თარგმანის სხვა მიმართულებები - სასამართლო მასალები, სანოტარო აქტები, კორპორატიული დოკუმენტები - აღწერილია გვერდზე იურიდიული თარგმანი.

რატომ არ კმარა "კარგი თარგმანი" ხელშეკრულებისთვის

ჩვეულებრივ ტექსტში სინონიმი სტილის საკითხია. ხელშეკრულებაში სინონიმი ახალი ვალდებულებაა. თუ მუხლ 3-ში "Goods" ითარგმნა როგორც "საქონელი", მუხლ 9-ში კი როგორც "პროდუქცია", მოწინააღმდეგე მხარის ადვოკატი იკითხავს: ორი სხვადასხვა საგანია?

ამიტომ ხელშეკრულების თარგმნას ვიწყებთ არა პირველი წინადადებით, არამედ განმარტებების (Definitions) მუხლით. თითოეულ განსაზღვრულ ტერმინს ერთხელ ვუძებნით ეკვივალენტს და მთელ დოკუმენტში, დანართების ჩათვლით, მხოლოდ მას ვიყენებთ. თუ თქვენს კომპანიას წინა ხელშეკრულებების ნათარგმნი ვერსიები აქვს, ტერმინებს მათ ვუთანხმებთ, რომ ახალი კონტრაქტი ძველს არ ეწინააღმდეგებოდეს.

ორენოვანი ფორმატი: ორი სვეტი, ერთი დოკუმენტი

ორენოვანი (Bilingual) ხელშეკრულება ერთი დოკუმენტია, სადაც მარცხენა სვეტში დედანია, მარჯვენაში - თარგმანი. თითოეული მუხლი თავის თარგმანის პირდაპირ გვერდით დგას.

• ერთი ხელმოწერა - მხარეები აწერენ ხელს ერთ დოკუმენტს და არა ორ ცალკე ვერსიას, რომლებიც დროთა განმავლობაში შეიძლება დაშორდეს ერთმანეთს;
• სწრაფი შედარება - იურისტი ერთი შეხედვით ხედავს, ემთხვევა თუ არა მუხლი 12.3 თავის თარგმანს;
• ერთიანი ნუმერაცია - მუხლები, ქვეპუნქტები და დანართები ორივე ენაზე ერთნაირადაა დანომრილი;
• Prevailing Language - ხელშეკრულებაში ჩაწერილია, რომელ ენას აქვს უპირატესი ძალა წინააღმდეგობის შემთხვევაში.

ორენოვან ფორმატს ვამზადებთ Word-ში, ცხრილის სახით, რომ თქვენმა იურისტმა რედაქტირება შეძლოს. საჭიროების შემთხვევაში ვინარჩუნებთ დედნის სათაურებს, ლოგოს და ხელმოწერის ბლოკს. რით განსხვავდება ორენოვანი ხელშეკრულება ჩვეულებრივი თარგმანისგან, დაწვრილებით: ორენოვანი თუ ჩვეულებრივი ხელშეკრულება.

კრიტიკული პუნქტები, რომლებსაც ორჯერ ვამოწმებთ

Force Majeure (დაუძლეველი ძალა)

რა ითვლება დაუძლეველ ძალად, რა ვადაში უნდა შეატყობინოს მხარემ მეორეს და რა ხდება, თუ მოვლენა გრძელდება. ერთი გამოტოვებული "including but not limited to" ჩამონათვალს ამომწურავად აქცევს - და მხარე, რომელსაც პანდემია ან სანქცია შეეხო, დაცვის გარეშე რჩება.

Jurisdiction და Governing Law

რომელი ქვეყნის სამართალი მოქმედებს და სად განიხილება დავა. "Exclusive jurisdiction" და "non-exclusive jurisdiction" სხვადასხვა სამართლებრივ შედეგს იწვევს: პირველი სხვა სასამართლოს გამორიცხავს, მეორე - არა. საარბიტრაჟო დათქმაში ზუსტად გადმოგვაქვს ინსტიტუტის სახელი, არბიტრაჟის ადგილი (Seat) და ენა.

Liability და Indemnity

პასუხისმგებლობის ზღვარი (Limitation of Liability), პირგასამტეხლო (Liquidated Damages) და ზიანის ანაზღაურება (Indemnity). Indemnity და Guarantee ქართულად ხშირად ერთი სიტყვით ითარგმნება - ეს შეცდომაა, რადგან ორი სხვადასხვა ვალდებულებაა.

Termination და Notices

ცალმხრივი შეწყვეტის საფუძვლები, შეტყობინების ვადა და ფორმა. "Business days" და "calendar days" აღრევა ვადის ათვლას ცვლის და შეიძლება ხელშეკრულების შეწყვეტა დაგვიანებულად აქციოს.

Shall, May, Must

"Shall" ვალდებულებაა, "may" - უფლება. თარგმანში ეს განსხვავება ყოველ მუხლში უნდა შენარჩუნდეს, თორემ მხარის ვალდებულება ქაღალდზე უბრალო შესაძლებლობად იქცევა.

დანართები, სპეციფიკაციები და გრაფიკები

ხელშეკრულების ძირითადი ტექსტი ხშირად 10-15 გვერდია, დანართები კი - ორჯერ მეტი: ტექნიკური სპეციფიკაცია, ფასების ცხრილი, მიწოდების გრაფიკი, მომსახურების დონის შეთანხმება (SLA), საბანკო გარანტიის ფორმა. დავისას სწორედ დანართში იძებნება, რა უნდა მიეწოდებინა მხარეს და როდის.

დანართებს ვთარგმნით იმავე ტერმინოლოგიით, რაც ძირითად ტექსტს აქვს, და ვინარჩუნებთ ცხრილების სტრუქტურას. თუ ძირითადი ტექსტი მუხლ 4.1-ში "Delivery Date"-ს მიწოდების თარიღად განსაზღვრავს, დანართის გრაფიკშიც იგივე ტერმინი იქნება - და არა "გადაცემის დღე".

რა ტიპის ხელშეკრულებებს ვთარგმნით

• საერთაშორისო ნასყიდობის და მიწოდების კონტრაქტები (Supply, Sale and Purchase Agreement);
• დისტრიბუციის და აგენტური ხელშეკრულებები;
• იჯარის და ლიზინგის ხელშეკრულებები;
• სესხის, გირავნობის და იპოთეკის ხელშეკრულებები;
• შრომითი და საკონსულტაციო ხელშეკრულებები;
• პარტნიორთა შეთანხმება (Shareholders Agreement) და წილის ნასყიდობა (SPA);
• კონფიდენციალურობის შეთანხმება (NDA);
• მემორანდუმი და განზრახვის ოქმი (MoU, LoI);
• სამშენებლო კონტრაქტები, მათ შორის FIDIC-ის ფორმები.

ენები: ქართული - ინგლისური, რუსული, თურქული, გერმანული, ფრანგული, იტალიური, ესპანური და სხვა. საჭიროების შემთხვევაში ვასრულებთ ჯვარედინ თარგმანს ორ უცხო ენას შორის, მაგალითად ინგლისურიდან ესპანურად, ქართული შუალედური ვერსიის გარეშე.

უკვე ნათარგმნი ხელშეკრულება? შევამოწმებთ

თუ ხელშეკრულება თქვენმა თანამშრომელმა ან პარტნიორმა უკვე თარგმნა, ხელმოწერამდე შეგვიძლია მხოლოდ იურიდიული რედაქტირება შევასრულოთ: თარგმანს დედანს ვადარებთ პუნქტ-პუნქტ და შესწორებებს ცვლილებების რეჟიმში (Track Changes) გიბრუნებთ, შენიშვნებით თითოეულ სადავო ადგილზე.

ყველაზე ხშირად ვპოულობთ: "shall" და "may" აღრევას, გამოტოვებულ ქვეპუნქტებს, არასწორად გადატანილ თანხებს და ვალუტას, ერთი ტერმინის სამ სხვადასხვა თარგმანს და Warranty-ს და Indemnity-ს ერთ სიტყვად გაერთიანებას. ზოგადი ტექსტების შემოწმება აღწერილია გვერდზე რედაქტირება და კორექტურა.

უცხოენოვანი ხელშეკრულება საქართველოში: ბანკი, რეესტრი, სასამართლო

ხშირია საპირისპირო შემთხვევაც: ხელშეკრულება ინგლისურ ან რუსულ ენაზეა გაფორმებული და მისი წარდგენა ქართულ უწყებაში გჭირდებათ. საჯარო რეესტრის ინსტრუქციის მიხედვით, უცხოენოვან გარიგებას ქართული თარგმანი უნდა ერთოდეს. ქართული ბანკი სესხის ან გირავნობის განხილვისას ასევე ქართულ თარგმანს ითხოვს, სასამართლოში კი სამართალწარმოება ქართულ ენაზე მიმდინარეობს.

ასეთ შემთხვევაში ვთარგმნით ქართულად, ნოტარიული დამოწმებით, და ვინარჩუნებთ დედნის მუხლების ნუმერაციას, რომ ქართული ტექსტის ნებისმიერი მითითება დედანში იმავე ადგილას მიდიოდეს. თუ ხელშეკრულებას აქვს ქართული სვეტი, ვამოწმებთ, ემთხვევა თუ არა ის უცხოენოვან ტექსტს.

ნოტარიული დამოწმება და აპოსტილი

ბანკისთვის, საჯარო რეესტრისთვის ან სასამართლოსთვის ხშირად საჭიროა ხელშეკრულების ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი: ნოტარიუსი თარჯიმნის ხელმოწერის ნამდვილობას ადასტურებს. თუ ხელშეკრულება უცხოეთში უნდა წარადგინოთ, შესაძლოა დამატებით აპოსტილი ან ლეგალიზაცია დაგჭირდეთ - წინასწარ გადავამოწმებთ მიმღები მხარის მოთხოვნას. დაწვრილებით: ნოტარიული დამოწმება და აპოსტილი.

კონფიდენციალურობა

ხელშეკრულება ხელმოწერამდე კომერციული საიდუმლოებაა: ფასები, ფასდაკლებები, ექსკლუზიურობის პირობები, პარტნიორების ვინაობა. ამიტომ საჭიროების შემთხვევაში NDA-ს ფაილის მიღებამდე ვაწერთ ხელს - თქვენი შაბლონით ან ჩვენით. დოკუმენტზე მუშაობენ მხოლოდ პროექტზე დანიშნული თარჯიმანი და რედაქტორი, ტექსტს არ ვტვირთავთ საჯარო ონლაინ მთარგმნელებში. დაწვრილებით: კონფიდენციალურობა.

როგორ მუშაობს პროცესი

ხშირად დასმული კითხვები

დაკავშირებული გვერდები